MEVDUAT SÖZLEŞMESİNİN TANIMI, KURULMASI VE TÜRLERİ

Öz

Mevduat, gerçek veya tüzel kişiler tarafından ivazlı ya da ivazsız olarak, geri ödenmesi şartıyla para toplamaya yetkili kuruluşlara tevdi edilen paraları ifade etmektedir. Mevduat işleminin bankalar bakımından hayati önem taşıdığını ve ülke ekonomisine katkısının büyük olduğunu söylemek mümkündür. Bankaların kaynakları içerisinde mevduatın çok önemli bir yeri vardır. Çünkü banka nispeten düşük faizle topladığı mevduatı, kredi sözleşmesiyle ihtiyaç sahiplerine daha yüksek faizle vermek suretiyle aradaki faiz farkından kazanç elde etmektedir. Kişiler de mevduat sözleşmeleri aracılığıyla paralarını güvenli bir kuruluşta saklama ve faiz geliri elde etme imkânına sahip olmaktadır. Mevduat sözleşmeleri çeşitli tasniflere tabi tutulmakta olup bunlar içerisinde tasarruf mevduatı sözleşmesi, gerçek kişiler tarafından tasarruf amacıyla yatırılan ve ticari işlemlere konu olmayan paraları konu edinmekle ayrı bir öneme sahiptir. Bu kapsamda kanun koyucu tarafından tasarruf mevduatı sahibini koruyucu düzenlemeler getirilmiştir. Çalışmamızda ilk olarak mevduat kavramı kanuni düzenlemeler ve öğretideki görüşler çerçevesinde açıklanacak ardından da mevduat sözleşmesinin unsurları, hukuki niteliği, kurulması ve türleri öğretide ileri sürülen çeşitli görüşler de ele alınarak ayrıntılarıyla incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

• Mevduat
• Mevduat Hesabı
• Mevduat Sahibi
• Vadeli Mevduat
• Tasarruf Mevduatı.

Definition, Establishment and Types of Deposit Agreement

Öz

Deposit refers to the money given by real or legal persons to the institutions authorized to collect money with or without consideration, provided that it is repaid. It can be urged that deposit transaction is of paramount importance for banks and has major contribution to national economy. Deposits have a very important place in the resources of banks. Because banks generate profit by collecting money with relatively lower interests and then giving money to needers with higher interests by loan contracts. Therefore, individuals have the opportunity to keep their money in a secure institution and obtain interest income through deposit agreements. Deposit agreements are categorized in various manners, and among these, savings deposit agreements have a special importance by subjecting the money deposited by real persons for savings and not subject to commercial transactions. In this regard, regulations have been introduced by the law-maker to protect the savings deposit holder. In this study, the term deposit will be discussed based on legal regulations and disciplinary views. Later on, the elements, legal characteristic, establishment and types of deposit agreement will be examined by referring to various views asserted.

Anahtar Kelimeler

• Deposit
• Deposit Account
• Deposit Holder
• Term Deposit
• Savings Deposit.

Kaynakça

1. Akgün A, Mevduat Sözleşmeleri (Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi 2018)
2. Akyol S, ‘Türkiye’de Mevduat Sigorta Sisteminin Genel Analizi’ (2018) 1(1) Ekonomi Maliye İşletme Dergisi 1-11
3. Aral F, Ayrancı H, Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri (12.Bası, Yetkin Yayınları 2019)
4. Aydın Ünver T, ‘Tasarruf Mevduatı Sözleşmesinin Hukuki Niteliği’ (ed)Tufan Öğüz, Başak Baysal, Şükran Şıpka, Emrehan İnal, Hasan Erman, Prof.Dr. Necla Giritlioğlu’na Armağan (On İki Levha Yayıncılık 2020)
5. Aydoğdu M, Kahveci N, Türk Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri (3.Bası, Adalet Yayınevi 2017)
6. Battal A, Bankacılık Kanunu Şerhi (Seçkin Yayıncılık 2006)
7. Çeker M, Hukuki Yönüyle Banka Mevduatı (Karahan Yayınları 2004)
8. Erdem N, ‘Vadelerine Göre Mevduat Hesabı Türleri’ (2005) 1(2) Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 254-272

9. Eren F, Borçlar Hukuku Özel Hükümler (7.Bası, Yetkin Yayınları 2019)
10. Güney A, Bankacılık İşlemleri (9.Bası, İnkılap Kitabevi 2015)
11. Gürsel N, ‘Usulsüz Tevdi’ (1950) 41(1) Adalet Dergisi 77-92
12. Kalender S, ‘Banka Mevduatı Zamanaşımı’ (2018) 2(1) Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 14-36.
13. Kaplan İ, Banka Sözleşmeleri Hukuku (C.1, Adalet Matbaacılık 1996)
14. Konuralp H, ‘Banka Tasarruf Mevduatının Hukuki Niteliği’ (1980) (1) Ankara Barosu Dergisi 14-23
15. Muşul T, Haciz ve Hacze İştirak (Adalet Yayınevi 2019)
16. Naneli Ö, ‘Türk Hukukunda Mevduat Hesabı Üzerine Çek Keşide Edilmesi’ (2018) (12) Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi 532-567
17. Önder F, ‘Banka Hukukunda Tasarruf Mevduatı Sözleşmesi’ (2003) 8(1) Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 91-102
18. Özer S, Mevduat Rehni, (Der Yayınları 2017)
19. Reisoğlu S, Bankacılık Kanunu Şerhi (C.1, Yaklaşım Yayınları 2007)
20. Şemsi A, ‘Mevduat, Havale, EFT’ (ed) Ferudun Kaya, Bankacılık Giriş ve İlkeleri (5.Bası, Beta Basım 2017)
21. Şener O.H, Banka Mevduatı ve Hukuki Niteliği (2.Bası, Yetkin Yayınları 2019)
22. Tekinalp Ü, Banka Hukukunun Esasları (2. Bası, Vedat Kitapçılık 2009)
23. Topaloğlu M, ‘Banka Mevduatı Üzerinde Takas ve Hapis Hakkı’ (2004) (11) Adana Barosu Bülteni,
24. Turanboy K.N, ‘Tasarruf Mevduatı Sözleşmesinin Hukuki Niteliği’ (1997) 1(1) Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 254-284
25. Vurucu M, Arı M.U, A’dan Z’ye Bankacılık (C.I, 2.Bası, Seçkin Yayıncılık 2017)
26. Yücel Y, ‘Tasarruf Sahiplerinin Hak Ve Menfaatlerinin Korunmasına Dair Mevzuat’ (2010) (87) Türkiye Barolar Birliği Dergisi 464-488