İMALAT SANAYİ VE HİZMETLER SEKTÖRÜNDE ÜRETİLEN KATMA DEĞERİN EKONOMİK BÜYÜMEYE ETKİLERİ: TÜRKİYE İÇİN DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ

Öz

Bu çalışmanın amacı imalat sanayi ile hizmetler sektörünün katma değerleri ile GSYH arasındaki ilişkilerin zaman serisi modelleri kullanılarak tespit edilmesidir. Türkiye için 1960-2020 yıllık verilerinin kullanıldığı bu çalışmada, serilerin doğrusallığını tespit etmek amacıyla Harvey vd. (2008) Harvey ve Leybourne (2007) doğrusallık testleri, doğrusal tespit edilen seriler için Genişletilmiş Dickey-Fuller (ADF), Philips-Perron (PP) ile Kwiatkowski-Philips-Schmidt-Shin (KPSS) geleneksel birim kök testleri ile doğrusal olmayan seriler için Kapetanios, Shin ve Snell (2003) (KSS) birim kök testleri yapılmıştır. Serilerin durağan tespit edilmesinden sonra Kapetanios, Shin ve Snell (KSS) (2006) koentegrasyon testi gerçekleştirilmiştir. Yapılan analiz sonuçlarına göre, Türkiye’de imalat sanayi ile hizmetler sektörünün katma değerleri ile GSYH arasında koentegre ilişki bulunamamıştır. Üç değişken arasında koentegre ilişki bulunmuyor olması, Türkiye’de imalat sanayi sektörünün katma değeri ile hizmetler sektörü katma değerinin ekonomik büyümeyi yeterince desteklemediği anlamına gelmektedir. Birbirleriyle ilişkili olan söz konusu değişkenlerin ekonomik büyümeye olan etkilerinin, yani imalat sanayi ile hizmetler sektörünün katma değerinin artırılması adına politika yapıcıların uygulamalar gerçekleştirmesi önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Sektörel Katma Değer
• GSYH
• Doğrusallık Testi
• Doğrusal Olmayan Eşbütünleşme Analizi

EFFECTS OF ADDED VALUE IN MANUFACTURING INDUSTRY AND SERVICES SECTOR ON ECONOMIC GROWTH: NONLINEAR COINTEGRATION ANALYSIS FOR TURKIYE

Öz

The aim of this study is to determine the relations between the added values ​​of the manufacturing industry and the services sector and GDP using time series models. In this study, in which the annual data of 1960-2020 for Turkiye are used, Harvey et al. (2008) Harvey and Leybourne (2007) linearity tests, Augmented Dickey-Fuller (ADF), Philips-Perron (PP) and Kwiatkowski-Philips-Schmidt-Shin (KPSS) conventional unit root tests for linearly detected series and nonlinear series Kapetanios, Shin and Snell (2003) (CSR) unit root tests were performed for After the series were determined to be stationary, Kapetanios, Shin and Snell (KSS) (2006) cointegration test was performed. According to the results of the analysis, no cointegrated relationship was found between the added values ​​of the manufacturing industry and the services sector and GDP in Turkiye. The fact that there is no cointegrated relationship between the three variables means that the added value of the manufacturing industry and the added value of the services sector do not sufficiently support economic growth in Turkiye. It is important for policy makers to implement practices in order to increase the effects of these variables, which are related to each other, on economic growth, that is, the added value of the manufacturing industry and the services sector.

Anahtar Kelimeler

• Sectoral Value Added
• GDP
• Linearity Test
• Nonlinear Cointegration Analysis

Kaynakça

1. Arısoy, İ. (2013). Kaldor Yasası Çerçevesinde Türkiye’de Sanayi Sektörü ve İktisadi Büyüme İlişkisinin Sınanması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 8(1), 143-162.
2. Castiglione, C. (2011). Verdoorn-Kaldor’s Law: An Empirical Analysis with Time Series Data in the United State. Advances in Management & Applied Economics, 1 (3), 135-151.
3. Çolak, O. & Ismayilzada, E. (2021). Kaldor Yaklaşımı Çerçevesinde İmalat Sanayii ve Hizmetler Sektörünün Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi: Seçili Geçiş Ekonomileri Örneği. Necmettin Erbakan Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 3(1) , 82-100.
4. Drakopolous, S.A. & Theododiou, I.T. (1991). Kaldorian Approach to Greek Economic Growth. Applied Economics, 23, 1683-1689.
5. Dinç, Ö. G. (2022). Türkiye’de Tarım, Sanayi ve Hizmet Sektörleri İle Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Bootstrap Toda-Yamamoto Nedensellik Testi. İşletme Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 5(2) , 226-233.
6. Doruk, Ö.T., Kardaşlar, A., Şahintürk, Y. C., Kandır & Ediz D. (2011). Kriz Sonrası Türkiye’de Sanayileşme ve Büyüme İlişkisi: Kaldoryen Büyüme Modeli Çerçevesinde Bir İnceleme, Paper Presented at Econ Anadolu 2011: Anadolu International Conference in Economics II, June 15-17, 2011, Eskişehir.
7. Harvey, D.I. & Leybourne, S.J. (2007). Testing for Time Series Linearity. Econometrics Journal, 10, 149-165.
8. Harvey, D.I., Leybourne, S.J. & Xiao, B. (2008). A Powerful Test for Linearity the Order Integration is Unknown. Studies in Nonlinear Dynamics&Econometrics, 12(3), Article 2, 1-22.

9. Kaldor, N. (1966). Causes of the Slow Rate of Economic Growth in the United Kingdom: An Inaugural Lecture. London: Cambridge University Press.
10. Kapetanios, G., Shin, Y. & Snell, A. (2003). Testing for a Unit Root in the Nonlinear STAR Framework. Journal of Econometrics, 112, 359-379.
11. Kapetanios, G., Shin, Y. & Snell, A. (2006). Testing for Cointegration in Nonlinear Smooth Transition Error Correction Models. Econometric Theory, 22(2), 279-303.
12. Libanio, G. (2006). Manufacturing Industry and Economic Growth in Latin America: A Kaldorian Approach. 01/09/2022 tarihinde https://core.ac.uk/download/pdf/6338361.pdf adresinden alındı
13. Merter, M. (2021). Türkiye’de Sektörel Katkıların Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi 1924-2006. Hasan Çebi Bal (Ed.), Makaleler, Türkiye Ekonomisi Üzerine Seçme Yazılar içinde, 187-224, İstanbul:A Kitabevi.
14. Millin, M. & Nichola, T. (2005). Explaining Economic Growth in South Africa: A Kaldorian Approach. International Journal of Technology Management and Sustainable Development, 4 (1), 47-62.
15. Tufaner, M. (2021). The Impacts of Sectoral Value Added to Economic Growth in Turkey, İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(2), 1166-1178.
16. Wells, H. & Thirlwall, A. P. (2003). Testing Kaldor’s Growth Laws Across the Countries of Africa. African Development Review, 15 (2/3), 89-105.