DNA, Gen ve Kromozom Kavramları İçin Geliştirilen Hikaye Tarzındaki Analojilerin Değerlendirilmesi
Öz
Bu çalışmanın amacı, fen bilgisi öğretmen adaylarının gen, DNA ve kromozom kavramları için geliştirdikleri hikaye tarzındaki analojilerin incelenmesidir. Analoji, bilinmeyen, yabancılık çekilen bir olgunun, bilinen benzer olgularla açıklanması işlemidir. Genel bir ifade olarak analoji benzetme veya benzeşim olarak tanımlanmaktadır. Hikaye tarzında analojiler; bir durumun açıklanmasının başka bir duruma benzetilerek yapılmasıdır. Araştırmada veri toplama süreci 2019-2020 öğretim yılı güz döneminde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya, Doğu Anadolu Bölgesinde bulunan bir üniversitesinin Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği son sınıfında öğrenim gören toplam 50 öğretmen adayı katılmıştır. Veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Ayrıca analizlerde hikâye haritası tekniği kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar kodlanıp, kategorize edildikten sonra tablolaştırılmıştır. Verilerin analizi sonucunda; fen bilgisi öğretmen adayları hikaye oluştururken DNA, gen ve kromozom kavramlarını çeşitli karakterlere dönüştürdükleri görülmüştür. Ayrıca karakter oluştururken kavramları isimlendirdikleri de belirlenmiştir. DNA, gen ve kromozom için yapılan hikaye analojilerinde hedef ve analog arasındaki ilişkilerde incelenmiştir. Öğretmen adaylarının kavramları oluştururken çeşitli yangılarının olduğu da tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akyol, H. (2006). Türkçe öğretim yöntemleri (1. Baskı). Ankara: Kök Yayıncılık.
- Ayvazoğlu, Ş. (2019). Ortaokul 5. sınıf düzeyinde fen bilimleri dersi öğretimi yapan öğretmenlerin 2017 yılında güncellenen fen bilimleri dersi öğretim programıyla ilgili görüşleri ve değerlendirilmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzincan.
- Altay, O. (2016). Genetik ve genetik olmayan faktörlere bağlı olarak Türk hastalarda varfarin dozajını tahmin eden bir uzman sistem geliştirilmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
- Çakmak, G., (2009). Altıncı sınıfta yer alan bazı temel kimya kavramlarının öğretimine yönelik hazırlanan yapılandırmacı temelli materyallerin etkililiğinin araştırılması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
- Cha, J., Byun, S., & Noh, T. (2004). The analysis of analogies in chemistry content of secondary school science textbooks based on the 7th national curriculum. Journal of The Korean Chemical Society, 48(6), 629-637.
- Çırakoğlu, B. (2002). Genetik. Bilim ve Teknik Dergisi,1.
- Demir, S., Önen, F., & Şahin, F. (2011) Fen bilgisi öğretmen adaylarının bakış açısıyla analojiler. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 5(2), 86-114.
- Digilli, A. (2014). Fen bilgisi öğretmen adaylarının geliştirdikleri benzeşimler (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü İlköğretim Anabilim Dalı Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı, Konya.
- Dikmenli, M. (2010). An analysis of analogies used in secondary biology textbooks: Case of Turkey. Eurasian Journal of Educational Research,41,73-90.
- Dikmenli, M. ve Kıray, S. A. (2007) İlköğretim fen ve teknoloji ders kitaplarında kullanılan analojilerin analizi. 7th International Educational Technology Conference IETC2007’de sunuldu, Lefkoşe, North Cyprus.