Türkiye’deki Havalimanlarının Veri Zarflama Analizi ve Malmquist Toplam Faktör Verimliliği Endeksleri İle Finansal Etkinliklerinin Analizi

In this study, efficiencies of 42 airports between the years 2014 and 2018 which are affiliated to the General Directorate of State Airports Authority in Turkey were examined by Using Data Envelopment Analysis DEA and Malmquist Total Factor Productivity Indices. As of 2018, Turkey has 56 airports open to civil air transport. However, due to the nature of Data Envelopment Analysis and Malmquist Total Factor Productivity Indices methods, airports with uninterrupted data have been selected over the years for the analysis to provide a sound result. Therefore, 42 airports with continuous data which are affiliated to the General Directorate of State Airports Authority have been included in the research. As a first step in the study, the efficiency values of the airports have been determined by means of Data Envelopment Analysis for a period of 5 years including 2018 starting from 2014. The airports that are efficient and not efficient are identified. According to the efficiency values of the last year, the airports which can be referenced for inefficient airports to be efficient were determined and by determining reference density values the results were tabulated. Then, as the second stage, with the help of Malmquist Total Factor Productivity Indices, the improvements in total factor productivity values of the airports during the analysis period have been revealed. Data envelopment analysis has been arranged under the assumption of input-oriented and constant returns to scale. In the analysis, five input values were determined: number of employees, operating expenses, terminal area m2 , number of runways and number of aprons. As output values, four values as passenger traffic, operating income, aircraft traffic and freight traffic are included in the analysis. Thorough evaluating of the results obtained from the analysis, it is aimed to contribute to the efforts to improve the performance of airports in Turkey

Bu çalışmada Veri Zarflama Analizi VZA ve Malmquist Toplam Faktör Verimliliği Endeksleri kullanılarak Türkiye’deki Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü’ne DHMİ bağlı 42 havalimanının 2014-2018 yılları arasındaki etkinlikleri incelenmiştir. 2018 yılı itibariyle Türkiye’de sivil hava ulaşımına açık 56 havalimanı bulunmaktadır. Ancak Veri Zarflama Analizi ve Malmquist Toplam Faktör Verimliliği Endeksleri yöntemlerinin yapısı gereği, analizlerin sağlıklı sonuç verebilmesi için analiz süresince, yıllar itibariyle kesintisiz veriye sahip havalimanları seçilmiştir. Dolayısıyla çalışmaya Türkiye’de Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü’ne ait, kesintisiz veriye sahip 42 Havalimanı dahil edilmiştir. Çalışmada ilk aşama olarak Veri Zarflama Analizi vasıtası ile 2014 yılından başlayarak 2018 yılı da dahil 5 yıllık bir periyotta yıllar itibariyle havalimanlarının etkinlik değerleri tespit edilmiştir. Etkin olan ve etkinlik değeri yakalayamayan havalimanları belirlenmiştir. Son yıl etkinlik değerlerine göre etkin olmayan havalimanlarının etkin olabilmeleri için referans alabileceği havalimanları belirlenmiş ve referans yoğunluk değerleri tespit edilerek sonuçlar tablo haline getirilmiştir. Ardından ikinci aşama olarak, Malmquist Toplam Faktör Verimliliği Endeksleri yardımı ile Havalimanlarının analiz süresi boyunca yıllar itibari ile toplam faktör verimliliği değerlerinde gösterdikleri gelişmeler ortaya konulmuştur. Veri zarflama analizi, girdi odaklı ve ölçeğe göre sabit getiri varsayımı altında düzenlenmiştir. Analizde çalışan sayısı, işletme gideri, terminal alanı m2 , pist sayısı ve apron sayısı olmak üzere beş adet girdi değeri belirlenmiştir. Çıktı değerleri olarak ise, yolcu trafiği, işletme geliri, uçak trafiği ve yük trafiği olarak dört adet değer analize dahil edilmiştir. Analiz sonucunda elde edilen bulgular değerlendirilerek, Türkiye'de havalimanlarının performanslarının iyileştirilmesine yönelik çalışmalara katkı sağlanması amaçlanmıştır.