Araştırma Makalesi
PDF EndNote BibTex RIS Kaynak Göster

Yıl 2019, Cilt 7, Sayı 14, 304 - 316, 18.12.2019

Öz

Kaynakça

  • Ayman Güler, B., (2016), “Yönetimde Özerklik Sorunu: Duyunu Umumiyei Osmanlı Meclisi İdaresi 1881–1948”, Memleket Siyaset Yönetim Dergisi, S. 1, Ankara, s. 97-121.
  • Başbakanlık Osmanlı Arşivi.
  • BOA, ML. VRD. d. 2777 (H) 29 Z 1276, (18 Temmuz 1860)
  • BOA, A. MKT. MHM. 240/6, (H) 16 Ra 1279, (11 Eylül 1862).
  • BOA, A. MKT. MHM. 294/90, (H) 12 L 1280, (21 Mart 1864);
  • BOA, A. MKT. MHM. 295/90, (H) 25 L 1280, (03 Nisan 1864).
  • BOA, DH. MKT. 1443/12, (H) 06 Z 1304, (26 Ağustos 1887).
  • BOA, Y. PRK. UM. 11/21, (H) 04 Ca 1308, (15 Ocak 1891)
  • BOA, DH. MKT. 353/60, (H) 19 N 1312, (03 Mart 1895).
  • BOA, BEO. 2853/213928, (H) 24 R 1324, (17 Haziran 1906)
  • Coşkun, N. (2018). Sivas Devlet Yıllıklarına Göre XIX. Asırda Tuz Madenleri. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,7(1), 379-391.
  • Cuinet, V. (1891), La Turquie D'asie: Géographie Administrative Statistique Descriptive Et Raisonnée De Chaque Province De L'asie-Mineure, Ernest Leroux, Editeur, Paris.
  • Düstur (Tertip 1), Birinci Cilt, İdare-i Umumiye-i Vilayet Nizamnamesi, Açık Erişim TBMM Kütüphanesi (https://acikerisim.tbmm.gov.tr/handle/11543/67), E. T: 12.12.2017, Hicri 1289 (M 1872).
  • Erin, N., (2003). “18. Yüzyılda Erzurum Tuzları: Osmanlı Tüketim Malları Tarihine Bir Katkı”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, S. 21, Erzurum, s. 219-229.
  • Gülbahar Ö., 1997.Bitlis (1892, 1898, 1899, 1900 Tarihli Vilâyet Sâlnâmeleri’ne Göre Merkez Sâncağı), Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Van
  • Gürsoy B., (1984) “100. Yılında Duyun-u Umumiye İdaresi Üzerine Bir Değerlendirme”, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, C. 40, S. 1-4, İstanbul s. 17-59.
  • İzgöer, A. Z., (2005). Osmanlı Salnamelerinin Şehir Tarihi Bakımından Önemi. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, (6), 539-552.
  • Kasım, E., (2016). “1862 Tarihli Tuz Nizamnamesi ve Önemi”, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C. 3, S. 7, Ankara, s. 2-30.
  • Salname-i Vilayet-i Diyarbekir, Diyarbekir Vilayet Matbaası, Diyarbakır, 1288/1871.
  • Salname-i Vilayet-i Diyarbekir, Diyarbekir Vilayet Matbaası, Diyarbakır, 1290/1873.
  • Salname-i Vilayet-i Diyarbekir, Diyarbekir Vilayet Matbaası, Diyarbakır, 1292/1875.
  • Salname-i Vilayet-i Bitlis, Bitlis Vilayet Matbaası, Bitlis, 1318/1890.
  • Salname-i Vilayet-i Bitlis, Bitlis Vilayet Matbaası, Bitlis, 1310/1892.
  • Salname-i Vilayet-i Bitlis, Bitlis Vilayet Matbaası, Bitlis, 1316/1898.
  • Salname-i Vilayet-i Bitlis, Bitlis Vilayet Matbaası, Bitlis, 1317/1899.
  • Seçkin, B. S. (2006). Başlangıçtan Günümüze Siirt Tarihi, İstanbul Siirtliler Derneği, İstanbul
  • Sorgun, M. T., (1972), İttihat ve Terakki’den Cumhuriyet’e Bitmeyen Savaş-Kütülamere Kahramanı Halil Paşa’nın Anıları, 7Gün Yayınları, İstanbul.
  • Yapıştıran, C., (2013). 19. Yüzyıl İkinci Yarısında Bitlis ve Tütün, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı İktisat Tarihi Bilim Dalı (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul

19.YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA SİİRT SANCAĞINDA KAMU GELİR KAYNAĞI OLARAK MEMLEHALAR

Yıl 2019, Cilt 7, Sayı 14, 304 - 316, 18.12.2019

Öz

Geçmişten günümüze tuz önemli bir besin kaynağı olmasının yanında gıda alanında çeşitli işlevlere sahip olması nedeniyle devletlerin ilgisine konu olmuştur. Osmanlı Devleti'nde de tuz önemli bir kamu gelir kaynağı olarak görülmüş ve tuz üretimi ile satışına ilişkin çeşitli düzenlemeler getirilmiştir. Memleha adı verilen üretim yerlerinde tuz üretimi yapılmış ve 1862 tarihli Tuz Nizanmamesi ile memlehalar kamu açısından mali tekel geliri sağlayan bir kaynak olarak değerlendirilmiştir.

Bu çalışmada Osmanlı Devleti'nin resmi kayıtlarında Siirt Sancağı özelinde memlehaların 19.yüzyılın ikinci yarısı itibariyle bir kamu gelir kaynağı olarak sahip olduğu önem ve işlevler hakkında bilgi verilmesi hedeflenmektedir. Bu amaçla Osmanlı Devleti tarafından bastırılan salnameler tasnif edilmiştir. Salnamelerden ve diğer arşiv belgelerinden elde edilen bilgilere göre ele alınan dönemde memlehalar kamu borçları açısından önemli bir finansman kaynağı olarak görülmüş ve buna göre kanuni düzenlemeler getirilerek memleha gelirlerinin devamlılığının sağlanması hedeflenmiştir. 

Kaynakça

  • Ayman Güler, B., (2016), “Yönetimde Özerklik Sorunu: Duyunu Umumiyei Osmanlı Meclisi İdaresi 1881–1948”, Memleket Siyaset Yönetim Dergisi, S. 1, Ankara, s. 97-121.
  • Başbakanlık Osmanlı Arşivi.
  • BOA, ML. VRD. d. 2777 (H) 29 Z 1276, (18 Temmuz 1860)
  • BOA, A. MKT. MHM. 240/6, (H) 16 Ra 1279, (11 Eylül 1862).
  • BOA, A. MKT. MHM. 294/90, (H) 12 L 1280, (21 Mart 1864);
  • BOA, A. MKT. MHM. 295/90, (H) 25 L 1280, (03 Nisan 1864).
  • BOA, DH. MKT. 1443/12, (H) 06 Z 1304, (26 Ağustos 1887).
  • BOA, Y. PRK. UM. 11/21, (H) 04 Ca 1308, (15 Ocak 1891)
  • BOA, DH. MKT. 353/60, (H) 19 N 1312, (03 Mart 1895).
  • BOA, BEO. 2853/213928, (H) 24 R 1324, (17 Haziran 1906)
  • Coşkun, N. (2018). Sivas Devlet Yıllıklarına Göre XIX. Asırda Tuz Madenleri. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,7(1), 379-391.
  • Cuinet, V. (1891), La Turquie D'asie: Géographie Administrative Statistique Descriptive Et Raisonnée De Chaque Province De L'asie-Mineure, Ernest Leroux, Editeur, Paris.
  • Düstur (Tertip 1), Birinci Cilt, İdare-i Umumiye-i Vilayet Nizamnamesi, Açık Erişim TBMM Kütüphanesi (https://acikerisim.tbmm.gov.tr/handle/11543/67), E. T: 12.12.2017, Hicri 1289 (M 1872).
  • Erin, N., (2003). “18. Yüzyılda Erzurum Tuzları: Osmanlı Tüketim Malları Tarihine Bir Katkı”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, S. 21, Erzurum, s. 219-229.
  • Gülbahar Ö., 1997.Bitlis (1892, 1898, 1899, 1900 Tarihli Vilâyet Sâlnâmeleri’ne Göre Merkez Sâncağı), Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Van
  • Gürsoy B., (1984) “100. Yılında Duyun-u Umumiye İdaresi Üzerine Bir Değerlendirme”, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, C. 40, S. 1-4, İstanbul s. 17-59.
  • İzgöer, A. Z., (2005). Osmanlı Salnamelerinin Şehir Tarihi Bakımından Önemi. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, (6), 539-552.
  • Kasım, E., (2016). “1862 Tarihli Tuz Nizamnamesi ve Önemi”, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C. 3, S. 7, Ankara, s. 2-30.
  • Salname-i Vilayet-i Diyarbekir, Diyarbekir Vilayet Matbaası, Diyarbakır, 1288/1871.
  • Salname-i Vilayet-i Diyarbekir, Diyarbekir Vilayet Matbaası, Diyarbakır, 1290/1873.
  • Salname-i Vilayet-i Diyarbekir, Diyarbekir Vilayet Matbaası, Diyarbakır, 1292/1875.
  • Salname-i Vilayet-i Bitlis, Bitlis Vilayet Matbaası, Bitlis, 1318/1890.
  • Salname-i Vilayet-i Bitlis, Bitlis Vilayet Matbaası, Bitlis, 1310/1892.
  • Salname-i Vilayet-i Bitlis, Bitlis Vilayet Matbaası, Bitlis, 1316/1898.
  • Salname-i Vilayet-i Bitlis, Bitlis Vilayet Matbaası, Bitlis, 1317/1899.
  • Seçkin, B. S. (2006). Başlangıçtan Günümüze Siirt Tarihi, İstanbul Siirtliler Derneği, İstanbul
  • Sorgun, M. T., (1972), İttihat ve Terakki’den Cumhuriyet’e Bitmeyen Savaş-Kütülamere Kahramanı Halil Paşa’nın Anıları, 7Gün Yayınları, İstanbul.
  • Yapıştıran, C., (2013). 19. Yüzyıl İkinci Yarısında Bitlis ve Tütün, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı İktisat Tarihi Bilim Dalı (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Abdurrezzak ÇELİK Bu kişi benim
SİİRT ÜNİVERSİTESİ
0000-0003-1128-534X
Türkiye


Mehmet DAĞ>
SİİRT ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ, MALİYE BÖLÜMÜ
0000-0003-2206-2184
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 18 Aralık 2019
Yayınlandığı Sayı Yıl 2019, Cilt 7, Sayı 14

Kaynak Göster

APA Çelik, A. & Dağ, M. (2019). 19.YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA SİİRT SANCAĞINDA KAMU GELİR KAYNAĞI OLARAK MEMLEHALAR . Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 7 (14) , 304-316 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/susbid/issue/50727/602352

TELİF HAKKI POLİTİKASI

Dergimize gönderilen yazılar için yazarlardan herhangi bir ücret talep edilmemektedir. Dergimize yazı gönderen yazı sahipleri, sadece ön kontrol adımında makalelerini geri çekebilirler. Ön kontrol adımını geçerek değerlendirmeye alınan bir makale, gönderim sürecinde yazarla paylaşılan ve yazarın da okuyarak kabul ettiği koşullar dışında geri çekilemez. Dergimizde makalesi yayımlanan yazarlar eserlerinin tüm telif hakkını bedelsiz olarak dergimize devretmiş olurlar. Bu nedenle yayımlanan makaleler için telif ücreti talep edilemez. Dergimiz, yayımlanan makaleleri akademik amaçlar doğrultusunda basılı olarak ya da internet ortamında paylaşma hakkını saklı tutar. Bununla birlikte makalelerin içeriğinden birinci derecede ve tamamen yazarlar sorumludur. Dergimiz, yayımlanan yazıların içeriğinden hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz. Yazarlar, Dergimizde yayımlanan eserlerini diledikleri kişilerle ve diledikleri ortamda paylaşmakta serbesttirler. Dergimizde yayımlanan bir makaleden faydalanmak isteyen bir kimsenin kaynak göstermesi zorunludur. Dergimizde yayımlanan makalelerden yapılan alıntılar ya da yazılara yapılan göndermeler kaynak göstermeksizin yapılamaz.