ROCK ARTS OF BORLUK VALLEY IN THE LIGHT OF SURVEYS

Öz

The province of Kars, which is located in the northern east of Turkey, has been settled since the earliest eras of human history. The province of Kars has a geopolitical importance due to its location as it connects Anatolia and Caucasus. Therefore, it has become a place which has been wanted to retain throughout the historical process. As a result of the researches, which have been carried out by the help of Ataturk University, State Planning Organization and the Ministry of Culture and Tourism, the rock painting figüre, writing and marks that we find in abudance in the region, reflects many features of social and cultural peculiarities of pre-historic time and people.

Anahtar Kelimeler

• Eastern Anatolia, Kars, survey, Borluk Valley, rock panel

YÜZEY ARAŞTIRMALARI IŞIĞINDA BORLUK VADİSİ KAYA ÜSTÜ RESİMLERİ

Öz

Türkiye’nin kuzeydoğusunda yer alan Kars ili, en eski çağlardan itibaren yerleşim görmüştür. Bulunduğu coğrafi konum itibariyle, Anadolu ile Kafkasları birbirine bağlayan jeopolitik bir öneme sahiptir. Bu özelliği nedeniyle bölge tarih boyunca değişik topluluklar tarafından sürekli olarak elde tutulmak istenmiştir. Atatürk Üniversitesi, DPT ve Kültür – Turizm Bakanlığının destekleri ile yürüttüğümüz araştırmalar sonucunda, bölgede bolca rastladığımız kaya üstü resim, figür, yazı ve damgalar, eskiçağ insanlarının sosyal ve kültürel pek çok özelliğini yansıtmaktadır. Örnek olarak, Kaya üstü resimlerinin çizildiği dönemin hayvan türlerini ve bu hayvanların avlanış şekillerini gösterebiliriz.

Anahtar Kelimeler

• Doğu Anadolu, Kars, Yüzey Araştırması, Borluk Vadisi, Kaya Panosu

Kaynakça

1. ALOK, E. (1988), Anadolu’da Kaya Üstü Resimler, İstanbul.
2. ATALAY, İ. (1983), Türkiye Vejetasyon Coğrafyasına Giriş, İzmir.
3. BİNGÖL, A. (2003), En Eski Çağlardan Urartu’nun Yıkılışına Kadar Kars ve Çevresi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Doktora Tezi, Erzurum.
4. CEYLAN, A. (2001), Sarıkamış Tarihi, Erzurum.
5. CEYLAN, A. (2004), “Erzurum ve Çevresinde Erken Dönem Türk İzleri”, Türk Kültürü, Atatürk Üniversitesi Yayınları, Erzurum.
6. CEYLAN, A. (2014), “Doğu Anadolu’da İlk Türk İzleri”, 15. Türk Tarih Kongresi Sempozyum Bildirileri, Ankara, 1-15.
7. CEYLAN, A. (2008a), “Doğu Anadolu’da Kaya Resimlerinin Türk Tarihi Açısından Önemi”, Bilim ve Ütopya, 163.
8. CEYLAN, A. (2008b), Doğu Anadolu Araştırmaları Erzurum-Erzincan-Kars-Iğdır 1998-2008, Erzurum.

9. CEYLAN A. (2014), “Türk Dünyasında Yeni Kaya Resimleri”, 17. Türk Tarih Kongresi Sempozyum Bildirileri,, Ankara, 1-15.
10. CEYLAN A. (2015), Doğu Anadolu Araştırmaları Erzurum-Erzincan-Kars-Iğdır 2008-2014, Erzurum.
11. CEYLAN A. -Bingöl A.- Topaloğlu Y.-Günaşdı Y. (2011), “2009 Yılı Erzincan, Erzurum, Kars ve Iğdır İlleri Yüzey Araştırmaları”, 28. Araştırma Sonuçları Toplantısı 2, Ankara, 1-20.
12. CEYLAN N. (2007), Kağızman’da Tarihi ve Arkeolojik Araştırmalar, Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Kars.
13. DEMİR N. (2009), “Türk Tarihinin ve Kültürünün Kaynağı Olarak Kaya Üzeri Resimler (Petroglifler) ve Yazılar” Zeitschrift für die Welt Der Türken/Journal of World of Turks, Vol. I, No 1, Münih-Almanya, 5-19.
14. DEMİR N. (2010), “Kaya Üstü Resmi Olarak Dağ Keçisi/Elik ve Tarihi Alt Yapısı”, Zeitchrift für die Welt der Türken/Journal of World of Turks Vol.2, No. 2, Münih-Almanya, 3-30.
15. GÜNAŞDI, Y. - Y. Topaloğlu - A. Bingöl - A. Ceylan (2012), “2010 Yılı Erzurum-Erzincan- Kars-lğdır İlleri Yüzey Araştırmaları”, 29. Araştırma Sonuçları Toplantısı C. 3, Ankara, 49-71.
16. GÜNAŞDI Y. (2015), “Kars Doyumlu Kaya Resimleri”, III. Uluslararası Türk Kültürü Sempozyumu Bildirileri, Erzurum, (Baskıda).
17. KARAGEÇİ M. (2011), Kars-Akyaka’da Tarihi ve Arkeolojik Araştırmalar, Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Kars.
18. KARAGEÇİ M. (2015), Arpaçay Havzasında Tarihi ve Arkeolojik Araştırmalar, Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Doktora Tezi, Kars.
19. KARPUZ H. (1977), “Çamuşlu’da Yontma Taş Çağı Kaya Resimleri”, TÜBİTAK Bilim ve Teknik 10/212, 1-6, Ankara.
20. KIRZIOĞLU F. (1953), Kars Tarihi, Ankara.
21. KIYAR N. (2008), “Orta Asya’dan Anadolu’ya Değişen Coğrafyalarda Petroglifler”, Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, Sayı 26, Konya, 177-190.
22. KODAY Z. (2004), “Kağızman İlçesinde Meyvecilik”, Doğu Coğrafya Dergisi, Yıl: 9, Sayı 12, Konya.
23. KORUCU H. (2009), “Kars’ta Erken Tunç Çağı ve Karaz Kültürü İzleri”, TAED 9, Ankara, 43-60.
24. KÖKTEN İ. K. (1943a), “Kars’ın Tarihöncesi Hakkında İlk Kısa Rapor”, Belleten 7/27, Ankara, , 601-613.
25. KÖKTEN İ.K. (1943b), “Doğu Anadolu Kars Bölgesinin Tarihöncesi Araştırmalarına Dair İlk Not”, DTCFD 1/2, Ankara, 119-121.
26. ÖZGÜL O. (2015), “Erzurum Bölgesi Kaya Panoları”, Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 5/10, Edirne, 169- 198.
27. SEVİNDİ C. (1999), Sarıkamış’ın Coğrafi Etüdü, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Doktora Tezi, Erzurum.
28. SEVİNDİ C.- A. Yalçın Tavukçu (2013), “Şirvaz Kalesi ve Kaya üstü Resimleri (Şenkaya-Erzurum)” Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, S.31, Erzurum.
29. TETİK M. (1986), Kuzeydoğu Anadolu’daki Saf Sarıçam (P. Silvestris L.) Ormanlarının Ekolojik Koşulları, Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Basılmamış Doktora Tezi, Erzurum.
30. UZUN S. (1991), Kağızman ve Çevresinin Fizikî Coğrafyası, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Doktora Tezi, Erzurum.
31. YAMAÇ A. (2011), “Kars Borluk Vadisi”, Atlas, S. 214, İstanbul, 133-138.