Sosyal Medyada Benliğin Sunumu Bağlamında Çocuk Youtuber'lar Üzerine Bir Analiz

Yıl 2025, Cilt: 13 Sayı: 2, 135 - 150, 30.12.2025

Feryat Alkan , Mehmet Latif Candemir

https://doi.org/10.53586/susbid.1705478

Öz

Dijitalleşmenin hızla artması, sosyal medyanın günlük hayatın bir parçası haline gelmesini sağlamaktadır. Bu bağlamda, YouTube da, hem içerik üreticilerinin hem de kullanıcıların kendilerini ifade ettikleri ve etkileşimde bulundukları dijital alanlardır. Bu çalışmada, beş çocuk YouTuber’a ait yirmi video incelenmiş ve çocukların dijital ortamdaki benlik sunumları analiz edilmiştir. Videolar, içerik türü, mekânsal yapı, tematik öğeler, ürün kullanımı ve anlatım biçimi açısından değerlendirilmiştir. Bulgular, çocukların hem içerik üreticisi hem de dijital performans gösteren bireyler olduğunu ortaya koymaktadır. İçerikler genellikle oyun ve eğlence odaklı olup, eğitici unsurlar sınırlıdır. Videolarda, izleyiciyle etkileşim kurmaya yönelik mizah, müzik ve filtreler gibi görsel-işitsel öğeler yoğun şekilde kullanılmaktadır. Çekimler çoğunlukla ev içerisinde veya güvenli alanlarda yapılmakta, içerik üretimi aile denetiminde yapılmaktadır. Videolarda sıkça görülen markalar ve ürünler, çocukların dijital temsillerinin tüketime dayalı bir kimlikle birleştiğini göstermektedir. Genel olarak, çocukların dijital benlik sunumları eğlence temelli, görsel-işitsel olarak dikkat çekici ve ticarileşmeye açık bir yapı göstermektedir. Bu içerikler, yalnızca çocukların ifade biçimlerinin yanı sıra, sosyal, kültürel ve duygusal gelişim süreçlerini de etkilemektedir.

Anahtar Kelimeler

Sosyal medya , YouTube , benlik sunumu , çocuk YouTuber’lar , içerik analizi

An Analysis of Child YouTubers in the Context of Presentation of the Self in Social Media

Öz

The rapid growth of digitalization has made social media an integral part of daily life. In this context, YouTube is a digital space where both content creators and users express themselves and interact. This study examined 20 videos from five child YouTubers and analyzed the children's self-presentation in the digital environment. The videos were evaluated with respect to content type, spatial structure, thematic elements, product use, and narrative style. The findings reveal that children are both content creators and digital performers. The content is generally focused on games and entertainment, with limited educational elements. Visual-auditory elements, such as humor, music, and filters intended to engage the audience, are extensively used in the videos. Filming primarily occurs indoors or in safe areas, and the family supervises the production of content. The frequent appearance of brands and products in videos indicates that children's digital representations are associated with a consumption-based identity. Overall, children's digital self-presentations are entertainment-based, visually and audibly attention-grabbing, and commercially viable. These contents affect not only children's forms of expression but also their social, cultural, and emotional development processes.

Anahtar Kelimeler

Social media , YouTube , self-presentation , child , child YouTuber

Kaynakça

• Alkan, F. (2023). Sosyal medya kullanıcılarının mahremiyet algısı, x, y ve z kuşağı üzerine bir araştırma. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. (34), 274-293.
• Atalay, G. (2019). “Babishko family fun TV” isimli YouTube kanalının eleştirel bir analizi. Erciyes İletişim Dergisi, 1(1), 179-202.
• Avrupa Birliği. (2016). Genel Veri Koruma Yönetmeliği (GDPR).
• Aydoğan, F. K. (2012). Alternatif medya olarak yeni medya. Akdeniz İletişim Dergisi, 18(1), 58-69.
• Başlar, G. (2013). Yeni medyanın gelişimi ve dijitalleşen kapitalizm. Akademik Bilişim, 1(1), 823-831.
• Bilgin, N. (2006). Sosyal Bilimlerde İçerik Analizi: Teknikler ve Örnekler Çalışmalar. Siyasal Kitabevi.
• Binark, M. ( 2021). Yeni medya çalışmalarında araştırma yöntem ve teknikleri. Ayrıntı Yayınları.
• Boyd, D. (2014). It’s complicated: The social lives of networked teens. Yale University Press.
• Buckingham, D. (2019). Themediaeducation manifesto. Polity Press.
• Burgess, J. & Green, J. (2009). YouTube: Online video andparticipatoryculture. Polity Press.
• Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
• Castells, M. (2009). Communication power: Oxford University Press. Inc. NewYork.
• Chaudron, S.,Beutel, M., Donoso, V., Kóvacs, E., Lumsden, J. & Maquil, R. (2018). Youngchildren (0–8) and digital technology: A qualitative exploratory studyacross seven countries. EuropeanCommission.
• Christakis, D. A. (2010). The effects of infant media usage: What do wekno wand what should welearn? ActaPaediatrica, 99(1), 8-16.
• Cook, D. T. (2020). The commercialized child and thenew consumer culture. Duke UniversityPress.
• Duygulu, S. (2018). Yeni medya teknolojilerinin k-kuşağının ebeveynleri ile olan iletişimine etkisi. TRT Akademi, 3(6), 632-652.
• Gelebek, E. (2020). Gündelik kültür oluşturmada yeni medya araçlarının rolü: YouTube örneği (Yüksek Lisans Tezi). Maltepe Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
• Goffman, E. (1959). The presentation of self in everyday life. AnchorBooks.
• Gökçe, O. (2006). İçerik Analizi: Kuramsal ve Pratik Bilgiler. Siyasal Kitabevi.
• Heidegger, M. (2017). Teknoloji ve insanın geleceği. Say Yayınları.
• Işıkman, N. (2016). Genç lumiere’lerin yeni mecrası YouTube. Atatürk İletişim Dergisi, 1(10), 5-18.
• Jenkins, H. (2006). Convergence culture: Where old and new media collide. New York UniversityPress.
• Kırık, A.,veAltun, E. (2019). Yeni medya ve z kuşağı ilişkisi bağlamında YouTubekids. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(6), 111-119.
• Lister, M.,Dovey, J., Giddings, S., Grant, I., ve Kelly, K. (2009). New media: A critical introduction. Routledge.
• Livingstone, S. (2008). Taking risky opportunities in youthful content creation: teenagers' use of social networking sites for intimacy, privacy and self-expression. New media & society, 10 (3), 393-411.
• Livingstone, S. (2014). Children's rights and digital media: A report prepared for the UN Committee on the Rights of the Child. LSE.
• Livingstone, S.,& Blum-Ross, A. (2018). Parenting for a digital future: How hope sand fears about technology shape children’slives. Oxford University Press.
• Livingstone, S.,&Helsper, E. J. (2008). Parental mediation of children’s internet use. Journal of Broadcasting & Electronic Media, 52(4), 581-599.
• Marwick, A. E. (2013). Statusupdate: Celebrity, publicity, and branding in the social media age. Yale University Press.
• Marwick, A. E. (2015). Instafame: Luxuryselfies in theattentioneconomy. PublicCulture, 27(1), 137–160.
• Mascheroni, G.,&Holloway, D. (2016). The Internet of Toys: A report on thesafety, securityandprivacyconcerns of connectedtoys. DigiLitEY.
• Nansen, B., & Jayemanne, D. (2016). Infants, interfaces, and intermediation: Digital parenting and the production of “iPad Baby” videos on YouTube. Journal of Broadcasting & Electronic Media, 60(4), 587-603.
• Ofcom. (2023). Children and parents: Media use and attitudesreport.
• O'Keeffe, G. S.,&Clarke-Pearson, K. (2011). Theimpact of social media on children, adolescents, andfamilies. Pediatrics, 127(4), 800–804.
• Papacharissi, Z. (2010). A private sphere: Democracy in a digital age. Polity.
• Prensky, M. (2001). Digitalnatives, digitalimmigrants. On the horizon, 9(5), 1–6.
• Radesky, J. S., & Christakis, D. A. (2016). Increased screen time: implications for early childhood development and behavior. Pediatric Clinics, 63(5), 827-839.
• Selwyn, N. (2019). Dijital yaşamda çocuk. Pegem.
• Similarweb. (2024). Top Web sites ranking. https://www.similarweb.com/top-websites/
• Statcounter. (2024). Search Engine Market Share World wide. https://gs.statcounter.com/search-engine-market-share
• Turkle, S. (2011). Alone together: Why we expect more from technology and less from each other. Basic Books/Hachette Book Group.
• Van Dijck, J. (2013). The culture of connectivity: A critical history of social media. Oxford UniversityPress.
• Williamson, B. (2016). Digital education governance: Data visualization, predictive analytics, and ‘real-time’ policy instruments. Learning, Media and Technology, 41(1), 49-67.