Araştırma Makalesi

MODERN ULUSLARARASI TAHKİMİN GELİŞİMİNDE JAY ANDLAŞMASI’NIN YERİ

Sayı: 50 30 Mart 2022
PDF İndir
TR EN

MODERN ULUSLARARASI TAHKİMİN GELİŞİMİNDE JAY ANDLAŞMASI’NIN YERİ

Öz

Uluslararas tahkim, devletleraras uyumazlklarn hukuk yoluyla kesin ve nihai bir ekilde çözülmesini amaçlayan barçl uyumazlk çözüm yöntemlerinden biridir. Bu yönleriyle, müzakere, arabuluculuk veya uzlatrma gibi dier uyumazlk çözüm yöntemlerinden farkllar. Tahkim müessesesinin özel hukukta kullanm tarihe yaylr. Kamu hukuku alannda günümüz uluslararas tahkiminin kökenine ise Antik Yunan ve Antik Roma’da rastlanabilir. Orta Ça boyunca farkl biçimlerde uygulanan tahkim yönteminin modern devletlerin ortaya çkmasndan sonra etkinliini kaybettii görülür zira uluslararas tahkim barçl bir yöntem olarak savan karsndadr ve Modern Ça, uyumazlklarn çözümünde sava birincil yöntem olarak gören mutlakiyetçi egemen devletlerin sahne alandr. Avrupa dönüüm sanclar yaad bu dönemde uluslararas tahkim için yeni ktadan bir giriim modern uluslararas yargnn seyrini deitirmitir. ABD Dileri Bakan John Jay’in adyla bilinen 1794 tarihli andlamayla Birleik Devletler ve Büyük Britanya aralarndaki uyumazlklar çözmek üzere üç farkl komisyonun kurulmasn kararlatrmlardr. Bu komisyonlarn ksmi baars uluslararas tahkim yöntemine olan ilgiyi arttrm ve önce Kuzey ve Güney Amerika’dan balamak üzere modern dünya, sorunlarn çözmek üzere tahkime daha sk bavurmaya balamtr. 1872 Alabama Tahkimi ile bu ilgi zirveye ulam ve bu dönemin uluslararas hukukçularnn çalmalar nda, 1899-1907 Lahey Konferanslarnda uluslararas tahkim usulüne ilikin kurallar ve tahkim sürecinin kolaylatrlmas adna bir Daimi Tahkim Mahkemesi kurulmas üzerinde katlan devletler arasnda uzlama salanmtr. Jay Andlamas’yla balayan süreç, zaman içinde Uluslararas Daimi Adalet Divan ve onun devamnda kurulacak dier yerleik mahkemelerin kurulmasna kadar gidecek bir ekilde uluslararas yargnn gelimesine hizmet etmitir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akal CB, İktidarın Üç Yüzü (6. Bası, Dost Kitabevi Yayınları 2013).
  2. Annuaire de l’Institut de Droit International, Tome I – 1877 (réimp. Schmidt Periodicals GmbH 1994).
  3. Ballaire H, Étude Historique sur les Arbitrages dans les Conflits Internationaux (Librairie Franklin 1872).
  4. Bevans CI (Ed.), Treaties and Other International Agreements of the United States of America, 1776-1949, Volume 12 (Department of State Publication 1974).
  5. Büyük ME, Uluslararası Hukukta Hukukun Genel İlkeleri (On İki Levha 2018).
  6. Descamps É, ‘Essai sur L’Organisation de L’Arbitrage International’ (1896) 28 Revue de Droit International et de Législation Comparée 5-74.
  7. Dreyfus F, L’Arbitrage International (Calmann Lévy 1892).
  8. Fraser HS, ‘Sketch of the History of International Arbitration’ (1926) 11(2) Cornell Law Review 179-208.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Mart 2022

Gönderilme Tarihi

19 Kasım 1921

Kabul Tarihi

2 Mart 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 50

Kaynak Göster

APA
Büyük, M. E. (2022). MODERN ULUSLARARASI TAHKİMİN GELİŞİMİNDE JAY ANDLAŞMASI’NIN YERİ. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 50, 443-472. https://doi.org/10.54049/taad.1093139
AMA
1.Büyük ME. MODERN ULUSLARARASI TAHKİMİN GELİŞİMİNDE JAY ANDLAŞMASI’NIN YERİ. TAAD. 2022;(50):443-472. doi:10.54049/taad.1093139
Chicago
Büyük, Mehmet Emin. 2022. “MODERN ULUSLARARASI TAHKİMİN GELİŞİMİNDE JAY ANDLAŞMASI’NIN YERİ”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, sy 50: 443-72. https://doi.org/10.54049/taad.1093139.
EndNote
Büyük ME (01 Mart 2022) MODERN ULUSLARARASI TAHKİMİN GELİŞİMİNDE JAY ANDLAŞMASI’NIN YERİ. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 50 443–472.
IEEE
[1]M. E. Büyük, “MODERN ULUSLARARASI TAHKİMİN GELİŞİMİNDE JAY ANDLAŞMASI’NIN YERİ”, TAAD, sy 50, ss. 443–472, Mar. 2022, doi: 10.54049/taad.1093139.
ISNAD
Büyük, Mehmet Emin. “MODERN ULUSLARARASI TAHKİMİN GELİŞİMİNDE JAY ANDLAŞMASI’NIN YERİ”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi. 50 (01 Mart 2022): 443-472. https://doi.org/10.54049/taad.1093139.
JAMA
1.Büyük ME. MODERN ULUSLARARASI TAHKİMİN GELİŞİMİNDE JAY ANDLAŞMASI’NIN YERİ. TAAD. 2022;:443–472.
MLA
Büyük, Mehmet Emin. “MODERN ULUSLARARASI TAHKİMİN GELİŞİMİNDE JAY ANDLAŞMASI’NIN YERİ”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, sy 50, Mart 2022, ss. 443-72, doi:10.54049/taad.1093139.
Vancouver
1.Mehmet Emin Büyük. MODERN ULUSLARARASI TAHKİMİN GELİŞİMİNDE JAY ANDLAŞMASI’NIN YERİ. TAAD. 01 Mart 2022;(50):443-72. doi:10.54049/taad.1093139