Tarımsal Gelişimde Haberciliğin Rolü ve Önemi: Tarım Alanında Çalışan Medya Profesyonelleri Üzerine Bir İnceleme

Öz

Tarım, toplumların yaşamını sürdürebilmesi ve kalkınması adına önemli bir sektör olarak karşımıza çıkmaktadır. Tarım konusunda tüm paydaşların bilgilenmesi ve bilinçlenmesi adına ise gazetecilik önemli görülmektedir. Bu araştırma, tarımsal kalkınmada gazeteciliğin rolünü ortaya koymayı, Türkiye'deki tarım haberciliğinin mevcut profilini çizmeyi ve alanda karşılaşılan sorunlar ile çözüm önerilerini aktarmayı amaçlamaktadır. Çalışmada, Türkiye genelinde tarım haberciliği alanında istihdam edilen 10 medya profesyoneli ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler, araştırmanın temel soruları ve amaçlarıyla uyumlu temalar altında toplanarak betimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Elde edilen bulgular, tarım haberciliğinin; bilginin üretilmesi, paydaşların sesi olması ve sektörel sorunların kamuoyuna taşınması konularında kritik bir role sahip olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, tarım haberciliğinin, tarımın tüm paydaşlarına ulaşmada işlevsel bir araç olma potansiyeli vurgulanmaktadır. Ancak, Türkiye'deki tarım haberciliğinin, küresel standartlarla kıyaslandığında, hem verilen önem hem de gelişim düzeyi açısından ciddi ve yapısal eksiklikler barındırdığı tespit edilmiştir. Görüşmelerde, tarım haberciliğinde uzmanlaşmış kadroların yetersizliği ve sektörün medyada yeterli görünürlüğe sahip olmaması temel sorunlar olarak öne çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Tarım
• tarım haberciliği
• gazetecilik
• tarımsal iletişim
• tarımsal gelişim

Etik Beyan

Çalışmadaki tüm işlemler etik kurallara uygun olarak yürütülmüş ve Mersin Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır (04.04.2025, No: 3).

The Role and Importance of Journalism in Agricultural Development: A Study on Media Professionals Working in the Field of Agriculture

Öz

Agriculture is an important sector for the survival and development of societies. Journalism is considered important for informing and raising awareness among all stakeholders in agriculture. This research aims to reveal the role of journalism in agricultural development, outline the current profile of agricultural journalism in Türkiye, and convey the problems encountered in the field and proposed solutions. In the study, semi-structured interviews were conducted with 10 media professionals employed in the field of agricultural journalism across Türkiye. The data obtained from the interviews were analysed using descriptive analysis methods and grouped under themes consistent with the main questions and objectives of the research. The findings reveal that agricultural journalism plays a critical role in generating information, acting as a voice for stakeholders, and bringing sectoral issues to the public's attention. In this context, the potential of agricultural journalism to serve as a functional instrument in reaching all stakeholders in agriculture is highlighted. However, it has been determined that agricultural journalism in Türkiye has serious and structural limitations in terms of both the importance given to it and its level of development when compared to global standards. The interviews revealed that the lack of specialised personnel in agricultural journalism and the sector's insufficient visibility in the media are fundamental problems.

Anahtar Kelimeler

• Agriculture
• agricultural journalism
• journalism
• agricultural communication
• agricultural development

Etik Beyan

All procedures in the study were conducted in accordance with ethical guidelines and were approved by the Mersin University Social and Human Sciences Ethics Committee (04.04.2025, No: 3).

Kaynakça

1. Adaklı, G. (2015, 28 Mayıs). Medya sermayesi ve ultra-çapraz bütünleşmeler. https://tr.boell.org/tr/2015/05/28/medya-sermayesi-ve-ultra-capraz-butunlesmeler
2. Adhikari, B., Goswamy, P., & Kashyap, S, K. (2020). Role of development journalism in agriculture and rural development of India a study on swarm intelligence in group decision making of farmers’ self-help groups in Uttarakhand View Project. Food and Scientific Reports, 1(1), 36-38. https://doi.org/10.18520/cs/v127/i1/56-64
3. Akyazı, A. (2024). Bir uzmanlık alanı olarak tarım haberciliği: Gazeteler ve haber siteleri üzerine bir araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(4), 1573-1596. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1518009
4. Akyüz, A. A. (2019). Yaşamsal bilinmezlik: İklim krizi ve gıda. Toplum ve Hekim, 34(5), 348-355.
5. Ani, A. D., & Baba, S. A. (2009). Utilization of selected electronic mass media as sources of agricultural information by farmers in northern Taraba State, Nigeria. Tropical Agricultural Research and Extension, 12(1), 17-22. https://doi.org/10.4038/tare.v12i1.1979
6. Budak, E., & Baloğlu, E. (2025). Kırsaldan yükselen ses: Kalkınma gazeteciliği bağlamında “Bu Toprağın Sesi”. SDÜ İfade, 7(2), 121-133. https://doi.org/10.70627/sduifade.1817773
7. Bansal, E. (2015). Impact of social media on rural India. International Journal of Management Research & Business Strategy, 4(3), 201-207.
8. Bassey, U. O. (2021). Agricultural journalism, an imperative for sustainable agricultural development in Nigeria. Global Scientific Journals, 9(6), 402–421.

9. Budak, D. N. (2020). Yeni bir disiplin olarak tarımsal iletişim: Türkiye bağlamında bir araştırma. [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Maltepe Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
10. Budak, E. (2023). Tarım haberciliği: Küresel alan ve Türkiye’ye bir bakış. Akdeniz İletişim Dergisi, 41, 27-46. https://doi.org/10.31123/akil.1303351
11. Cankaya, Ö. (2015). Bir kitle iletişim kurumunun tarihi: TRT 1927-2000. İmge.
12. Çavdar, G. (2009, Şubat, 11-13). Tarımsal bilişim-Radyo ve televizyon. [Sözlü Sunum]. Akademik Bilişim’09 Konferansı, Ankara, Türkiye.
13. Das, S., Ahmed, K., & Awal, M. (2022). The role of radio and television in the dissemination of agricultural technologies among farmers of Bangladesh. Bangladesh Journal of Agriculture, 46(1-6), 55–64.
14. Demir, K. (2017). Osmanlı ziraat dergilerinden bir örnek: Ekinci. Osmanlı Bilimi Araştırmaları, 19(1), 54-74.
15. Duran, E., & Ünlü, İ. (2024). Rusya-Ukrayna Savaşı’nın Avrupa Birliği tedarik zincirine etkileri. Social Sciences Studies Journal, 8(104), 3933-3954. https://doi.org/10.29228/sssj.64835
16. Ekinci, M. (2023). Tarım temalı medya içeriklerinin Türkiye’deki çiftçiler üzerindeki etkileri. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
17. Harry, A. T., & Okwara, E. C. (2022). Impact of agricultural journalism on crop production in Ahoada west local government area, rivers state. International Research Journal of Agricultural Extension and Advanced Technology, 9(1), 1-14.
18. Hays, R. G., & Reisner, A. E. (1991). Farm journalists and advertiser influence: Pressures on ethical standards. Journalism Quarterly, 68(1–2), 172-178.
19. Herman, E. S., & Chomsky, N. (2012). Rızanın imalatı: Kitle medyasının ekonomi politiği. (Çev. E. Abadoğlu), BGST.
20. Irani, T., & Doerfert, D. L. (2013). Preparing for the next 150 years of agricultural communications. Journal of Applied Communications, 97(2), 6-13.
21. Karasar, N. (2007). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler. Nobel.
22. Kayabaşı, E. T. (2020). Covid-19’un tarımsal üretime etkisi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(5), 38-45.
23. Kaymak, S (2025, 25 Temmuz). Sosyal medya ile tarım ve hayvancılığın geleceği. https://www.turktarim.gov.tr/Haber/1282/sosyal-medya-ile-tarim-ve-hayvanciligin-gelecegi
24. Kocabaşoğlu, U. (2010). Şirket telsizinden devlet radyosuna. İletişim Yayınları.
25. Kuprashvili, N., & Chalaganidze, N. (2018). Constructive agricultural journalism. Universal.
26. Kurtzo, F., Hansen, M. J., Rucker, K. J., & Edgar, L. D. (2016). Agricultural communications: perspectives from the experts. Journal of Applied Communications, 100(1), 17-27. https://doi.org/10.4148/1051-0834.1019
27. Leeuwis, C. (2004). Communication for Rural İnnovation: Rethinking Agricultural Extension. Blackwell.
28. Mathews, N., & Ali, C. (2023). Desert work: Life and labor in a news and broadband desert. Mass Communication and Society, 26(5), 727-747. https://doi.org/10.1080/15205436.2022.2093749
29. Özkan, M. (2024, 16 Eylül). Gıda güvencesini sağlamak herkesin sorumluluğunda. https://www.turktarim.gov.tr/Haber/1140/gida-guvencesini-saglamak-herkesin-sorumlulugunda.
30. Palit, C. B. (2016). Agricultural journalism. Indian Journal of History of Science, 51(2), 273-279. https://doi.org/10.16943/ijhs/2016/v51i2/48438
31. Patel, H. J., Chauhan, N. B., & Makwan, A. R. (2019). Extent of agricultural journalism skill of the postgraduate students of agriculture college. Gujarat Journal of Extension Education, 30(1), 72-76.
32. Rahman, M. T., Islam, M. M., & Rashid, M. (2024). Assessing farmers' awareness, technology adoption, barriers, and effective media sources in agricultural journalism for technology transfer. Khulna University Studies, 21(1), 132-149. https://doi.org/10.53808/KUS.2024.21.01.1137-ls
33. Ramappa, K. B., Srivastava, R. C., Kumar, B., Sharma, M., Shravanthi, A. R., & Kumari, T. (2021). Scope, opportunities and challenges of agri-journalism in India. Asian Journal of Agricultural Extension, Economics & Sociology, 39(10), 104-112.
34. Scruggs, C, G., & Moseley, S. W. (1979). The role of agricultural journalism in building the rural South. Agricultural History, 53(1), 22-29.
35. Sert, M., Sevinç, M. R., Cançelik, M., & Aydoğdu, M. H. (2020). Tarımsal yayımda kitle iletişim araçları ve ziraat fakültesi öğretim elemanlarının tarım temalı televizyon kanallarına karşı tutumları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 73, 1-7. https://doi.org/10.17755/esosder.585091
36. Sharma, A., Sutradhar, M., Monlai, S., & Kumari, N. (2018). Agriculture journalism brings employment in India. International Journal of Current Microbiology and Applied Sciences, 7(9), 2314-2319. https://doi.org/10.20546/ijcmas.2018.709.287
37. Sharma, R. D. (1998). Growth of agricultural journalism and agricultural research information centre at ICAR. DESIDOC Bulletin of Information Technology, 8(2), 21-30.
38. Shulman, S. W. (1999). The progressive era farm press. Journalism History, 25(1), 26-35. https://doi.org/10.1080/00947679.1999.12062507
39. Suiçmez, M., Özdemir, M. & Maral, T. (2025). Examining agricultural journalism in the context of food safety in Türkiye: Comparative analysis of newspaper news. Journal of Agricultural Sciences (Tarim Bilimleri Dergisi), 31(3), 767-779. https://doi.org/10.15832/ankutbd.1605335
40. Tekiner, İ. H., Mercan, N. N., Kahraman, A., & Özel, M. (2021). Dünya ve Türkiye’de gıda israfı ve kaybına genel bir bakış. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 3(2), 123-128. https://doi.org/10.47769/izufbed.884219
41. Tiryaki, O., Canhilal, R., & Horuz, S. (2010). Tarım ilaçları kullanımı ve riskleri. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, 26(2), 154-169.
42. Uddin, F., & Karim, A. (2023). Perceptions of the role of social media in agricultural information among Bangladeshi farmers. International Journal of Media, Journalism and Mass Communications, 9(1), 28-36. https://doi.org/10.20431/2454-9479.0901005
43. USC (2022, 31 Mart). Food security and population. http://ucs.org/resources/food-security-and-population.
44. Ünal, M. A., & Dağtaş, E. (2023). Tarım haberciliği üzerine eleştirel ekonomi politik bir değerlendirme: Cumhuriyet, Dünya ve Sabah gazeteleri örnekleri. Elektronik Cumhuriyet İletişim Dergisi, 5(1), 48-63. https://doi.org/10.54089/ecider.1293389
45. Wagler, A., & Cannon, K. J. (2015). Exploring ways social media data ınform public ıssues communication: An analysis of Twitter conversation during the 2012-2013 drought in Nebraska. Journal of Applied Communications, 99(2), 1-19. https://doi.org/10.4148/1051-0834.1047
46. Yalçın, G. E., & Kara, F. Ö. (2016). Kırsal göç ve tarımsal üretime etkileri. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 20(2), 154-158. https://doi.org/10.29050/harranziraat.259106
47. Yıldırım, Ş., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
48. Yüksel, Ö. (2023). Osmanlı Türkiye’sinde yayımlanmış bir çiftçilik dergisi: Felâhat (1913-1919). Osmanlı Bilimi Araştırmaları, 24(1), 165-197. https://doi.org/10.26650/oba.1189043