KADİM BİR GELENEĞİN TAŞIYICISI MAZIDAĞI KADINLARI VE DÖVME SANATI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
Öz
Bu makale, Mardin’in Mazıdağı ilçesinde sürdürülen ancak kaybolmaya yüz tutan geleneksel dövme (dek) sanatına odaklanmıştır. Çalışmanın verileri, 2021 yılı şubat ayında yapılan saha çalışmasıyla elde edilmiştir. Araştırma kapsamında vücudunda dövme bulunan 26 kaynak şahısla görüşme gerçekleştirilmiştir. Çalışmada dövmelerin -çoğunlukla- süslenme ihtiyacından ötürü yapıldığı -az da olsa- nazara karşı koruyucu olduğu bilgisine ulaşılmıştır. Saha araştırması sonucunda dövme yaptırmanın günah olduğuna inanıldığına, bir kısım kadınların dövme yaptırdıkları için pişman olduklarına, kaynak kişilerin dövme şekillerinin anlamıyla ilgili bilgilerinin olmadığına yönelik veriler elde edilmiştir. Yapılan görüşmelerde Mazıdağı dövme geleneğinin kadının ergenliğe girme yaşı ile ilişkisinin olduğu da tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda kadim topraklarda asırlar boyunca bir kimliğin inşası ve gizli bir dil olarak işlev gören dövme geleneğinin son yıllarını yaşadığı ve birçok geleneksel unsur gibi popüler kültür ürünlerine yerini bırakarak tarihin tozlu sayfalarına doğru yolculuğa çıktığı, kaybolmaya yüz tuttuğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
tubitak
Proje Numarası
218k187
Teşekkür
Tubitak'a teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Abiç, S. (2011). Dövme/Dek, T.C. Mardin Valiliği Kültür Yayınları.
- Akalın, E.O. (2019). Şanlıurfa’nın Harran İlçesi’nde Dövme Geleneği. Folklor Akademi Dergisi. Cilt:2, Sayı: 3, 422-439
- Çağlayandereli, M. & Göker, H. (2016). Anadolu dövme sanatı; Tunceli ili örneği. Journal of Human Sciences, 13(2), 2545- 2562. doi:10.14687/jhs.v13i2.3827
- Gardin. N. vd. (2014). Larousse Semboller Sözlüğü. Bilge Kültür Sanat Yayınları.
- Hançerlioğlu. O. (2010). Dünya İnançları Sözlüğü. İstanbul: Remzi Kitabevi.
- Örnek, S. V. (1971). 100 Soruda İlkellerde Din, Büyü, Sanat, Efsane. Gerçek Yayınevi.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2022
Gönderilme Tarihi
14 Eylül 2022
Kabul Tarihi
20 Ekim 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 10 Sayı: 2
APA
Karakaş, R., & Yaşar, F. (2022). KADİM BİR GELENEĞİN TAŞIYICISI MAZIDAĞI KADINLARI VE DÖVME SANATI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(2), 19-29. https://doi.org/10.53586/susbid.1175075
AMA
1.Karakaş R, Yaşar F. KADİM BİR GELENEĞİN TAŞIYICISI MAZIDAĞI KADINLARI VE DÖVME SANATI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2022;10(2):19-29. doi:10.53586/susbid.1175075
Chicago
Karakaş, Rezan, ve Ferhat Yaşar. 2022. “KADİM BİR GELENEĞİN TAŞIYICISI MAZIDAĞI KADINLARI VE DÖVME SANATI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 10 (2): 19-29. https://doi.org/10.53586/susbid.1175075.
EndNote
Karakaş R, Yaşar F (01 Aralık 2022) KADİM BİR GELENEĞİN TAŞIYICISI MAZIDAĞI KADINLARI VE DÖVME SANATI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 10 2 19–29.
IEEE
[1]R. Karakaş ve F. Yaşar, “KADİM BİR GELENEĞİN TAŞIYICISI MAZIDAĞI KADINLARI VE DÖVME SANATI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”, Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 10, sy 2, ss. 19–29, Ara. 2022, doi: 10.53586/susbid.1175075.
ISNAD
Karakaş, Rezan - Yaşar, Ferhat. “KADİM BİR GELENEĞİN TAŞIYICISI MAZIDAĞI KADINLARI VE DÖVME SANATI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 10/2 (01 Aralık 2022): 19-29. https://doi.org/10.53586/susbid.1175075.
JAMA
1.Karakaş R, Yaşar F. KADİM BİR GELENEĞİN TAŞIYICISI MAZIDAĞI KADINLARI VE DÖVME SANATI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2022;10:19–29.
MLA
Karakaş, Rezan, ve Ferhat Yaşar. “KADİM BİR GELENEĞİN TAŞIYICISI MAZIDAĞI KADINLARI VE DÖVME SANATI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 10, sy 2, Aralık 2022, ss. 19-29, doi:10.53586/susbid.1175075.
Vancouver
1.Rezan Karakaş, Ferhat Yaşar. KADİM BİR GELENEĞİN TAŞIYICISI MAZIDAĞI KADINLARI VE DÖVME SANATI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Aralık 2022;10(2):19-2. doi:10.53586/susbid.1175075
Cited By
Mardin İlinin Somut Olmayan Kültürel Mirası: Ulusal Envantere Kayıtlı Unsurlar Üzerinden Bir İnceleme
International Journal of Mardin Studies
https://doi.org/10.63046/ijms.1456193