Araştırma Makalesi

Ekonomik Büyüme, Dijitalleşme ve Yenilenebilir Enerjinin Karbon Emisyonları Üzerindeki Etkisi: OECD Ülkeleri Üzerine İkinci Nesil Bir Panel Veri Analizi

Cilt: 14 Sayı: 1 30 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Ekonomik Büyüme, Dijitalleşme ve Yenilenebilir Enerjinin Karbon Emisyonları Üzerindeki Etkisi: OECD Ülkeleri Üzerine İkinci Nesil Bir Panel Veri Analizi

Öz

Bu çalışmanın amacı, 38 OECD üyesi ülkenin 2000-2022 dönemine ait verilerini kullanarak ekonomik büyüme, bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) ile yenilenebilir enerji tüketiminin çevresel kalite (karbon emisyonları) üzerindeki uzun dönemli etkilerini incelemek ve Çevresel Kuznets Eğrisi (ÇKE) hipotezinin geçerliliğini test etmektir. Analiz sürecinde, küreselleşmenin yarattığı makroekonomik şokları ve ülkeler arası etkileşimi dikkate alabilmek amacıyla yatay kesit bağımlılığını kontrol eden ikinci nesil panel veri teknikleri (Pesaran CD, CIPS Birim Kök ve Westerlund Eşbütünleşme) kullanılmıştır. Uzun dönem esneklik katsayıları Havuzlanmış Ortalama Grup (PMG/ARDL) ve Dinamik En Küçük Kareler (DOLS) tahmincileri ile elde edilmiştir. Elde edilen ampirik bulgular, OECD ülkelerinde ekonomik büyüme ile karbon emisyonları arasında ters "U" şeklinde bir ilişkinin varlığını (ÇKE hipotezini) güçlü bir şekilde doğrulamaktadır. Eğrinin dönüm noktası, kişi başına düşen milli gelirde yaklaşık 53.103 ABD Doları olarak hesaplanmıştır. Ayrıca, internet kullanımı ile temsil edilen BİT penetrasyonundaki ve yenilenebilir enerji tüketimindeki artışların uzun dönemde karbon emisyonlarını istatistiksel olarak anlamlı ve asimetrik düzeylerde azalttığı kanıtlanmıştır. Çalışma, çevresel sürdürülebilirliğin sağlanması ve Paris İklim Anlaşması hedeflerine ulaşılabilmesi için OECD ülkelerinin sadece büyüme odaklı değil; yeşil enerji destekli ve dijital optimizasyona (Yeşil BİT) dayalı bir kalkınma modeli benimsemeleri gerektiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Almeida, D., Carvalho, L., Ferreira, P., Dionísio, A., & Haq, I. U. (2024). Global dynamics of environmental Kuznets curve: A cross-correlation analysis of income and CO2 emissions. Sustainability, 16(20), 9089. https://doi.org/10.3390/su16209089
  2. Amri, F., Ben Zaied, Y., & Ben Lahouel, B. (2019). ICT, total factor productivity, and carbon dioxide emissions in Tunisia. Technological Forecasting and Social Change, 146, 212-217. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2019.05.028
  3. Añón Higón, D., Gholami, R., & Shirazi, F. (2017). ICT and environmental sustainability: A global perspective. Telematics and Informatics, 34(4), 85-95. https://doi.org/10.1016/j.tele.2017.01.001
  4. Avom, D., Ndoung, M., & Carmignani, F. (2020). Information and communication technology (ICT) and environmental quality in Sub-Saharan Africa. Environmental Science and Pollution Research, 27(30), 37746-37761. https://doi.org/10.1007/s11356-020-08144-8
  5. Balsalobre-Lorente, D., Shahbaz, M., Roubaud, D., & Farhani, S. (2018). How economic growth, renewable electricity and natural resources contribute to CO2 emissions? Energy Policy, 113, 356-367. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2017.10.050
  6. Brock, W. A., & Taylor, M. S. (2005). Economic growth and the environment: A review of theory and empirics. Handbook of Economic Growth, 1(B), 1749-1821. https://doi.org/10.1016/S1574-0684(05)01028-2
  7. Chien, F., Anwar, A., Hsu, C. C., Zhang, Y. Q., Ahmad, P., & Bokhari, A. (2021). The role of information and communication technology in meeting carbon mitigation targets and achieving sustainable development in BRICS. Journal of Cleaner Production, 311, 127641. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.127641
  8. Danish, Khan, N., Baloch, M. A., Saud, S., & Fatima, T. (2018). The effect of ICT on CO2 emissions in emerging economies: Does the level of income matters? Environmental Science and Pollution Research, 25(23), 22850-22860. https://doi.org/10.1007/s11356-018-2379-2

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makro İktisat (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

4 Mart 2026

Kabul Tarihi

6 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kızılkan, Ö. (2026). Ekonomik Büyüme, Dijitalleşme ve Yenilenebilir Enerjinin Karbon Emisyonları Üzerindeki Etkisi: OECD Ülkeleri Üzerine İkinci Nesil Bir Panel Veri Analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(1), 17-43. https://doi.org/10.53586/susbid.1902894
AMA
1.Kızılkan Ö. Ekonomik Büyüme, Dijitalleşme ve Yenilenebilir Enerjinin Karbon Emisyonları Üzerindeki Etkisi: OECD Ülkeleri Üzerine İkinci Nesil Bir Panel Veri Analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;14(1):17-43. doi:10.53586/susbid.1902894
Chicago
Kızılkan, Ömür. 2026. “Ekonomik Büyüme, Dijitalleşme ve Yenilenebilir Enerjinin Karbon Emisyonları Üzerindeki Etkisi: OECD Ülkeleri Üzerine İkinci Nesil Bir Panel Veri Analizi”. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 14 (1): 17-43. https://doi.org/10.53586/susbid.1902894.
EndNote
Kızılkan Ö (01 Haziran 2026) Ekonomik Büyüme, Dijitalleşme ve Yenilenebilir Enerjinin Karbon Emisyonları Üzerindeki Etkisi: OECD Ülkeleri Üzerine İkinci Nesil Bir Panel Veri Analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 14 1 17–43.
IEEE
[1]Ö. Kızılkan, “Ekonomik Büyüme, Dijitalleşme ve Yenilenebilir Enerjinin Karbon Emisyonları Üzerindeki Etkisi: OECD Ülkeleri Üzerine İkinci Nesil Bir Panel Veri Analizi”, Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 14, sy 1, ss. 17–43, Haz. 2026, doi: 10.53586/susbid.1902894.
ISNAD
Kızılkan, Ömür. “Ekonomik Büyüme, Dijitalleşme ve Yenilenebilir Enerjinin Karbon Emisyonları Üzerindeki Etkisi: OECD Ülkeleri Üzerine İkinci Nesil Bir Panel Veri Analizi”. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 14/1 (01 Haziran 2026): 17-43. https://doi.org/10.53586/susbid.1902894.
JAMA
1.Kızılkan Ö. Ekonomik Büyüme, Dijitalleşme ve Yenilenebilir Enerjinin Karbon Emisyonları Üzerindeki Etkisi: OECD Ülkeleri Üzerine İkinci Nesil Bir Panel Veri Analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;14:17–43.
MLA
Kızılkan, Ömür. “Ekonomik Büyüme, Dijitalleşme ve Yenilenebilir Enerjinin Karbon Emisyonları Üzerindeki Etkisi: OECD Ülkeleri Üzerine İkinci Nesil Bir Panel Veri Analizi”. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 14, sy 1, Haziran 2026, ss. 17-43, doi:10.53586/susbid.1902894.
Vancouver
1.Ömür Kızılkan. Ekonomik Büyüme, Dijitalleşme ve Yenilenebilir Enerjinin Karbon Emisyonları Üzerindeki Etkisi: OECD Ülkeleri Üzerine İkinci Nesil Bir Panel Veri Analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Haziran 2026;14(1):17-43. doi:10.53586/susbid.1902894

Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.