The Effect of Sustainable Human Resource Management and Communication Ethics in Organizations on Citizenship Behavior: The Case of Universities in Konya

Yıl 2026, Cilt: 26 Sayı: 1 , 85 - 100 , 29.04.2026

Melek Sermin Efeoğlu , Burcu Doğanalp

https://doi.org/10.30976/susead.1905581

https://izlik.org/JA55EX22KN

Öz

Purpose - The aim of this study is to determine the impact of sustainable human resources management and organizational communication ethics on organizational citizenship behavior. Within the scope of the research, it was also aimed to determine the effect of sustainable human resources management on organizational communication ethics behavior.
Methodology - The research was conducted specifically on academicians working at universities in Konya province. In this study, which was conducted using the survey method, one of the quantitative research methods, the data obtained were analyzed using the SPSS 26.0 program.
Findings - It was determined that the perceptions of academicians regarding sustainable human resources management have a statistically significant and positive effect on organizational citizenship behavior, and the perceptions of academicians regarding organizational communication ethics have a statistically significant and positive effect on organizational citizenship behavior. It was also determined that academicians' perceptions of sustainable human resources management have a statistically significant and positive effect on organizational communication ethics.
Conclusions - As a result of the literature review, since there is no study that addresses the variables in the study together, it is believed that the gap in the literature will be filled and that it will shed light on subsequent research.
Keywords: Sustainable Human Resource Management, Organizational Communication Ethics, Organizational Citizenship Behavior, Academicians.
JEL Codes: J20, M10, M50.

Anahtar Kelimeler

Sustainable Human Resource Management , Organizational Communication Ethics , Organizational Citizenship Behavior , Academicians

Proje Numarası

22213006

Örgütlerde Sürdürülebilir İnsan Kaynakları Yönetimi ve İletişim Etiğinin Vatandaşlık Davranışı Üzerine Etkisi: Konya Üniversiteleri Örneği

https://izlik.org/JA55EX22KN

Öz

Amaç - Bu çalışmanın amacı, sürdürülebilir insan kaynakları yönetiminin ve örgütsel iletişim etiğinin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisinin tespit edilmesidir. Araştırma kapsamında sürdürülebilir insan kaynakları yönetiminin örgütsel iletişim etiği davranışı üzerindeki etkisinin belirlenmesi de amaçlanmıştır.
Yöntem - Konya ilinde bulunan üniversitelerde görev yapan akademisyenler özelinde bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Nicel araştırma yöntemlerinden anket yöntemiyle yürütülen bu çalışmada, elde edilen veriler SPSS 26.0 programı ile analiz edilmiştir.
Bulgular - Akademisyenlerin sürdürülebilir insan kaynakları yönetimi algılarının örgütsel vatandaşlık davranışı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde bir etkisi olduğu ile akademisyenlerin örgütsel iletişim etiği algılarının örgütsel vatandaşlık davranışı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca akademisyenlerin sürdürülebilir insan kaynakları yönetimi algılarının örgütsel iletişim etiğinin üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde bir etkisi olduğu da belirlenmiştir.
Sonuç - Literatür incelemeleri neticesinde çalışmadaki değişkenlerin birlikte ele alındığı herhangi bir çalışma bulunmaması nedeniyle alanyazındaki boşluğun doldurulacağına ve sonraki araştırmalara ışık tutulacağına inanılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir İnsan Kaynakları Yönetimi, Örgütsel İletişim Etiği, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı, Akademisyenler.
JEL Kodları: J20, M10, M50.

Anahtar Kelimeler

Sürdürülebilir İnsan Kaynakları Yönetimi , Örgütsel İletişim Etiği , Örgütsel Vatandaşlık Davranışı , Akademisyenler

Etik Beyan

Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından ‘22213006 nolu Doktora Tez Projesi’ olarak desteklenmiştir.

Destekleyen Kurum

Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü

Proje Numarası

22213006

Teşekkür

Selçuk Üniversitesi BAP Koordinatörlüğüne desteğinden dolayı teşekkür ederiz.

Kaynakça

• Ahmić, A., & Smajlović, S. (2022). Sustainable Human Resource Management Relationship with the Human Resource Risk Reduction. Economic Review-Journal of Economics and Business, 20(2), 65-78. https://doi.org/10.51558/2303- 680X.2022.20.2.65
• Al-Tarawneh, K. I. (2020). Business Ethics in Human Resources Management Practices and its Impact on The Organizational Performance. Verslas: Teorija Ir Praktika, 21(1), 402-411. https://doi.org/10.3846/btp.2020.11344
• Alyammahi, A., Alshurideh, M., Kurdi, B.A., & Salloum, S.A. (2021). The Impacts of Communication Ethics on Workplace Decision Making and Productivity. International Conference on Advanced Intelligent Systems and Informatics 2020. Proceedings Book (1261). Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030 58669-0_44
• Arabacı, İ. B., & Akıllı, C. (2019). Yenilenen Yükseköğretim Kurumları İnsan Kaynakları Yönetimi Konusunda Akademisyen Görüşleri. II. Uluslararası Battalgazi Multidisipliner Çalışmalar Kongresi, Tam Metin Kitabı (ss.227-246), 15-16-17 Mart, Malatya.
• Arnett, R. C., Arneson, P. & Bell, L. M. (2006). Communication Ethics: The Dialogic Turn. Review of Communication, 6(1-2), 62-92. https://doi.org/10.1080/15358590600763334
• Arumi, M. S., Aldrin, N., & Murti, T. R. (2019). Effect of Organizational Culture on Organizational Citizenship Behavior with Organizational Commitment as a Mediator. International Journal of Research in Business and Social Science, 8(4), 124 132. https://doi.org/10.20525/ijrbs.v8i4.274
• Baş, T. (2013). Anket, Nasıl Hazırlanır?, Nasıl Uygulanır?, Nasıl Değerlendirilir?. Seçkin Yayıncılık.
• Basım, H. N., & Şeşen, H. (2006). Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeği Uyarlama ve Karşılaştırma Çalışması. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 61(4), 83-101. https://dergipark.org.tr/en/pub/ausbf/issue/3215/44758
• Bateman, T. S., & Organ, D. W. (1983). Job Satisfaction and the Good Soldier: The Relationship Between Affect and Employee “Citizenship”. Academy of Management Journal, 26(4), 587-595. https://doi.org/10.5465/255908
• Bin Ahmad, K. Z., & Jasimuddin, S. M. (2021). The Linkage Between Communication Satisfaction, Human Resources Management Practices, Person Organization Fit, and Commitment: Evidence from Malaysia. Ieee Transactions on Professional Communication, 64(1), 23-37. https://doi.org/10.1109/TPC.2020.3047428
• Bolino, M. C., Lotz, A. C., & Turnley, W. H. (2018). The Unintended Consequences of Organizational Citizenship Behaviors for Employees, Teams, and Organizations. P. M. Podsakoff, S. B. Mackenzie, N. P. Podsakoff (Eds.), The Oxford Handbook of Organizational Citizenship Behavior (pp.185-202) in. Oxford University.
• Chan, S. H. J., & Lai, H. Y. I. (2017). Understanding the Link between Communication Satisfaction, Perceived Justice and Organizational Citizenship Behavior. Journal of Business Research, 70, 214-223. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2016.08.017
• Cho, H., Lee, P., & Shin, C. H. (2019). Becoming a Sustainable Organization: Focusing on Process, Administrative Innovation and Human Resource Practices. Sustainability, 11(13), 3554. https://doi.org/10.3390/su11133554
• Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik SPSS ve Lisrel Uygulamaları. Pegem Akademi Yayıncılık.
• Doğanalp, B., & Kaplan, A. (2018). Kurumsal Sosyal Sorumluluğun Örgütsel Özdeşleşme Üzerine Etkisi: Kurumsal İtibarın Aracı Rolü. Mukaddime, 9(2), 155-180. https://doi.org/10.19059/mukaddime.441201
• Domingo, A. (1997). Empresa y Comunicación en la Sociedad de la Información. A. Cortina (Ed.), Rentabilidad de la Ética Para la Empresa (pp.143-182) in. Fundación Argentaria.
• Donglong, Z., Taejun, C., Julie, A., & Sanghun, L. (2020). The Structural Relationship between Organizational Justice and Organizational Citizenship Behavior in University Faculty in China: The Mediating Effect of Organizational Commitment. Asia Pacific Education Review, 21, 167-179. https://doi.org/10.1007/s12564-019-09617-w
• Ehnert, I. (2006). Sustainability Issues in Human in Human Resource Management: Linkages, Theoretical Approaches, and Outlines for an Emerging Field. Paper prepared for 21st EIASM SHRM Workshop, March 28th-29th. Aston, Birmingham.
• Ehnert, I., Parsa, S., Roper, I., Wagner, M., & Muller-Camen, M. (2016). Reporting on Sustainability and HRM: a Comparative Study of Sustainability Reporting Practices by the World's Largest Companies. The International Journal of Human Resource Management, 27(1), 88-108. https://doi.org/10.1080/09585192.2015.1024157
• Flamini, G., & Gnan, L. (2023). Sustainable HRM. A. Kuźniarska, K. Mania, M. Jedynak (Eds.), Organizing Sustainable Development (pp.172-186) in. Routledge.
• Fritz J. M. H. (2022). Work/Life Relationships and Communication Ethics: An Exploratory Examination. Behavioral Sciences, 12(4), 104. https://doi.org/10.3390/bs12040104
• Göç, K. (2021). Sürdürülebilir İnsan Kaynakları Yönetiminin Uygulanırlığı: Türkiye Örneği. Doktora Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
• Güney, S. (2020). Asistanlık, Yüksek Lisans, Doktora Yeterlik ve Doçentlik Sınavları İçin Yönetim ve Organizasyon El Kitabı. Nobel.
• Gupta, A., Chadha, A., Tiwari, V., Varma, A., & Pereira, V. (2023). Sustainable Training Practices: Predicting Job Satisfaction and Employee Behavior Using Machine Learning Techniques. Asian Business & Management, 22, 1913-1936. https://doi.org/10.1057/s41291-023-00234-5
• İslamoğlu, H. A., & Alnıaçık, Ü. (2019). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri (SPSS Uygulamalı). Beta.
• Johannesen, R. L. (2002). Ethics in Human Communication. Prospect Heights, IL.
• Kainzbauer, A., Rungruang, P., & Hallinger, P. (2021). How Does Research on Sustainable Human Resource Management Contribute to Corporate Sustainability: A Document Co-Citation Analysis, 1982-2021. Sustainability, 13(21), 11745. https://doi.org/10.3390/su132111745
• Kapur, R. (2024, Haziran, 25). Ethics in Organizational Communication. 1-13. URL: https://www.researchgate.net/publication/345359225_Ethics_in_Organizational_Communication adresinden 25 Haziran 2024 tarihinde alınmıştır.
• Karabey, C. N., & Battal, F. (2020). Kurumsal Sosyal Sorumluluk, Kurumsal İtibar, Profesyonel Etik Standartlar ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Arasındaki İlişkiler. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 34(2), 603-629. https://doi.org/10.16951/atauniiibd.682818
• Karagöz, Y. (2021). SPSS-AMOS-META Uygulamalı Nicel-Nitel-Karma Bilimsel Araştırma Yöntemleri ve Yayın Etiği. Nobel.
• Koçyiğit, N., & Akgemci, T. (2019). Örgütsel Vatandaşlık. İçinde A. Bedük (Ed.), Örgüt Psikolojisi Yeni Yaklaşımlar Güncel Konular (ss.87-112), Atlas Akademi.
• Körpe, F. M. (2021). Otel İşletmelerinde Etik Liderlik Algısının İş Tatminine Etkisi: Bursa Örneği. Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
• Kramar, R. (2012). Trends in Australian Human Resource Management: What Next? Asia Pacific Journal of Human Resources, 50, 133-150. https://doi.org/10.1111/j.1744 7941.2011.00009.x
• Kramar, R. (2014). Sustainable Human Resource Management: Conceptual Frameworks. Proceedings of the 9th International Symposium on Sustainable Leadership (pp.106-114), 3-6 June, Salzburg.
• Kumar, A., Bhaskar, P., Nadeem, S. P., Tyagi, M., & Garza-Reyes, J. A. (2020). Sustainability Adoption through Sustainable Human Resource Management: A Systematic Literature Review and Conceptual Framework. International Journal of Mathematical, Engineering and Management Sciences, 5(6), 1014-1031. https://doi.org/10.33889/IJMEMS.2020.5.6.078
• Lämsä, A. M., Heikkinen, S., & Pučėtaitė, R. (2023). Social Sustainability, Leadership and Human Resource Management. South Asian Journal of Business and Management Cases, 12(1), 7-13. https://doi.org/10.1177/22779779231164518
• Malaska, P. (1997). Sustainable Development as Post-Modern Culture. FUTU Publication 1/97.
• Manafzadeh, M.A., Ghaderi, E., Moradi, M.R., Taheri, S., & Amirhasani, P. (2018). Assessment of Effective Organizational Communication on Organizational Silence and Organizational Citizenship Behavior. Journal of Ecophysiology and Occupational Health, 18(1-2), 24-30. https://doi.org/10.18311/JEOH%2F2018%2F21372
• Manzoor, F., Wei, L., Bányai, T., Nurunnabi, M., & Subhan Q. A. (2019). An Examination of Sustainable HRM Practices on Job Performance: An Application of 195 Training as a Moderator. Sustainability, 11(8)2263. https://doi.org/10.3390/su11082263
• Nawangsari, L. C., & Sutawidjaya, A. H. (2018). The Impact of Human Resources Practices Affecting Organization Citizenship Behaviour with Mediating Job Satisfaction in University. Advances in Social Science, Education and Humanities Research, 2018(12), 291-297. https://doi.org/10.2991/aisteel-18.2018.64
• Netemeyer, R. G., Boles, J. S., McMurrian, R., & McKee, D. O. (1997). An Investigation into the Antecedents of Organizational Citizenship Behaviors in a Personal Selling Context. Journal of Marketing 61(3), 85-98. https://doi.org/10.1177/002224299706100306
• Organ, D. W. (1988). Organizational Citizenship Behavior: The Good Soldier Syndrome. Lexington Books/D. C. Heath and Com.
• Organ, D. W. (1997). Organizational Citizenship Behavior: It's Construct Clean Up Time. Human Performance, 10(2), 85-97. https://doi.org/10.1207/s15327043hup1002_2
• Organ, D. W., Podsakoff, P. M., & MacKenzie, S. B. (2006). Organizational Citizenship Behavior: Its Nature, Antecedents and Consequences. Thousand Oaks, Sage.
• Özdevecioğlu, M. (2003). Örgütsel Vatandaşlık Davranışı ile Üniversite Öğrencilerinin Bazı Demografik Özellikleri ve Akademik Başarıları Arasındaki İlişkilerin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20, 117-135. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/66418
• Pepe, A. I. (2019). ¿Hablar o Callar? Una Revisión Sobre Las Condiciones Organizacionales Que Influyen en la Decisión de Los Empleados de Denunciar Actos Inmorales o Ilegales. Revista Dixit, (30), 86-97. https://doi.org/10.22235/d.v0i30.1822
• Pérez, M. (2007). El Dilema de la Congruencia: Ética y Comunicaión Interna en Las Organizaciones. Razón y palabra, 58, 1-28.
• Podsakoff, N. P., Whiting, S. W., Podsakoff, P. M., & Blume, B. D. (2009). Individual- and Organizational-Level Consequences of Organizational Citizenship Behaviors: A Meta-Analysis. Journal of Applied Psychology, 94(1), 122-141. https://doi.org/10.1037/a0013079
• Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Paine, J. B., & Bachrach, D. G. (2000). Organizational Citizenship Behaviors: A Critical Review of the Theoretical and Empirical Literature and Suggestions for Future Research. Journal of Management, 26(3), 513-563. https://doi.org/10.1177/014920630002600307
• Purwanto, A., Purba, J. T., Bernarto, I., & Sijabat, R. (2021). Effect of Transformational Leadership, Job Satisfaction, and Organizational Commitments on Organizational Citizenship Behavior. Inovbiz: Jurnal Inovasi Bisnis, 9, 61-69. https://doi.org/10.35314/inovbiz.v9i1.1801
• Robbins, S. P., & Judge, T. A. (2024). Organizational Behavior. Pearson Education Limited.
• Şimşek, M. Ş., & Çelik, A. (2023). Yönetim ve Organizasyon. Eğitim Yayınevi.
• Şimşek, M. Ş., Çelik, A., Akgemci, T., & Diken, A. (2020). Örgütsel Davranış ve Yönetim Psikolojisi. Eğitim Yayınevi.
• Spitzberg, B. H., & Cupach, W. R. (2002). Interpersonal Skills. M. L. Knapp, J. A. Daly (Eds.), Handbook of Interpersonal Communication (pp.564-611) in. Sage.
• Sridadi, A. R., Eliyana, A., Priyandini, F. A., Pratama, A. S., Ajija, S. R., & Mohd-Kamil, N. L. (2023). Examining Antecedents of Organizational Citizenship Behavior: An Empirical Study in Indonesian Police Context. PLoS ONE 18(10)e0291815. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0291815
• Sungur, İ. (2024). Covid-19 Sürecinde Sürdürülebilir İnsan Kaynakları Uygulamalarının Çalışanların Örgütsel Bağlılıklarına ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışlarına Etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aksaray.
• Taamneh, M., Athamneh, S., & Nsairat, B. A. (2017). The Effect of Administrators’ Work-Related Ethics on Practicing Human Resource Management Functions at Jordanian Universities. International Journal of Public Sector Performance Management, 3(3), 337-354. https://doi.org/10.1504/IJPSPM.2017.085673
• Tabachnick, B. G., Fidell, L. S., & Ullman, J. B. (2013). Using Multivariate Statistics. Pearson Boston.
• Tabancalı, E., & Çakıroğlu, Z. K. (2017). Okul Müdürlerinin Etik Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Örgütsel Vatandaşlık Davranışları Arasındaki İlişki. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(1), 392-417. http://dx.doi.org/10.17860/mersinefd.296254
• Taşlıyan, M., & Hırlak, B. (2014). Örgütsel İletişim Etkinliği ile İş Tatmini, Örgütsel Bağlılık, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Arasındaki İlişkilerin Araştırılması: Akademik Örgütler İçin Bir Alan Araştırması. Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 3(2), 5-36. https://dergipark.org.tr/tr/pub/eyad/issue/57420/813870
• Tumurbağa, M. (2019). Yapısal Eşitlik Modeli ile Örgütsel İletişim Etiği Ölçeği Geliştirme. Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kahramanmaraş.
• Vey, M. A., & Campbell, J. P. (2004). ln.Role or Extra.Role Organizational Citizenship Behavior: Which re We Measuring? Human Performance, 17(1), 119 135. https://doi.org/10.1207/S15327043HUP1701_6
• Williams, S., & Shiaw, W. T. (1999). Mood and Organizational Citizenship Behavior: The Effects of Positive Affect on Employee OCB Intentions. The Journal of Psychology, 133(6), 656-668. https://doi.org/10.1080/00223989909599771
• Yıldız, D., & Uzunsakal, E. (2018). Alan Araştırmalarında Güvenilirlik Testlerinin Karşılaştırılması ve Tarımsal Veriler Üzerine Bir Uygulama. Uygulamalı Sosyal Bilimler Dergisi, 1, 14-28. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/507218
• Zaugg, R. J., Blum, A., & Thom, N. (2001). Sustainability in Human Resource Management. Institute for Organisation and Human Resource Management (IOP). Berne, Switzerland, 1-25. https://www.researchgate.net/profile/Norbert-Thom/publication/276906300_Sustainability_in_Human_Resource_Management/links/555b312b08ae6943a87945bd/Sustainability-in-Human-Resource-Management.pdf