Öz

Samiha Ayverdi, who is one of the foremost names in Turkish literature is major names of conservative thought as well. Although she is supporters of modernization she looked to events of conservative perspective. This perspective which has preponderate mystical elements has led Samiha Ayverdi to take firm stand against Western culture and civilization. According to her, West as a result of the encounter with East, is brought itself up profiting by in East advanced science. But although West presents its new founded civilization as universal values systems, it could not get out of bigotry of church and emphasizes identity of Christian civilization. The author who evaluate Christian civilization in this context, has discussed contribution of West to Muslims and world. The thesis put forward that West who cannot get out of religious impulse together with the rapid modernization did not significant contribution to social life. In this study, Samiha Ayverdi’s perspective on Eastern civilization which consisted by the Ottoman social life and Western civilization will be discussed. In this study, which bring forth with a qualitative research method Samiha Ayverdi’s both novels and though books were used.

Anahtar Kelimeler

• Samiha Ayverdi, East, West, Civilization, Christianity, Justice, Social harmony

SAMİHA AYVERDİ’DE DOĞU-BATI MEDENİYETİ MESELESİ

Öz

Türk Edebiyatının önde gelen isimlerinden biri olan Samiha Ayverdi, muhafazakâr düşüncenin de önemli şahsiyetlerindendir. Modernleşmeyi savunmakla beraber, olaylara dinsel perspektiften bakmıştır. Tasavvufi öğelerin ağır bastığı bu bakış açısı, Ayverdi’yi Batı kültür ve medeniyetine karşı tavır almaya götürmüştür. Ona göre Batı, Doğu ile karşılaşması sonucu, Doğu'daki yüksek ilim ve bilimden faydalanarak kendisini yetiştirmeyi bilmiştir. Ancak Batı, kurduğu yeni bir medeniyet dairesini evrensel değerler sistemi olarak sunmasına karşın kilisenin taassubundan kurtulamamış ve Hıristiyan medeniyeti kimliğini öne çıkarmıştır. Batı medeniyetini, bu çerçevede değerlendiren yazar, Batı’nın İslâm âlemine ve bütün dünyaya katkısını işlemiştir. Ayverdi, dinsel dürtülerden kurtulamayan Batı’nın, hızlı modernleşmeye rağmen toplumsal hayata önemli katkısı olmadığı tezini öne çıkarmıştır. Bu çalışmada, Samiha Ayverdi’nin -Osmanlı sosyal hayatıyla vücut bulan- Doğu medeniyeti ile Batı medeniyetine bakış açısı irdelenecektir. Nitel bir araştırma metoduyla yapılan bu çalışmada yazarın hem romanlarından hem de düşünce kitaplarından yararlanılmıştır.            Anahtar Kelimeler: Samiha Ayverdi, Doğu, Batı, Medeniyet, Adalet, Sosyal Ahenk.

Anahtar Kelimeler

• Samiha Ayverdi, Doğu, Batı, Medeniyet, Adalet, Sosyal Ahenk

Kaynakça

1. Aygener, Savaş (2011). Türk Modernleşmesi Ekseninde Türk Muhafazakârlığı ve Samiha Ayverdi, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
2. Ayverdi, Samiha. (2007). Arkamızda Dönen Dolaplar, Kubbealtı, İstanbul.
3. Ayverdi, Samiha. (2007). İki Aşina, Kubbealtı, İstanbul.
4. Ayverdi, Samiha. (2011). Bağ Bozumu, Kubbealtı, İstanbul.
5. Demirci, Mehmet. (1998). Tasavvuf Kültürü ve Romanımız Samiha Ayverdi Örneği, Kubbealtı Akademi Mecmuası, Yıl:27- Nisan 1998, Sayı: 2, İstanbul.
6. Drumont, Edouard; La France Juive, C.Marpon&E.Flammarion, 1886, Paris.
7. Göze, Ergün (2005). Türk’e Kahpe Tuzak, Tercüman Gazetesi, 8 Ekim 2005. (Aktaran: İsmet Binark, Samiha Ayverdi Bibliyografyası- 2, Kubbealtı, s. 167, Mayıs 2007, İstanbul.
8. Okay, Orhan. (2005). Batılılaşma Devri Türk Edebiyatı, Dergâh yayınları, İstanbul.

9. Özgürel, Emine Gözde.(2012). Samiha Ayverdi’nin Romancılığı, Akçağ, Ankara.
10. Tanoğlu, Ali. (1969). Nüfus ve Yerleşme, İstanbul Üniversitesi Yayınları, Taş Matbaası, İkinci Baskı, İstanbul.
11. Uğurcan, Sema. (1998). Samiha Ayverdi’nin Eserlerinde Batılılaşma ve Medeniyet Krizi, Kubbealtı Akademi Mecmuası, Yıl: 17-Ekim 1998 Sayı: 4, ss: 145-150,İstanbul.
12. Uluant, Zeynep (2005). Bir Cesur Yürek Vardı, Aktaran: İsmet Binark, Samiha Ayverdi Bibliyografyası- 2, Kubbealtı, ss. 413-414, Mayıs 2007, İstanbul.
13. Yaşar, Hüseyin. (2007). Fransız Edebiyatında Yahudiler, VI Frankofoni Kongresi Bildiri Kitabı, Erzurum.