-

Abstract

Physical Education and Sport Teaching This study, it was aimed to define the Ballıkayalar Valley Natural Park?s natural resources values and its potential according to the outdoor sportive recreation activities. Ballıkayalar Valley Natural Park is in Gebze-Kocaeli (in Marmara Region).The research area is 1603 ha and it has 5324 area including natural park with topographic river-basin area. The highest point of the valley is Topluca Hill.(280 m). Old bare and smooth limestone rocks which are the result of melting at the south entry of the valley and 50-70 m high from river-basin and natural formantions (cave, cavity, small caves, huge dip, water fall, small lakes) are important jeomorphologic place. Determining the area as outdoor sportive recreation, potential with the ethod of any of the place? determination of forest recreation (Gülez?s), a common evaluation form was formed according to the research subject and it was adapted to the natural park. valuating the research area, the value of the sportive recreation landscape, climate value, accessibility and negative factors were placed as evaluating criterias. At the end of the research; with the natural resources of the Ballıkayalar Valley Natural Park, it was found that it has % 75 potential according to the forest outdoor sportive recreation. At the evalution it was also found that the natural park is appropriate to do, rock climbing, hiking and camping

Keywords

• Nature Park, Recreation, Outdoor Sportive Recreation

TABİAT PARKLARININ SPORTİF REKREASYON POTANSİYELİ MODELLEMESİ (BALLIKAYALAR TABİAT PARKI ÖRNEĞİ)

Öz

Bu çalışma ile, Ballıkayalar Vadisi Tabiat Parkının sahip olduğu doğal kaynak değerleri ile alanın açık hava sportif rekreasyon aktiviteleri açısından potansiyelinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya konu olan, Ballıkayalar Vadisi Tabiat Parkı, Marmara Bölgesinde, Kocaeli İli, Gebze İlçesi sınırlarında almaktadır. Araştırma alanı 1603 ha olup, tabiat parkını içine alan topografik havza sınırı ile 5324 ha'lık bir alana sahiptir. Topluca Tepesi (280m) ile alanın en yüksek noktasıdır. Vadinin güney girişindeki dere tabanından 50-70 m yükseklikteki yaşlı çıplak ve nispeten düz, erimeden arta kalan kireçtaşı kayalıkları ile kuzeye doğru yaklaşık 1,5 km devam eden kanyon boyunca yer alan doğal oluşumlar (mağara, kovuk, küçük inler, dev kazanları, küçük çağlayanlar ve bunların önündeki göllenmeler) jeomorfolojik açıdan dikkate değer alanlardır. Alanın açık hava sportif rekreasyon potansiyelinin belirlenmesinde Gülez'in geliştirdiği, bir yerin orman içi rekreasyon potansiyelinin belirlenmesi yöntemi ile araştırmanın konusuna uygun bazı değişiklikler yapılarak ortak bir değerlendirme formu oluşturulmuş ve Tabiat Parkına uyarlanmıştır. Araştırma alanın incelenmesinde, Sportif Rekreasyon Değeri, Peyzaj Değeri, İklim, Ulaşılabilirlik ve Olumsuz Etkenler değerlendirme kriterleri olarak yer almıştır. Araştırma sonucunda; Ballıkayalar Vadisi Tabiat Parkının sahip olduğu doğal kaynak değerleri ile birlikte, orman içi açık hava sportif rekreasyon aktiviteleri açısından % 75'lik bir potansiyele sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Değerlendirmede, Tabiat Parkının sahip olduğu doğal kaynakların sportif amaçlı kullanımının uygunluğuna göre, Kaya Tırmanışı, Doğa Yürüyüşü ve Kampçılık en elverişli açık hava sportif rekreasyon aktiviteleri olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Tabiat Parkı, Rekreasyon, Açık Hava Sportif Rekreasyon

Kaynakça

1. AKTEN, Murat, (2000), Ormaniçi Rekreasyonu Ve Isparta İlindeki Bazı Rekreasyon Alanlarının Mevcut
2. Potansiyellerinin Belirlenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. AKESEN, Aytuğ, (2002), Milli Park ve Eşdeğer Korunan Alanların Sürdürülebilir Yöntemi, Politika ve İlkeleri,
3. Türkiye Dağları 1.Ulusal Sempozyumu :Bildiriler,1.Basım T.C Orman Bakanlığı Yayını, Ankara. ASLAN, Mükerrem, Didem Göyün, Burcu Yiğit, Serhat Zehir, (2002), Dağ Milli Parklarından Rekreasyon Ve Turizm Olanaklarının Değerlendirilmesi,Türkiye Dağları 1. Ulusal Sempozyumu: Bildiriler,1.Basım, Orman
4. Bakanlığı Yayını, Ankara. BULUT, Yahya, (2000), Tercan Baraj Gölü Ve Çevresinin Rekreasyonel Alan Kullanım Potansiyelinin Belirlenmesi
5. Üzerine Bir Araştırma, Doktora Tezi, Erzurum Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. BUZBAŞ, Özge,(2005), Yüksekler, 1. Basım, Büke Yayınları, İstanbul.
6. CEYLAN, Salih, Fehmi Çalık, (2002), Dağcılık Aktivitesinin Gelişmesinde Rol Oynayan Üç Temel Motivasyon
7. Çevre ve Orman Bakanlığı Yayınları, Ankara. DEMİR, Cengiz, (2001), Milli Parklarda Turizm ve Rekreasyon Faaliyetlerinin sürdürülebilirliği: Türkiye’deki
8. Milli Parklara Yönelik bir Uygulama, Basılmış Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. GÜLEZ, Sümer, Öner Demirel,(2004), An Evalution Method For The Determination Of Forest Recreation Potential:

9. A Case Study, Countryside Recreation Volume 12 Number ¾ Autumn/Winter GRAYDON, Don ve Kurt Hanson, (2005), Zirvelerin Özgürlüğü, Çev.,Tunç FINDIK, Homer Kitapevi Ve Yayıncılık, İstanbul.
10. DOĞANAY, Hayati, (2001), Türkiye Turizm Coğrafyası. 3. Basım, Çizgi Kitapevi Yayınları, Konya.
11. ERDURAN, Füsun, (2002), Ilgaz Dağı Milli Parkı’nın Turizm Rekreasyonel Gelişim Sorunları, T.C. Orman
12. Bakanlığı Araştırma Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı, Uluslar Arası Dağlar Yılı, Türkiye Dağları 1. Ulusal Sempozyumu Bildiriler, 1.Basım, Orman Bakanlığı Yayını, Ankara. İBRAHİM, Hilmi, Kathleen A. Cordes, (1993), Outdoor Recreation, Wm. C. Brown Communications Inc.Vol.1, No.1, California.
13. KORKUT, Aslı, Murat Özyavuz, (2002), Işıklar (Ganos) Dağı’nın Rekreasyonel olanaklarının Değerlendirilmesi,
14. Türkiye Dağları 1.Ulusal Sempozyumu: Bildiriler,1.Basım, Orman Bakanlığı Yayını, Ankara. ÖZGÜÇ, Nazmiye,(1998), Turizm Coğrafyası: Özellikler Bölgeler, 2.Basım, Çantay Kitapevi, İstanbul.
15. ÖZTÜRK, Sevgi, (2005), Kastamonu-Bartın Küre Dağları Milli Parkının Rekreasyonel Kaynak Değerlerinin
16. İrdelenmesi, Süleyman Demirel Üniversitesi Orman. Fakültesi Dergisi. Sayı:2. Isparta. PALUT, Doğan, Haldun Aydıngün, (2002), Ballıkayalar, 1. Basım, Homer Kitapevi ev Yayıncılık, İstanbul.
17. SALİHOĞLU, Banu Ç, (1997), Artvin Hatila Vadisi Milli Parkı Doğal Kaynak Değerlerinin Rekreasyonel
18. Niteliğinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. T.C Orman Bakanlığı Mili Parklar ve Av-Yaban Hayatı Genel Müdürlüğü, (1993), Cumhuriyetin 70. Yılında Milli
19. Parklar ve Yaban Hayatı, T.C Orman Bakanlığı Yayınları, Ankara. TEKİN, Ali, (2003), Bir Rekreasyonel Aktivite Olan Doğa Yürüyüşü Programına Katılımın İş görenlerin Uyumu
20. Üzerine Etkisi, Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. T.C Orman Bakanlığı Milli Parklar ve Av-Yaban Hayatı Genel Müdürlüğü, (2003), Ballıkayalar Vadisi Katalogu,
21. Berkay Ofset, İstanbul. YALÇINKAYA, Zeynep,(1995), Antalya Köprülü Kanyon Milli Parkı’nın Doğa Sporlarına Yönelik Olarak