VERGİ ADALETİ AÇISINDAN MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİNİN ANALİZİ

Vergi, bir ülkenin ekonomisi için önem arz eden faktörlerin başında gelmektedir. Bütün ülkeler kamu harcamalarını finanse etmek ve ekonomik varlığını idame ettirebilmek için vergi toplamaktadır.Motorlu Taşıtlar Vergisi MTV vergi gelirleri içersinde önemli bir yere sahip olmaktadır. Vergi tabanını genişletmek ve araç kullanımının doğurduğu kamu harcamalarını finanse edebilmek için ortaya çıkmış ve önem arz eden bir vergi türüdür. MTV, matrah yapısı itibariyle, spesifik nitelikli miktar üzerinden alınan vergi uygulamaları arasında yer almaktadır. Vergi miktarı, tüm tarifelerde maktu olarak belirlenmektedir. Vergi tarifeleri oluşturulurken; verginin kapsamına giren taşıtların yaşı, cinsi, kullanılış şekli, oturma yeri, motor silindir hacmi ve azami kalkış ağırlığı gibi faktörler ön plana çıkmaktadır.Günümüzde vergi yükünün dağılımında daha çok ödeme gücü mali güç ilkesinden yararlanılmaktadır. Mali güç ilkesine göre vergilendirme, verginin kişilerin ekonomik ve bireysel durumlarına göre alınması şeklinde açıklanmaktadır. Bu ilke mali gücü yüksek olanın, mali gücü düşük olana oranla daha fazla vergi ödemesi gerektiğini ifade etmektedir. Verginin mali güce göre alınması vergide adalet ilkesinin uygulama aracı olarak değerlendirilebilir. Bu ilkeye göre vergileme yapıldığında, vergi yükü, vergi mükelleflerinin ödeme kapasitelerine uygun olarak dağıtılmış olacaktır.Motorlu Taşıtlar Vergisi servet üzerinden alınan dolaysız bir vergi türüdür. Vergi miktarı belirlenirken vergi yükümlüsünün şahsi durumu, medeni hali, elde ettiği gelirin kaynağı ve miktarı gibi unsurlar göz önünde tutulmamaktadır. Vergi yaş, ağırlık veya hacim gibi ölçüler esas alınarak birim başına belirlenmektedir. Böylece hesaplanan vergi, parasal değeri yüksek vergi konularında oransal olarak düşük olmakta, parasal değeri düşük vergi konularında ise yüksek olabilmektedir. Tarifeler oluşturulurken dikkate alınan ölçütler aynı yaş grubundaki taşıtların değerlerindeki farklılıkları vergiye yansıtmada başarılı değildir. Bu durum vergilemede dikey adaleti zedelemekte ve tersine artan oranlılığı ortaya çıkarabilmektedir. MTV, bir çok Avrupa Birliği AB üyesi ülkede bir çeşit yol ve çevre vergisi olarak değerlendirilirken, Türk Vergi Sistemi’nde servet vergisi kapsamında değerlendirilmekte ve vergi miktarı da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. Çalışmada MTV kavram olarak incelendikten sonra karşılaştırmalı bir şekilde vergi adaleti açısından detaylı olarak araştırılmaktadır.

Taxes is one of the most important factors for a country’s economy. All countries are collecting taxes to finance public expenditures and to sustain their economic presence. Motor Vehicle Tax MTV has an important place within the tax revenues due to broaden/extend the tax base and finance the public expenditures caused by the use of vehicles. MTV, considering basis of assessment, is one of the specifically qualified taken over quantity tax practices. The amount of tax is determined as fixed tax for all tariffs. While creating tax tariffs; the factors such as age, type, usage type, place of residence engine capacity and the maximum takeoff weight of the vehicle are coming into prominence. In today’s World, mostly, the principle of the ability to pay financial power is utilized in the distribution of the tax burden. According to the principle of financial power, taxes should be determined considering the economic conditions and individual situations of taxpayers. This principle states that taxpayer who has high financial power required to pay more taxes compared to taxpayers who has low financial power. Taxation based on the financial power can be evaluated as the justice of taxation. When taxes are collected with respect to this principle, the tax burden would be distributed in accordance with the capacity to pay of taxpayers. Motor Vehicle Tax, a direct tax is a kind of wealth taken out. When determining the amount of tax liable personal tax status, marital status , source of income earned and the amount of such elements are kept in mind . Tax age, weight or volume per unit is determined based on such measurements. Thus, the tax calculated the monetary value being reduced proportionately higher tax issues , tax issues are the low monetary value can be high. The criteria taken into account in tariffs in the same age group tax to reflect the differences in the value of the vehicle was not successful. This situation is damaging justice in taxation and reverse vertical progressivity can be revealed. MTV, many European Union EU member countries, and environmental taxes is regarded as a kind of way , within the scope of wealth tax is assessed on the Turkish tax system and tax amount is calculated in this direction . After study examined the concept of MTV in a comparative manner in terms of tax fairness is investigated in detail