Türkiye J- Eğrisi: Ticaret Dengesi ve Reel Döviz Kuru İlişkisi

This study investigates the relationship between trade balance and real exchange rate relation using available data from 1992 :M1 to 2015 :M12 in Turkey. We take real effective exchange rate, industrial production indexes for both Turkey and five developed high income trade partner countries Germany, France, Spain, Italy and the USA proxies for real exchange rate and income effects and imports to exports rate as proxy for trade balance. At this research paper, We will look at the case for Turkey foreign trade with selected trade partners and exchange rate policy relations. Solely devaluation/depreciation of the currency does not bring success to elimination of trade deficit. At these studies investigating j-curve hypothesis and Marshall Lerner condition, different models and econometric techniques are used. With different perspectives, these papers found different results. Some of them found evidence supporting j-curve hypothesis, on the other hand some others did not found evidence from empirical data. Empirical research show that this result does not exist for every country and every time. At this research paper, We will look at the case for Turkey foreign trade with selected trade partners and exchange rate policy relations. Solely devaluation/depreciation of the currency does not bring success to elimination of trade deficit. In this context, cointegration tests are applied in order to search short-run and long-run elasticities of the trade balance and currency depreciation/devaluation. Empirical findings suggest that in the long run exchange rate and foreign trade balance have a relation. For the period. results of the cointegration tests show that devaluation/depreciation has long run impacts on trade dynamics and for a short time there exists j-curve pattern for Turkey. According to Granger causality tests, there are bidirectional relations between income level of Turkey with trade balance, real effective exchange rate and foreign income levels respectively. Also there exists unidirectional relations between trade balance with real effective exchange rate and foreign income respectively

Bu çalışmada, Türkiye’de dış ticaret dengesi ile reel döviz kuru arasındaki ilişki 1992:01- 2015:12 verileriyle incelenmiştir. Türkiye ve yüksek gelir grubundaki beş gelişmiş ticaret partneri ülkenin Almanya, İspanya, İtalya ve ABD reel döviz kuru, gelir etkileri ve ticaret dengelerini analiz etmek üzere reel efektif döviz kuru, sanayi üretim endeksi ve ihracatın ithalatı karşılama oranı değişkenleri kullanılmıştır. Bu çalışmada, seçilmiş ticaret ortakları ile Türkiye dış ticaretine ve döviz kuru politikası ilişkisi incelenmiştir. Bu bağlamda sadece paranın devalüasyonu, ticaret açığının ortadan kaldırılması için yeterli değildir. J-eğrisi hipotezini ve Marshall Lerner durumunu inceleyen çalışmalarda farklı modeller ve ekonometrik teknikler kullanılmıştır. Farklı bakış açıları ile bu makaleler farklı sonuçlar bulmuştur. Bazıları j-eğrisi hipotezini destekleyen kanıtlar bulurken, bazıları ise ampirik verilere göre yeterli kanıt bulamamıştır. Ancak, ayarlama gecikmesi nedeniyle döviz kuru değişikliklerinin ticaret dengesi üzerindeki etkileri anlık değildir. Nitekim, ilk başta ticaret dengesi kötüleşecek ve iyileşme ancak gecikmeler gerçekleştikten sonra gelecektir. Hem iç hem de dış piyasaların tepkileri döviz kurundaki değişimin etkisini belirlemektedir. İthalat-ihracat esnekliklerinin toplamı Marshall Lerner koşulunun üzerindeyse, açık azalmaktadır. Marshall-Lerner koşulu karşılanırsa, para devalüasyonu/revalüasyonu uzun vadede ticaret dengesini iyileştirecektir. Bu çerçevede, ticaret dengesinin kısa vadeli ve uzun vadeli esnekliklerini ve para revalüasyonu/devalüasyonunu araştırmak için eşbütünleşme testleri uygulanmaktadır. Ampirik bulgular uzun vadede döviz kuru ve dış ticaret dengesinin bir ilişkisi olduğunu göstermektedir. İnceleme döneminde için eşbütünleşme testlerinin sonuçları, devalüasyon/revalüasyonun ticaret dinamikleri üzerinde uzun vadeli etkileri olduğunu ve kısa bir süre için Türkiye için j-eğrisi paterni olduğunu göstermektedir. İnceleme döneminde J eğrisi çok kısa bir süre geçerli olmuştur. Reel efektif döviz kuru ile dış ticaret dengesi arasında ve beş gelişmiş ülkenin ulusal gelirler düzeyleri ile dış ticaret dengeleri arasında Granger nedensellik testlerine göre, Türkiye'nin gelir dengesi ile ticaret dengesi, reel efektif döviz kuru ve yabancı gelir düzeyleri arasında iki yönlü ilişkiler bulunmaktadır. Öte yandan, Türkiye’de dış ticaret dengesinden ulusal gelir düzeyine doğru tek yönlü nedensellik bulunmaktadır.