Kronik Hastalıkların Yol Açtığı Bazı Toplumsal Problemler

Sayı: 42 1 Ağustos 2019
Oya Eryiğit Günler
PDF İndir
TR EN

Kronik Hastalıkların Yol Açtığı Bazı Toplumsal Problemler

Öz

Sağlık ve hastalığın tıbbi ve biyolojik boyutlarının yanı sıra psikolojik ve sosyal boyutları da bulunmaktadır. Sağlık ve hastalık sadece insanların bedenleri üzerinde etkiye sahip değildir. Kronik hastalıklar kimi zaman toplumsal sorunlara davetiye çıkarabilmektedir. Kronik hastalıkların uzun dönemli olmaları, kişilerin sosyal problemlere maruz kalma olasılığını artırabilmektedir. Sadece kronik hastalıklara sahip olan kişiler değil, onların yakın çevrelerinde bulunan kişiler de birtakım toplumsal sorunlar yaşayabilmektedirler. Günümüzde ortalama yaşam süresi giderek uzamaktadır. Uzun süre yaşamak kronik hastalıkların artışını beraberinde getirebilmektedir. Bu nedenle kronik hastalıklara sahip bireylerin yaşadıkları toplumsal sorunların giderek daha önemli hale geldiği ifade edilebilir. Kronik hastalıkların toplumsal etkileri hasta kişinin kendisi, hastalığın türü, hastalığın gidişatı, hastanın eğitim düzeyi, cinsiyeti, toplumsal tabakası, aile yapısı, yerleşim yeri gibi pek çok faktöre göre değişebilmektedir. Kronik hastalıklara sahip olan kişilerin benliklerinde ve toplumsal kimliklerinde birtakım değişiklikler yaşanabilmektedir. Çünkü uzun dönemli kronik hastalıklar, bedensel kayıplar, engellilik gibi pek çok durum benlik saygısında azalmaya, toplumsal kimlik kayıplarına, kimlik değişimlerine neden olabilmektedir. Kronik hastalıklar kişilerin gündelik yaşam aktiviteleri üzerinde de etkili olabilmektedir. Özellikle ağır kronik hastalıklar kişilerin gündelik yaşam aktivitelerini sergilemelerine engel olabilmekte ve kişilerin başkalarına bağımlı hale gelmelerine davetiye çıkarabilmektedir. Kronik hastalıklara sahip olan kişilerin sosyal ilişkilerinde de bir takım problemler yaşanabilmektedir. Fiziksel eksiklik ya da görüntüde meydana gelen değişiklikler, damgalanma, utanma, benlik saygısında azalma, maddi imkânsızlıklar, hastalığın gidişatı, uzun tedavi süreleri gibi pek çok faktör kişilerin sosyal ilişkilerinin azalmasına ya da sosyal yalıtıma neden olabilmektedir. Kronik hastalıklara sahip olan kişiler aile içi ve aile dışındaki bazı toplumsal rollerini sergileme konusunda da problemler yaşayabilmektedirler. Söz konusu problemler onların aileleri ve çevreleriyle ilişkilerini etkileyebilmektedir. Bazı kronik hastalıklar kimi zaman bir sapma olarak nitelendirilebilmekte ve bu hastalıklara sahip olan kişiler damgalanabilmektedirler. Damgalanan kişiler sağlık hizmeti almada ve sosyal yaşama katılmada sorunlarla karşılaşabilmektedirler. Kronik hastalıkların yol açtığı toplumsal problemlerin dile getirilmesi, sorunların çözülmesi açısından son derece önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Sağlık Sosyolojisi,Kronik Hastalık,Damgalanma,Toplumsal Rol,Sosyal Yalıtım

Kaynakça

  1. Asbring, P. (2001). “Chronic Illness –A Disruption in Life Identity- Transformation Among Women With Chronic Fatique Syndrome and Fibromiyalgia”, Journal of Advanced Nursing, 34 (3), s. 312-319.
  2. Bacanlı, Hasan. Sosyal İlişkilerde Benlik Kendini Ayarlamanın Psikolojisi, Ankara, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, (1997).
  3. Beard, Renee. Managing Memory Loss Identity, and Ilness, New York, New York University Press, (2016).
  4. Bee, Helen, Boyd, Denise. Çocuk Gelişim Psikolojisi, Çev. Okhan Gündüz, İstanbul, Kaknüs Yayınları, (2009).
  5. Biordi, D. L. Nicholson, N. R. (2013). “Social Isolation”, Chronic Illness, Impactand Intervention, Ed. Ilene Morof Lubkin, Pamala D. Larsen, Burlington, Jones&Bartlett Learning.
  6. Bury, M.(1982). “Chronic Illness as Biographical Disruptions”, Sociology of Healthand Illness, 4 (2), s. 167-182.
  7. Bury, Michael (1991). “The Sociology of Chronic Illness: A Review of Research and Prospects”, Sociology of Health&Illness, 13(4), s. 451-468.
  8. Charmaz, K. (1983). “Loss of Self: A Fundamental Form Of Suffering In The Chronically Ill”, Sociology of Health and Illness, 5(2), s. 168-197.
  9. Charmaz, K. (1995). “The Body, Identity, and Self: Adapting To Impairment”, The Sociological Quarterly, 36(4), s.657-680.
  10. Charmaz, K. (2000). “Experiencing Chronic Illness”, The Handbook of Social Studies in Health&Medicine, Ed. Gary L. Albrecht, Ray Fitzpatrick, Susan C. Scrimshaw, London, SAGE.

Kaynak Göster

APA
Eryiğit Günler, O. (2019). Kronik Hastalıkların Yol Açtığı Bazı Toplumsal Problemler. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 42, 392-400. https://izlik.org/JA69AC58AG
AMA
1.Eryiğit Günler O. Kronik Hastalıkların Yol Açtığı Bazı Toplumsal Problemler. SUSBED. 2019;(42):392-400. https://izlik.org/JA69AC58AG
Chicago
Eryiğit Günler, Oya. 2019. “Kronik Hastalıkların Yol Açtığı Bazı Toplumsal Problemler”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 42: 392-400. https://izlik.org/JA69AC58AG.
EndNote
Eryiğit Günler O (01 Ağustos 2019) Kronik Hastalıkların Yol Açtığı Bazı Toplumsal Problemler. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 42 392–400.
IEEE
[1]O. Eryiğit Günler, “Kronik Hastalıkların Yol Açtığı Bazı Toplumsal Problemler”, SUSBED, sy 42, ss. 392–400, Ağu. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA69AC58AG
ISNAD
Eryiğit Günler, Oya. “Kronik Hastalıkların Yol Açtığı Bazı Toplumsal Problemler”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 42 (01 Ağustos 2019): 392-400. https://izlik.org/JA69AC58AG.
JAMA
1.Eryiğit Günler O. Kronik Hastalıkların Yol Açtığı Bazı Toplumsal Problemler. SUSBED. 2019;:392–400.
MLA
Eryiğit Günler, Oya. “Kronik Hastalıkların Yol Açtığı Bazı Toplumsal Problemler”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 42, Ağustos 2019, ss. 392-00, https://izlik.org/JA69AC58AG.
Vancouver
1.Oya Eryiğit Günler. Kronik Hastalıkların Yol Açtığı Bazı Toplumsal Problemler. SUSBED [Internet]. 01 Ağustos 2019;(42):392-400. Erişim adresi: https://izlik.org/JA69AC58AG