Araştırma Makalesi

Bitle Yayılan Felaket: Tifüs

Sayı: 59 Cumhuriyet’in 100. Yılı Özel Sayısı 29 Ekim 2023
PDF İndir
TR EN

Bitle Yayılan Felaket: Tifüs

Öz

Tifüs, insanlık tarihinin en eski hastalıklarındandır. Tarihi ve coğrafi kökenleri tartışmalı olmakla birlikte bazı tıp tarihçileri tifüsün Thucydides tarafından tanımlanan eski bir Avrupa hastalığı olduğunu ileri sürmektedirler. Vücut biti “Pediculus humanus” ile bulaşan tifüsün belirtileri arasında yüksek ateş, halsizlik, zihinsel karışıklık ve karakteristik bir döküntü bulunmaktadır. Hastalık, vücut bitinin çoğalmasına ve geçişine elverişli koşullarda özellikle de soğuk, aşırı kalabalık ve sağlıksız yaşam koşullarında gelişir. Bu çalışma Avrupa tarihine yön veren bazı savaşlarda kendisini gösteren ve savaşın sonucuna etki eden tifüs salgınları hakkında bilgi vermeyi amaçlamaktadır. Bu sayede bir hastalığın siyasi, askeri ve sosyal etkileri ortaya konulmaya çalışılacaktır. Tifüs salgınlarının birçok savaşta etkili olduğu bilinmektedir. Çalışmamızda bunlardan Granada Savaşları, Habsburg-Valois mücadelesi, Osmanlı-Macar savaşları, Otuz Yıl Savaşları, Napolyon Savaşları, Kırım Savaşı, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı, I. Dünya Savaşı yıllarında Sırbistan’daki tifüs salgını ve Rusya İç Savaşı (1918-1922) sırasındaki tifüs salgını ele alınmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Allen, B. M. (1998). The effects of infectious disease on Napoleon’s Russian campaign. A research report submitted to the faculty in partial fulfillment of the graduation requirements. Alabama. (https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA398046.pdf). Erişim 25.01.2023.
  2. Angelakis, E, Bechah, Y. & Raoult, D. (2016). The history of epidemic typhus. Microbiology Spectrum. 4 (4). 1-9.
  3. Balckburn, C. (2021). When typhus rode a red horse: weaponizing disease during the Polish-Bolshevik War. Przegląd Historyczno-Wojskowy. 2(276). ARTYKUŁY I STUDIA. 87-112.
  4. Bıraud, Y. (1943). The present menace of typhus fever in Europe and the means of combating ıt. League of nations bulletin of the health organisation. Vol. X (1). 1-64.
  5. Conlon, J.M. The historical impact of epidemic typhus. (https://www.montana.edu/ historybug/documents/TYPHUS-Conlon.pdf) Erişim 24.01.2023.
  6. Drali, R. , Brouqui, P. & Raoult, D. (2014). Typhus in World War I. Microbiology Today. 41. 68-71.
  7. Duraković, İ. (2014). Serbia as a health threat to Europe: the wartime typhus epidemic. 1914-1915. Other fronts, other wars ? first world war studies on the eve of the centennial. Joachim Bürgschwentner, Matthias Egger&Gunda Barth-Scalmani. 259-279. Leiden: Brill.
  8. Encyclopedia of plague and pestilence: from ancient times to the present. (2008). George Childs Kohn (Ed.). New York: Facts on file. An imprint of infobase publishing.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkiye Cumhuriyeti Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

29 Ekim 2023

Yayımlanma Tarihi

29 Ekim 2023

Gönderilme Tarihi

27 Ocak 2023

Kabul Tarihi

13 Mart 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 59 Cumhuriyet’in 100. Yılı Özel Sayısı

Kaynak Göster

APA
Karcı, E. (2023). Bitle Yayılan Felaket: Tifüs. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 59 Cumhuriyet’in 100. Yılı Özel Sayısı, 239-268. https://doi.org/10.21563/sutad.1378266
AMA
1.Karcı E. Bitle Yayılan Felaket: Tifüs. SUTAD. 2023;(59 Cumhuriyet’in 100. Yılı Özel Sayısı):239-268. doi:10.21563/sutad.1378266
Chicago
Karcı, Erol. 2023. “Bitle Yayılan Felaket: Tifüs”. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, sy 59 Cumhuriyet’in 100. Yılı Özel Sayısı: 239-68. https://doi.org/10.21563/sutad.1378266.
EndNote
Karcı E (01 Ekim 2023) Bitle Yayılan Felaket: Tifüs. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 59 Cumhuriyet’in 100. Yılı Özel Sayısı 239–268.
IEEE
[1]E. Karcı, “Bitle Yayılan Felaket: Tifüs”, SUTAD, sy 59 Cumhuriyet’in 100. Yılı Özel Sayısı, ss. 239–268, Eki. 2023, doi: 10.21563/sutad.1378266.
ISNAD
Karcı, Erol. “Bitle Yayılan Felaket: Tifüs”. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 59 Cumhuriyet’in 100. Yılı Özel Sayısı (01 Ekim 2023): 239-268. https://doi.org/10.21563/sutad.1378266.
JAMA
1.Karcı E. Bitle Yayılan Felaket: Tifüs. SUTAD. 2023;:239–268.
MLA
Karcı, Erol. “Bitle Yayılan Felaket: Tifüs”. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, sy 59 Cumhuriyet’in 100. Yılı Özel Sayısı, Ekim 2023, ss. 239-68, doi:10.21563/sutad.1378266.
Vancouver
1.Erol Karcı. Bitle Yayılan Felaket: Tifüs. SUTAD. 01 Ekim 2023;(59 Cumhuriyet’in 100. Yılı Özel Sayısı):239-68. doi:10.21563/sutad.1378266

Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.