GAZİPAŞA DİLLERE DESTAN ADLI ESERDEN DERLEME SÖZLÜĞÜ’NE KATKILAR

Öz

Ağızlar, teknolojik gelişmeler ve kitle iletişim araçlarının yaygınlaşmasıyla standart dilin baskın etkinliğinde kaybolmakta ve söz varlıkları gün geçtikçe yok olmaktadır. Bu durum ağız çalışmalarında planlı ve hızlı bir şekilde uzmanlar tarafından yapılacak derleme çalışmalarının acilliğini ortaya koymaktadır. Yapılacak çalışmalarda metin derlemeleriyle yetinilmemeli, teker teker çalışılan yörenin söz varlığı ortaya çıkarılmalıdır.Anadolu ve Rumeli ağızlarının söz varlığıyla ilgili en kapsamlı çalışma Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından yayımlanan Derleme Sözlüğü (DS)’dür. Bu eser, söz varlığı derlemeleri için en önemli kriterdir. Dolayısıyla bu hususta yayımlanan çalışmalar hep DS’ye katkı mahiyetindedir. Biz de bu çalışmada Gazipaşa ağzının yerel söz varlığıyla yazılmış şiirlerden oluşan Gazipaşa Dillere Destan adlı eserden yola çıkarak DS’ye katkı yapmayı amaçladık.

Anahtar Kelimeler

• Ağız Araştırmaları, Derleme Sözlüğü, Antalya Gazipaşa Ağzı, Gazipaşa Dillere Destan

CONTRIBUTIONS FROM THE WORK CALLED “GAZİPAŞA DİLLERE DESTAN” TO “THE DICTIONARY OF COMPILATION”

Öz

Dialects gradually disappear under the oppressive influence of the standard language with the proliferation of technological advancements and mass media and their vocabulary heritages fade away day by day. This condition asserts the urgent need for compilation studies which are to be done by linguists as soon as possible. Text compilations are not sufficient on their own in the aforementioned studies, but the words in the local vocabulary heritage should be resurrected one by one. The most comprehensive and sophisticated study ever to be done over the vocabulary heritage of the Anatolian and Rumeli dialects is the Dictionary of Compilation from the Public Dialect in Turkey published by Turkish Language Association (Türk Dil Kurumu). This work is the criterion for vocabulary compilation studies of any kind. Therefore, all works published in this realm are just contributions to the Dictionary of Compilation of Turkish Language Association. In this study, it is aimed to make a contribution to the Dictionary of Compilation from the work called ‘Gazipaşa Dillere Destan’, which comprises poems containing local Gazipaşa (Antalya) dialectal words

Anahtar Kelimeler

• Researches of dialects, Dictionary of Compilation, dialect of Antalya Gazipaşa, Gazipaşa Dillere Destan

Kaynakça

1. AKAR, Ali (2009), “Ağız Sözlükleri: Yöntem ve Sorunlar -I-”, Turkish Studies- International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic-Volume 4/4, Summer: 1-11.
2. CAFEROĞLU, Ahmet (2001), Türk Dili Tarihi, C II, İstanbul: Alfa Kitabevi.
3. DEMİR, Nurettin (1998), “Ağız Araştırmalarında Kaynak Kişi Meselesi”, Dursun Yıldırım Armağanı, (Ed. Metin Özarslan / Özkul Çobanoğlu), Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Basımevi: 171-180.
4. ERDEM, Mehmet Dursun (2005), “Manzum Sözlükler ve Tuhfe-i Âsım”, International Journal of Central Asian Studies Volume 10-1: 197-216,
5. GÖRGÜLÜ, Hasan Ali (2009), Gazipaşa Yöresi Ağzı Açıklamalı Türkçe Sözlük, Isparta: Tuğra Ofset.
6. GÜLENSOY, Tuncer (1999), “Ağız Araştırmalarının Bugünkü Durumu”, Ağız Araştırmaları Bilgi Şöleni (9 Mayıs 1997), Ankara: TDK Yay.: 16-21.
7. HACIHAMDİOĞLU, Tevfik (1982), Alanya Folkloru, S. I, Manavgat: Namal Matbaası.
8. HACIHAMDİOĞLU, Tevfik (1984), Alanya Folkloru “Deyimler”, S. II, İstanbul: Bayrak Yay..

9. KARAHAN, Leyla (1999), “Ağız Araştırmaları Alanında Yapılması Gereken Çalışmalar”, Ağız Araştırmaları Bilgi Şöleni (9 Mayıs 1997), Ankara: TDK Yay.: 24-29.
10. KORKMAZ, Zeynep (2000) “Türkiye’de Ağız Sözlükleri”, Türk Dili, S. 583, Ankara: TDK Yay.: 7-14.
11. KÜÇÜKBALLI, Fatih Numan (2013), Gazipaşa (Antalya) Köyleri Ağzı, Konya: Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi).
12. ÖZKAYA, Hikmet (2008), Toroslar Bölgesi Yerel Konuşma Dili Resimli Türkçe Sözlük, Alanya: Merhaba Akdeniz Yay..
13. TOKER, Mustafa (2011), "Derleme Sözlüğü ve Mersin Ağzı Sözlüğü’ne Tarsus Yöresinden Katkılar", Turkish Studies, Prof. Dr. Ramazan Korkmaz Armağanı, Volume 6/3, Summer: 1229-1249. Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü, http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_ttas&view=ttas, Erişim Tarihi: 09.09.2014.
14. Türkiye’de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü (1993), C I-XII, Ankara: TDK Yay..
15. YILDIZ, Ali (2012), Gazipaşa Dillere Destan “ Yerel Ağzın Destanı-Şiirler”, Antalya.