GEÇ OSMANLI DÖNEMİ KENTSEL MEKANDA BATILILAŞMAETKİLERİ: KONYA MİLLET BAHÇESİ

Filiz Çelik

doi:10.21563/sutad.511681

GEÇ OSMANLI DÖNEMİ KENTSEL MEKANDA BATILILAŞMAETKİLERİ: KONYA MİLLET BAHÇESİ

Öz

Osmanlı İmparatorluğu’nda, Tanzimat Fermanı’ndan Cumhuriyete kadar olan, 1839-1923 yılları arasında yaşanan modernleşme sürecini yönlendiren batılılaşma hareketi, başta devletin yönetimi olmak üzere eğitim, siyaset, sosyal, kültür, ekonomi ve yerleşimlere kadar her alanda kendini göstermiştir. Batılaşmanın etkileri, merkez-çevre ilişkili olduğu için öncelikle İstanbul’da yoğun olarak ön plana çıkmış; ancak Anadolu’daki kentlerde farklı düzeylerde de olsa yansımaları görülmüştür. Kentlerde mimariden sokakların fiziki yapısına; kent formundan açık-yeşil alanlara kadar kentin bütününde etkili olan değişimler yaşanmıştır. Siyasi dönüşümlerin kent mekanı üzerindeki etkileriyle yeşil alanların işlevi ve formu değişime uğramış; bu değişim ve dönüşüm yeşil alanlarda görünürlük kazanmıştır. Toplumsal dinamiklerin kent mekanına yansıdığı batılılaşma sürecinde batı tarzında yeni yeşil alanlar düzenlenmiştir. Fransa’daki Halk Bahçelerinden esinlenerek halka açık park ve bahçeler yapılmış; başta İstanbul olmak üzere diğer Osmanlı kentlerinde de yer alan bu bahçelere “Millet Bahçesi” adı verilmiştir. Bu çalışmada; geç Osmanlı döneminde yeşil alanlarda değişim ve batılılaşma etkisi ile farklı kentlerde halkın kullanımına sunulan Millet Bahçesi hakkında açıklama yapılmış; Osmanlı döneminde Konya’nın kentsel özellikleri ve Konya Millet Bahçesi hakkında bilgi verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Batılılaşma,bahçe,park,Millet Bahçesi,Konya.

Kaynakça

Arşiv Belgeleri
VEKAM Kütüphanesi ve Arşivi, Envanter No: 0819 Karar Yazıları
Konya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu 05.02.2013 tarih ve 1103 sayılı kararı. Web Sayfaları
Eski İstanbul Fotoğrafları Arşivi, Erişim tarihi: 03.05.2018, http://www.eskiistanbul.net/
Konya Büyükşehir Belediyesi Eski Konya Fotoğrafları Arşivi, Erişim tarihi: 05.05.2018, http://www.konya.bel.tr/sayfadetay.php?sayfaID=240,
Tevfik Ataberk’in Fotoğraf Arşivi, Erişim tarihi: 06.05.2018, https://www.facebook.com/tevfikataberk
Yaşar Barışık’ın Fotoğraf Arşivi, Erişim tarihi: 06.05.2018. https://www.facebook.com/yasar.barisik1 Yayınlanmış Eserler
AKGÜL, Alphan (2016), “Osmanlı-Türk Romanında İstanbul Tasvirleri ve Perspektif Kullanımı”, Osmanlı İstanbul’u Sempozyumu IV, 20-22 Mayıs 2016, İstanbul, 495-520.

AKTAŞ YASA, Azize (1998), “Selçuklu Dönemi Konya’sında Şehrin Yeşil Dokusu”, Vakıflar Dergisi, 27: 65-74.
BAYRAKTAR, Adile Nuray (2013), “Başkent Ankara’da Cumhuriyet Sonrası Yaşanan Büyük Değişim: Modern Yaşam Kurgusu ve Modern Mekanlar”, Ankara Araştırmaları Dergisi, 4(1): 67-80.
ÇAYCI, Ahmet (2006), “Osmanlı Seyyahlarının İzlenimleriyle Konya ve Çevresi,” Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 21: 15-146.
ÇELİK, Filiz, (2015), “Selçuklu Sarayı Gül Bahçesi”, I. Ulusal Peyzaj Mimarlığı Kongresi, 15-17 Ekim 2015, Ankara, 4-24.
ÇELİK, Filiz, (2016), “Tarihi Dede Bahçesi”, I. Ulusal Pemkon Konferansı-Türk Bahçeleri, 23-25 Mayıs 2016, İstanbul, 30-41.
DOĞAN, M. Sabri (2015), “Millet Bahçesi”, Konya Ansiklopedisi, C.6, 392-393.
DOĞAN, M. Sabri (), “Yirminci Yüz Yıl Başlarında Konya”, Erişim tarihi: 23.01.2018, http://www.konya.bel.tr/sayfadetay.php?sayfaID=260
ELDEM, Sedat Hakkı (1976), Türk Bahçeleri, İstanbul: Kültür Bakanlığı Türk Sanat Eserleri 1.
GÜRBÜZ, Elif, (2009), Tarih İçerisinde İstanbul’daki Mesire Olgusu ve Mesire Alanlarının Geçirdikleri Değişimin Kağıthane Mesiresi Örneği Üzerinden İrdelenmesi, İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü: (yayımlanmamış yüksek lisans tezi).
GÜRKAŞ, Tayfun, (2003), “Erken Cumhuriyet Türkiye’sinde Kamusal Yeşil Alanın Doğuşu”, İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, (yayınlanmamış yüksek lisans tezi).
GÜRKAŞ, Tayfun, (2004), “Modernleşen Osmanlı Parklarının Üsküdar’daki Erken İki Örneği: Millet Bahçesi ve Doğancılar Parkı”, Üsküdar Sempozyumu I, 22-23 Mayıs 2003, İstanbul, 409-416.
GÜRKAŞ, Tayfun (2009), “Bir Mimarlık Tarihi Alanı Olarak Türkiye’de Peyzaj Mimarlığı Tarihi ve Peyzaj Mimarlığı-Devlet İdeolojisi İlişkisi”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 7(13): 171-190.
İGÜS Esma - İSMAİLOĞLU, Hayriye (2016), “Osmanlı Kenti İstanbul’u Yıkmak ve Yeniden Yapmak Paradoksu: Menderes Yıkımları”, Osmanlı İstanbulu IV, 20-22 Mayıs 2016, İstanbul, 115-158.
KARAOSMANOĞLU, Yakup Kadri (1999),Vatan Yolunda, İstanbul: İletişim Yayınları.
KARPUZ, Haşim (1996), Fotoğraflarla Geçmişte Konya, Konya: Konya Büyükşehir Belediyesi Kültür Müdürlüğü Yayınları.
KİRAZ, Ersel (2018), “Osmanlı Devletinde Modern Dönüşüm Evrelerinin Kamu Üzerindeki Etkileri”, Academic Review of Humanities and Social Science, 1(1): 1-16.
KOCA, Feray (2005), “Türkiye’de Geleneksel Yerleşim Örüntülerinin Özgün Karakter ve Kültürel Mirasını Koruma Anlayışına Ontolojik Bir Yaklaşım”, Planlama, 25(1): 32-43.
MEMLÜK, Yalçın (2009), Bulvarın Yeşil Parçaları, (ed. H. Çağatay Keskinok), Cumhuriyet Devrimi’nin Yolu: Atatürk Bulvarı, Ankara: Koleksiyoncular Derneği Yayını.
MEMLÜK, Yalçın, (2013), “Anadolu’da Türk Bahçesi ve Bahçe Kültürü”, Plant Dergisi, 51, Erişim tarihi: 8.01.2018, http://www.plantdergisi.com/yazi-profdryalcin-memluk-51.html
MEMLÜK, Yalçın, (2017), Osmanlı Modernleşmesi ile Ortaya Çıkan Bir Kentsel Mekan Olarak Millet Bahçeleri, Erişim tarihi: 20.02.2018, http://www.skb.gov.tr/osmanli-modernlesmesi-ile-ortaya-cikan-bir-kentsel-mekan-olarak-millet-bahceleri-s25212k/
MUŞMAL, Hüseyin (2016), Osmanlı Döneminde Konya, (ed. Caner Arabacı), Kısa Konya Tarihi, Konya: TMMOB Makine Mühendisleri Odası Konya Şubesi.
NALBANT, Mehmet (2016), “Türkiye’de Kentsel Mekanlarda Kamusal Alanın Konumu: Tarihsel Perspektiften Bir Değerlendirme”, BEU Akademik İzdüşüm, 1(1): 12-27.
NUHOĞLU, Arzu, KOYUNOĞLU, Balin, TAN, Elif (2016), “Türkiye Tasarım Kronolojisi Peyzaj”, İstanbul: 3. İstanbul Tasarım Bienali, 22 Ekim- 20 Kasım 2016.
ODABAŞI, A. Sefa (1998), 20. Yüzyıl Başında Konya’nın Görünümü, Konya: T.C. Konya Valiliği İl Kültür Müdürlüğü Yayınları.
OKTAÇ, A. Deniz (2003), “Selçuklu ve Osmanlı Dönemi Konya’sında Bağlar ve Bağ Mülkiyeti”, Osmanlı Döneminde Konya, Konya: T.C. Konya Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayını.
ÖZCAN, Görgün (2017), Osmanlı Şehirciliği ve Vakıflar, İstanbul: Yeditepe Yayınevi.
ÖZGÜÇ ERDÖNMEZ, İ. Müge, AYDOĞDU ÜNLÜ, S. Aslı (2009), “Kentsel Açık Alanları Etkileyen Sanat Akımlarının Türkiye'deki Yansımaları: İstanbul Örneği,” İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 59-2: 33-50.
SELVİ ÜNLÜ, Tülin, (2012), “Cumhuriyet Modernleşmesi ve Mersin’de Kamusal Mekana Etkisi”, Osmanlı Dünyasında Kültürel Karşılaşmalar ve Sanatsal Yansımaları: Prof. Dr. Filiz Yenişehirlioğlu’na Armağan 14-16 Kasım 2012, Ankara, 251-258.
TANYELİ, Uğur, (2005), “Kamusal Mekan-Özel Mekan: Türkiye’de Bir Kavram Çiftinin İcadı”, Genişleyen Dünyada Sanat, Kent ve Siyaset: 9. Uluslararası İstanbul Bienali, 16 Eylül-30 Ekim 2005, İstanbul, 199-209.
TONGA, Necati (2014), “Cumhuriyet Ankara’sının Devraldığı Edebî Miras: Cumhuriyet Dönemi’ne Kadar Ankara’daki Edebiyat Hayatı ve Edebiyat Mahfilleri”, Ankara Araştırmaları Dergisi, 2(2): 184-202.
TOPÇU, Kadriye (2011), “Kent Kimliği Üzerine Bir Araştırma: Konya Örneği”, Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(2): 1048-1072.
TURGUT GÜLTEKİN, Nevin, (2015). “Batılılaşmanın Uzantısında Kent Bahçeleri; Giresun Memleket-Millet Bahçesi”, I. Ulusal Peyzaj Mimarlığı Kongresi, 15-17 Ekim 2015, Ankara, 7-14.
YÖRÜK, Doğan (2017), “XVI. Yüzyılda Konya Şehir Ekonomisi,” SUTAD, 42: 353-379.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Filiz Çelik
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

10 Ocak 2019

Gönderilme Tarihi

26 Haziran 2018

Kabul Tarihi

11 Eylül 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Sayı: 44

DOI

https://doi.org/10.21563/sutad.511681

IZ

https://izlik.org/JA73HB73CZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çelik, F. (2019). GEÇ OSMANLI DÖNEMİ KENTSEL MEKANDA BATILILAŞMAETKİLERİ: KONYA MİLLET BAHÇESİ. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 44, 331-350. https://doi.org/10.21563/sutad.511681

AMA

1.Çelik F. GEÇ OSMANLI DÖNEMİ KENTSEL MEKANDA BATILILAŞMAETKİLERİ: KONYA MİLLET BAHÇESİ. SUTAD. 2019;(44):331-350. doi:10.21563/sutad.511681

Chicago

Çelik, Filiz. 2019. “GEÇ OSMANLI DÖNEMİ KENTSEL MEKANDA BATILILAŞMAETKİLERİ: KONYA MİLLET BAHÇESİ”. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, sy 44: 331-50. https://doi.org/10.21563/sutad.511681.

EndNote

Çelik F (01 Ocak 2019) GEÇ OSMANLI DÖNEMİ KENTSEL MEKANDA BATILILAŞMAETKİLERİ: KONYA MİLLET BAHÇESİ. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 44 331–350.

IEEE

[1]F. Çelik, “GEÇ OSMANLI DÖNEMİ KENTSEL MEKANDA BATILILAŞMAETKİLERİ: KONYA MİLLET BAHÇESİ”, SUTAD, sy 44, ss. 331–350, Oca. 2019, doi: 10.21563/sutad.511681.

ISNAD

Çelik, Filiz. “GEÇ OSMANLI DÖNEMİ KENTSEL MEKANDA BATILILAŞMAETKİLERİ: KONYA MİLLET BAHÇESİ”. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 44 (01 Ocak 2019): 331-350. https://doi.org/10.21563/sutad.511681.

JAMA

1.Çelik F. GEÇ OSMANLI DÖNEMİ KENTSEL MEKANDA BATILILAŞMAETKİLERİ: KONYA MİLLET BAHÇESİ. SUTAD. 2019;:331–350.

MLA

Çelik, Filiz. “GEÇ OSMANLI DÖNEMİ KENTSEL MEKANDA BATILILAŞMAETKİLERİ: KONYA MİLLET BAHÇESİ”. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, sy 44, Ocak 2019, ss. 331-50, doi:10.21563/sutad.511681.

Vancouver

1.Filiz Çelik. GEÇ OSMANLI DÖNEMİ KENTSEL MEKANDA BATILILAŞMAETKİLERİ: KONYA MİLLET BAHÇESİ. SUTAD. 01 Ocak 2019;(44):331-50. doi:10.21563/sutad.511681

GEÇ OSMANLI DÖNEMİ KENTSEL MEKANDA BATILILAŞMAETKİLERİ: KONYA MİLLET BAHÇESİ

GEÇ OSMANLI DÖNEMİ KENTSEL MEKANDA BATILILAŞMAETKİLERİ: KONYA MİLLET BAHÇESİ

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

MUSTAFA LÜTFİ EFENDİ TARAFINDAN SULTAN II. ABDÜLHAMİD’E TAKDİM EDİLEN BİR LAYİHA ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER

Millet Bahçesi Kavramının Senaryolar ile Çevre Tasarım Projelerinde Değerlendirilmesi

Eski Stadyum Alanından Yeni Millet Bahçesine: Eskişehir Kent Merkezinde Bir Dönüşüm Örneği

Millet Bahçelerinin Kullanıcı Memnuniyetleri Açısından Değerlendirilmesi: Düzce Millet Bahçesi Örneği

Millet Bahçelerinin Kamusal Açık Mekânlar Olarak Kalite Analizi: Ümraniye Millet Bahçesi Örneği

KENT EKOLOJİSİ PERSPEKTİFİNDEN MİLLET BAHÇELERİ: ŞEHİRLERDE DOĞAYLA BÜTÜNLEŞME