HAKARETİN SUÇ OLMAKTAN ÇIKARILMASI VE İKAME YAPTIRIM ÖNERİSİ: ÖZEL HUKUK CEZASI

Öz

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) “Özel Hükümler” başlıklı “İkinci Kitabı”nın “Kişilere Karşı Suçlar”a ayrılan “İkinci Kısmı”nda ve “Şerefe Karşı Suçlar”a yer verilen “Sekizinci Bölümü”nde 125. maddede hakaret suçunun temel şekline ve daha fazla ceza verilmesini gerektiren nitelikli hallerine yer verildiği görülmektedir. Çalışmada, Türk hukuk sistemindeki mevcut haliyle hakaretin suç olarak düzenlenmesinin gerekli olup olmadığı TCK’nın 125. maddesinde yer alan genel hakaret suçlarıyla sınırlı olarak incelenmektedir. Nitekim karşılaştırmalı hukuka bakıldığında özellikle de basın yoluyla gerçekleştirilen hakaretin ifade özgürlüğüne getirdiği sınırlamalar sebebiyle suç olmaktan çıkarılması yönünde eğiliminin bulunduğu görülmektedir. Bu kapsamda yalnızca tazminatı gerektiren bir haksız fiil olarak düzenlenmesi yönünde öğretide de görüşler bulunmaktadır. Örneğin Anglosakson hukuk sisteminin geçmişten günümüze dek eğilimi, hakaret suçundan dolayı yargılamanın sınırlandırılması ve aşamalı bir şekilde bunun suç olmaktan çıkarılmasına yöneliktir. Bu kapsamda, çalışmada Türk hukuk sistemi bakımından hakaret davranışı değerlendirilerek hakaretin “suç” olmaktan çıkarılmasının gerekliliği üzerinde durulmakta ve ikame yaptırım önerisi olarak özel hukuk cezasının uygulanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Türk Hukuk Sistemi
• Hakaret
• Suç Olmaktan Çıkarma
• Özel Hukuk Cezası

Decriminalization of Defamation and the Proposition of a Substitute Sanction: Civil Punishment

Öz

It is seen that the basic and aggravating forms of the offence of defamation are regulated in Article 125 of the Turkish Penal Code numbered 5237 (TCK). This article is in the “Second Book” of TPC titled “Special Provisions” in the “Second Chapter” devoted to “Offences Against Persons” and in the “Eighth Part”, which includes “Offences Against Dignity”. This study examines whether it is necessary to regulate defamation as a crime in its current state in Turkish legal system and, is limited to the general defamation offences in Article 125 of the TPC. As a matter of fact, when the defamation is analyzed comparatively, it is seen that there is a tendency to decriminalize defamation, especially through the press, due to the limitations on freedom of expression. In this context, there are also opinions in the doctrine that it should be regulated as a tort that requires only compensation. For instance, the tendency of the Anglo-Saxon legal system from past to present is to limit the prosecution for the crime of defamation and gradually decriminalize it. In this context, the study focuses on the necessity of decriminalization of defamation by evaluating insulting behavior in terms of the Turkish legal system, and recommending the application of civil punishment as a substitute sanction proposal.

Anahtar Kelimeler

• Turkish Legal System
• Defamation
• Decriminalization
• Civil Punishment
• Türk Hukuk Sistemi
• Hakaret
• Suç Olmaktan Çıkarma
• Özel Hukuk Cezası

Kaynakça

1. Andersson H, “General Overview, Sweden” iç Bénédict Winiger, Helmut Koziol, Bernard A. Koch ve Reinhard Zimmermann (edr), Digest of European Tort Law – Volume 2: Essential Cases on Damage (De Gruyter 2011) 1/17
2. Antalya OG, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, C. II, (Seçkin 2018)
3. Artuk ME, Gökcen A ve Yenidünya C, Ceza Hukuku Özel Hükümler (15. Bs., Adalet Yayınevi 2015)
4. Askeland B, “Basic Questions of Tort Law from a Norwegian Perspective” iç Helmut Koziol (ed), Basic Questions of Tort Law from a Comparative Perspective (Jan Sramek 2015) 97-161
5. Askeland B, “General Overview, Norway” iç Bénédict Winiger, Helmut Koziol, Bernard A. Koch ve Reinhard Zimmermann (edr), Digest of European Tort Law – Volume 2: Essential Cases on Damage (De Gruyter 2011)
6. Aydın D, “Türk Ceza Kanunu’nda Hakaret Suçu” (2013) 19(2) Prof. Dr. Nur Centel’e Armağan, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 879-918
7. Aydın ÖD, “Ceza Hukuku’nun Çağdaş İlkeleri ve Avrupa Birliği Kriterleri Açısından Türk Ceza Kanunu” (2004) (53) TBBD 63-140
8. Baginska E ve Nesterowicz M, “General Overview, Poland”, iç Bénédict Winiger, Helmut Koziol, Bernard A. Koch ve Reinhard Zimmermann (edr), Digest of European Tort Law – Volume 2: Essential Cases on Damage (De Gruyter 2011)

9. Baş Süzel E ve Yasan C, “Gerçek Olmayan Vekaletsiz İş Görmeye Uygulanacak Hukuk”, (2016) 22 (22) MÜHFHAD 365-396.
10. Baş Süzel E, Gerçek Olmayan Vekaletsiz İş Görme –Menfaat Devri Yaptırımı- (On İki Levha Yayıncılık 2015)
11. Başak B, Haksız Fiil Hukuku – BK 49-76 (On İki Levha Yayıncılık 2019)
12. Başoğlu B, “Cezalandırıcı Tazminat (Punitive Damages) Yaptırımı ve Bu Yaptırımın Türk Hukukuna Etkilerinin Değerlendirilmesi” (2016) 15 (1), İKÜHFD 617-637.
13. Bayraktar K, Keskin Kiziroğlu S, Yıldız AK, Zafer H, Aksoy Retornaz E, Akyürek G, Evik AH, Sınar H, Altunç S, Aytekin İnceoğlu A, Erman B ve Erman Eroğlu F, Özel Ceza Hukuku - Cilt III - Hürriyete, Şerefe, Özel Hayata, Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlar (TCK m. 106-140), (On İki Levha Yayıncılık 2018)
14. Belli MM, “Punitive Damages: Their History, Their Use and Their Worth in Present-Day Society”, (1980) 49 (1) University of Missouri-Kansas City Law Review 1-23
15. Borghetti J-S, “General Overview, France” iç Bénédict Winiger, Helmut Koziol, Bernard A. Koch ve Reinhard Zimmermann (edr), Digest of European Tort Law – Volume 2: Essential Cases on Damage (De Gruyter 2011)
16. Borghetti J-S, “Punitive Damages in France”, iç Helmut Koziol ve Vanessa Wilcox (edr), Punitive damages: Common Law and Civil Law Perspectives (Springer Wien New York 2009) s. 55-73
17. Bydlinski F, System und Prinzipien des Privatrechts (Springer 1996)
18. Centel N, Zafer H ve Çakmut Ö, Kişilere Karşı İşlenen Suçlar (5. Bs., Beta Yayıncılık 2021)
19. Council of Europe, European Commıssıon For Democracy Through Law (Venıce Commıssıon) Report On The Relatıonshıp Between Freedom Of Expressıon And Freedom Of Relıgıon: The Issue Of Regulatıon And Prosecutıon Of Blasphemy, Relıgıous Insult And Incıtement To Relıgıous Hatred
20. Deakin S, Johnston A ve Markesinis B, Markesinis and Deakin’s Tort Law, Seventh Edition, (Oxford University Press 2013)
21. del Olmo P, “Punitive Damages in Spain” iç Helmut Koziol ve Vanessa Wilcox (edr), Punitive damages: Common Law and Civil Law Perspectives, (Springer Wien New York 2009) 137-154
22. Demir GA, “Haksız Fiil Hukukuna Yönelik Muhtelif Yaklaşımların Liebeck v. McDonald’s Davası Kapsamında İncelenmesi” iç Başak Baysal (edr), Sorumluluk Hukuku – Seminerler-Makaleler 2017 (On İki Levha Yayıncılık 2017) 59-76 Dönmezer S, Kişilere ve Mala Karşı Cürümler (16. Bs., Beta Yayıncılık 2001)
23. Dönmezer S, Kişilere ve Mala Karşı Cürümler (16. Bs., Beta Yayıncılık 2001)
24. Dulak A, “General Overview, Slovakia”, iç Bénédict Winiger/ Helmut Koziol/Bernard A. Koch / Reinhard Zimmermann (edr), Digest of European Tort Law – Volume 2: Essential Cases on Damage (De Gruyter 2011)
25. Eisele J ve Schittenhelm U, Schönke/Schröder Strafgesetzbuch Kommentar (30. Aufl., Der Verlag C.H.BECK 2019)
26. Ellis DD, “Fairness and Efficiency in the Law of Punitive Damages”, (1982) 56 (1) Southern California Law Review 1-78
27. Ercoşkun Şenol HK, “Gerçek Olmayan Vekaletsiz İş Görmenin Sistematik Açıdan Borçlar Kanunundaki Yeri ve 2020 İsviçre Borçlar Kanunu Tasarısı’ndaki Durum”, (2018) 22 (4) Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 37-65
28. Eren F, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (23. Baskı, Yetkin 2018)
29. Erman S ve Özek Ç, Ceza hukuku Özel Bölüm Kişilere Karşı Suçlar (Dünya Yayıncılık 1994).
30. Erman S, Hakaret ve Sövme Suçları, (2. Bs., İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi 1989)
31. Fellmann W ve Andrea K, Schweizerisches Haftpflichtrecht, (Stämpfli Verlag 2012)
32. Finkelstein C, “Positivism and the Notion of an Offense”, (2000) 88(2) California Law Review 335-394.
33. Gökcan HT ve Artuç M, Yorumlu – Uygulamalı Türk Ceza Kanunu Şerhi 3. Cilt Madde 86-140, (1. Bs., Adalet Yayınevi 2021)
34. Gönül Koşar G, “Haksız Fiil Hukukunun Amacı”, (2020) 69 (3) AÜHFD 1437-1473
35. Gregor S, Das Bereicherungsverbot (Duncker & Humblot 2012)
36. Griffin BB, “Punitive Damages and the Tort System”, (1987) 22 (1) University of Richmond Law Review, 1-17
37. Grossfeld B, Die Privatstrafe: ein Beitrag zum Schutz des allgemeinen Persönlichkeitsrechts (Alfred Metzner 1961)
38. Gül İ, ABD ve Türk Hukukunda Medeni Ceza (Yetkin Yayınevi 2015)
39. Güleryüz MT ve Zorluoğlu Yılmaz A, “Bir Anglo-Amerikan Hukuku müessesesi Olarak Cezalandırıcı Tazminatın (Punitive Damages) Bazı Türk Hukuku Müesseseleri ile Mukayesesi” (2019) 141 TBB Dergisi 326-362
40. Gümüş MA, Borçlar Hukuku Özel Hükümler, C. I, (Vedat Kitapçılık 2013)
41. Gümüş MA, Borçlar Hukuku Özel Hükümler, C. II, (Vedat Kitapçılık 2014)
42. Hafızoğulları Z ve Özen M, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler Kişilere Karşı Suçlar (12. Bs., US-A Yayıncılık 2019)
43. Hafızoğulları Z ve Özen M, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler Kişilere Karşı Suçlar (6. Bs., US-A Yayıncılık 2017)
44. Hakaletho-Wainio S, “General Overview, Finland” iç Bénédict Winiger, Helmut Koziol, Bernard A. Koch ve Reinhard Zimmermann (edr), Digest of European Tort Law – Volume 2: Essential Cases on Damage (De Gruyter 2011)
45. Hekim A ve Kaplan MB, “Cezalandırıcı Tazminat ve Medeni Ceza Kavramlarının Karşılaştırılması”, iç Başak Baysal (ed), Sorumluluk Hukuku – Seminerler – Makaleler 2017, (On İki Levha Yayıncılık 2017) 165-188
46. Hermann L ve Schiemann G, Schadensersatz, (3. Aufl., Mohr 2003)
47. Hrádek J ve Lubos Tichy L, “General Overview, Czech Republic” iç Bénédict Winiger, Helmut Koziol, Bernard A. Koch ve Reinhard Zimmermann (edr), Digest of European Tort Law – Volume 2: Essential Cases on Damage (De Gruyter 2011)
48. Jansen N ve Rademacher L, “Punitive Damages in Germany” iç Helmut Koziol ve Vanessa Wilcox (edr), Punitive damages: Common Law and Civil Law Perspectives (Springer Wien New York 2009) 75-86.
49. Jansen N, Die Struktur des Haftungsrechts (Mohr Siebeck 2003)
50. Józon M, “General Overview, Romania” iç Bénédict Winiger, Helmut Koziol, Bernard A. Koch ve Reinhard Zimmermann (edr), Digest of European Tort Law – Volume 2: Essential Cases on Damage (De Gruyter 2011)
51. Karahan S, Cahit Suluk, Tahir Saraç, ve Temel Nal, Fikri Mülkiyet Hukukunun Esasları, (Seçkin Yayıncılık 2012)
52. Karner E, “General Overview, Austria”, iç Bénédict Winiger, Helmut Koziol, Bernard A. Koch ve Reinhard Zimmermann (edr), Digest of European Tort Law – Volume 2: Essential Cases on Damage (De Gruyter 2011)
53. Karner E, “Prevention, Deterrence, Punishment” iç Helmut Koziol (ed), The Aims of Tort Law – Chinese and European Perspectives (Jan Sramek 2017)
54. Keehn, EN, “Decriminalization and the U.N. Human Rights Bodies” Research Working Paper Series 2018 (7)
55. Kendigelen A, Çek Hukuku (On İki Levha Yayıncılık 2007)
56. Kılıçoğlu A, Sınai Haklarla Karşılaştırmalı Fikri Haklar (Turhan Kitabevi 2006)
57. Koca M ve Üzülmez İ, Türk Ceza Hukuku Özel hükümler (4. Bs., Adalet Yayınevi 2017)
58. Kocaoğlu SS, Uluslararası (AİHM) ve Ulusal Yargı İçtihatları Çerçevesinde Hakaret Suçu, (5237 sayılı TCK m. 125-131) (1. Bs., Seçkin Yayıncılık 2019)
59. Koziol G ve Koziol H, Austrian Private Law – An Overview in Comparison with German Law and with References to English and French Law (Jan Sramek Verlag 2017)
60. Koziol H, “Comparative Conslusions – Preliminary Remarks” iç Helmut Koziol (edr), Basic Questions of Tort Law from a Comparative Perspective (De Gruyter, 2015) (Koziol, Comparative-Preliminary)
61. Koziol H, “Comparative Conslusions – Tasks of Tort Law” iç Helmut Koziol (edr) Basic Questions of Tort Law from a Comparative Perspective (Jan Sramek Verlag 2015) (Koziol, Comparative-Tasks)
62. Koziol H, “Die Bedeutung des Zeitfaktors bei der Bemessung ideeller Schaden” iç Thomas Geiser, Thomas Koller, Ruth Reusser, Hans Peter Walter ve Wolfgang Wiegand (edr) Festschrift für Heiz Hausheer zum 65. Geburtstag, Privatrecht im Spannungsfeld zwischen gesellschaftlichem Wandel und ethischer Verantwortung, Beitraege zum Familienrecht, Erbrecht, Persönlichkeitsrecht, Haftpflichtrecht, Medizialrecht und allgemeinen Privatrecht (Staempfli Verlag AG 2002) (Koziol, FS Hausheer)
63. Koziol H, “Introductory Remarks” iç Helmut Koziol (edr), The Aims of Tort Law – Chinese and European Perspecives (Jan Sramek Verlag, 2017) (Koziol, Aims)
64. Koziol H, Basic Questions of Tort Law from a Germanic Perspective (Jan Sramek Verlag 2012)
65. Koziol H, Österreiches Haftpflichtrecht, Allgemeiner Teil, Band I (4. Auflage, Jan Sramek Verlag 2020) (Koziol, Österreiches)
66. Kubiciel M ve Winter T, “Globalisierungsfluten und Strafbarkeitsinseln – Ein Plädoyer für die Abschaffung des strafrechtlichen Ehrenschutzesİ (2001) 113 (2) ZStW 305-333
67. Lahe J ve Tampuu T, “General Overview, Estonia” iç Bénédict Winiger, Helmut Koziol, Bernard A. Koch ve Reinhard Zimmermann (edr), Digest of European Tort Law – Volume 2: Essential Cases on Damage (De Gruyter 2011) 1/19
68. Larenz K, Lehrbuch des Schuldrechts, Bd. I, Allgemeiner Teil (14. Aufl., Verlag C. H. Beck 1987)
69. Leflar RA, “Social Utility of the Criminal Law of Defamation” (1956) 34 Tex L Rev 984-1035
70. Lindenberg SD ve Vos HT “General Overview, The Netherlands” iç Bénédict Winiger, Helmut Koziol, Bernard A. Koch ve Reinhard Zimmermann (edr), Digest of European Tort Law – Volume 2: Essential Cases on Damage (De Gruyter 2011) 1/8
71. Ludwıchowska-Redo K, “Basic Questions of Tort Law from a Polish Perspective” iç Helmut KOZIOL (edr), Basic Questions of Tort Law from a Comparative Perspective (Jan Sramek Verlag 2015) 163-248
72. Macit İ, “Türk Rekabet Hukukunda Bir cezalandırıcı Tazminat Örneği Olarak Üç Kat Tazminat”, (2020) 10(20) HKÜHFD 376-377
73. Martens SAE ve Zimmermann R, “General Overview, Germany” iç Bénédict Winiger, Helmut Koziol, Bernard A. Koch ve Reinhard Zimmermann (edr), Digest of European Tort Law – Volume 2: Essential Cases on Damage (De Gruyter 2011)
74. Martin-Casals M ve Ribot J, “General Overview, Spain”, iç Bénédict Winiger, Helmut Koziol, Bernard A. Koch ve Reinhard Zimmermann (edr), Digest of European Tort Law – Volume 2: Essential Cases on Damage (De Gruyter 2011) 1/10
75. Meissel FS ve Mokrejs C, “General Overview, Historical Report” iç Benedict Winiger, Helmut Koziol, Bernard A. Koch ve Reinhard Zimmermann (edr), Digest of European Tort Law II: Essential Cases on Damage (De Gruyter 2011) 1/1
76. Menyhárd A “General Overview, Hungary” iç Bénédict Winiger, Helmut Koziol, Bernard A. Koch ve Reinhard Zimmermann (edr), Digest of European Tort Law – Volume 2: Essential Cases on Damage (De Gruyter 2011) 1/25
77. Menyhárd A “Punitive Damages in Spain”, iç Helmut Koziol ve Vanessa Wilcox (edr), Punitive damages: Common Law and Civil Law Perspectives, (Springer Wien New York 2009) 87-102 (MENYHÁRD, Punitive)
78. Menyhárd A, “Basic Questions of Tort Law from a Hungarian Perspective” Helmut Koziol (ed), Basic Questions of Tort Law from a Comparative Perspective (Jan Sramek Verlag 2015) 251-351 (MENYHÁRD, Basic)
79. Mohr J, “Grundlagen des Schadensersatzrechts”, (2010) 32 (3) JURA 168, 179
80. Müller C, Handkommentar zum Privatrecht, Obligationenrecht – Allgemeine Bestimmungen, Art. 1-183 OR, (Stämpfli Ferlag 2016)
81. Neethling J, “Punitive Damages in South Africa” iç Helmut Koziol ve Vanessa Wilcox (edr), Punitive damages: Common Law and Civil Law Perspectives (Springer Wien New York 2009) 123-136
82. Nomer HN, Haksız Fiil Sorumluluğunda Maddi Tazminatın Belirlenmesi (Beta 1996)
83. Oğuzman K ve Öz T, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Cilt – 2, (13. Bası, Filiz Kitabevi 2017)
84. Oliphant K, “General Overview, England and Wales” iç Benedict Winiger, Helmut Koziol, Bernard A. Koch ve Reinhard Zimmermann (edr), Digest of European Tort Law II: Essential Cases on Damage (De Gruyter 2011), 1/12
85. Organization for Security and Co-Operation in Europe, The Representative on Freedom of the Media Dunja Mijatović, Defamation and Insult Laws in the OSCE Region: A Comparative Study, March 2017
86. Oven DG, “A Punitive Damages Overview: Functions, Problems and Reform”, (1994) 39 (2) Villanova Law Review 363-413
87. Özbek VÖ, Doğan K ve Bacaksız P, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler (19. Bs., Seçkin Yayıncılık 2021)
88. Özden Merhacı S, Karşılaştırmalı Hukukta Cezalandırıcı Tazminat (Punitive Damages) (Yetkin Yayıncılık 2013)
89. Parliamentary Assembly, Resolution 1577 (2007), Towards Decriminalisation of Defamation
90. Pereira A ve Veloso AM, “General Overview, Portugal” iç Bénédict Winiger, Helmut Koziol, Bernard A. Koch ve Reinhard Zimmermann (edr), Digest of European Tort Law – Volume 2: Essential Cases on Damage (De Gruyter 2011) 1/11
91. Phiri C, “Criminal Defamation Put to the Test: A Law and Economics Perspective” (2021) 9 U Balt J Media L & Ethics 49-63
92. Quill E, “General Overview, Ireland”, iç Bénédict Winiger, Helmut Koziol, Bernard A. Koch ve Reinhard Zimmermann (edr), Digest of European Tort Law – Volume 2: Essential Cases on Damage (De Gruyter 2011) 1/15.
93. Rey H, Ausservertragliches Haftpflichtrecht (Schulthess 2003)
94. Roddy N, “Punitive Damages in Strict Products Liability Litigation” 23 (2) William&Mary Law Review 333-361
95. Rustad M ve Koenig T, “The Historical Continuity of Punitive Damages Awards: Reforming the Tort Reformers”, (1993) 42 The American University Law Review 1269-1333.
96. Sanlı KC, Haksız Fiil Hukukunun Ekonomik Analizi – Hukuk ve Ekonomi Öğretisi (Arıkan 2007)
97. Schwenzer I, Schweizerisches Obligationenrecht, Allgemeiner Teil (Staempfli 1998)
98. Sebok AJ “Punitive Damages in the United States”, iç Helmut Koziol ve Vanessa Wilcox (edr), Punitive damages: Common Law and Civil Law Perspectives (Springer Wien New York 2009) 155-196 (SEBOK, United States)
99. Sebok AJ ve Wilcox V, “Aggravated Damages” iç Helmut Koziol ve Vanessa Wilcox (edr), Punitive damages: Common Law and Civil Law Perspectives (Springer Wien New York 2009) 257-274
100. Sebok AJ, “Punitive Damages: From Myth to Theory” (2007) 92 Iowa Law Review 957-1036 (SEBOK, Myth)
101. Sebok AJ, “What did Punitive Damages Do? Why Misunderstanding the History of Punitive Damages Matters Today?”, (2003) 78, Chicago-Kent Law Review 163-206
102. Serozan R ve Engin Bİ, Miras Hukuku ve Uygulama Çalışmaları (Seçkin Yayıncılık 2021)
103. Sınar H, “Türk Ceza Kanunu’nda Hakaret Suçu ve Bu Suçun Karşılaştırmalı Hukukta Gelişen Hakaretin Suç Olmaktan Çıkartılması Eğilimi Yönünden Değerlendirilmesi”, (2014) 9 (24) Ceza Hukuku Dergisi, 75-119
104. Soergel B ve Spickhoff A, Bürgerliches Gesetzbuch mit Einführungsgesetz und Nebengesetzen: BGB, Band 12: Schuldrecht 10 §§ 823 - 853 BGB, Produkthaftungsgesetz, Umwelthaftungsgesetz (13. Vollstaendig neu bearbeitete und erweiterte Auflage, Kohlhammer 2005)
105. Soyaslan D, Ceza Hukuku Özel Hükümler (12. Bs., Yetkin Yayıncılık 2018)
106. Spaic A, Nolasco C ve Novovic M, “Decriminalization of defamation e The Balkans case a temporary remedy or a long term solution?” (2016) 47 International Journal of Law, Crime and Justice 21–30
107. Süzek S, İş Hukuku (Beta Yayıncılık 2015)
108. Şahin C ve Özgenç İ, Türk Ceza Hukuku Gazi Külliyatı (2. Bs., Seçkin Yayıncılık 2005)
109. T.B.M.M., Dönem: 22 Yasama Yılı: 3 (S. Sayısı: 901), Kilis Milletvekili Hasan Kara ile 2 Milletvekilinin; Türk Ceza Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ve Adalet Komisyonu Raporu (2/452)
110. Tanev K, “General Overview, Bulgaria”, çç Bénédict Winiger/ Helmut Koziol/Bernard A. Koch / Reinhard Zimmermann (edr), Digest of European Tort Law – Volume 2: Essential Cases on Damage (De Gruyter 2011) 1/27
111. Tezcan D, Erdem MR ve Önok RM, Ceza Özel Hukuku (19. Bs., Seçkin Yayıncılık 2021)
112. Topçuoğlu M, “Rekabet Hukukunda Üç Kat Tazminat”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Sorumluluk ve Tazminat Hukuku Sempozyumu, Ankara, 28-29 Mayıs 2009, 5-59.
113. Toroslu N ve Toroslu H, Ceza Hukuku Genel Kısım (26. Bs., Savaş Yayınevi 2021)
114. Toroslu N ve Toroslu H, Ceza Hukuku Özel Kısım (11. Bs., Savaş Yayınevi 2021)
115. Türk Dil Kurumu, Türkçe Sözlük (11. Bs., Türk Dil Kurumu Yayınları 2011)
116. United Nations A/HRC/20/17, General Assembly Distr.: General 4 June 2012, Human Rights Council Twentieth session Agenda item 3 Promotion and protection of all human rights, civil, political, economic, social and cultural rights, including the right to development Report of the Special Rapporteur on the promotion and protection of the right to freedom of opinion and expression, Frank La Rue
117. United Nations CCPR/C/GC/34, International Covenant on Civil and Political Rights, Distr.: General 12 September 2011, Human Rights Committee 102nd session Geneva, 11-29 July 2011 General Comment No. 34
118. Ülgen H, Mehmet Helvaci, Abuzer Kendigelen ve Arslan Kaya, Kıymetli Evrak Hukuku (On İki Levha Yayıncılık 2015)
119. Üzülmez İ, “Hakaret Suçu” (2010) 5 (12) Ceza Hukuku Dergisi 41-71
120. van der Berg J, “Should There Be a Crime of Defamation?” (1989) 106 (2) South African Law Journal 276-291
121. Viscusi WK “The Social Costs of Punitive Damages Against Corporations in Environmental and Safety Torts” (1998) 87(285) The Georgetown Law Journal 285-354
122. Wagner G, “Prävention und Verhaltenssteuerung durch Privatrecht – Anmassung oder legitime Aufgabe”, (2006) 206 (2-3) AcP 352-476
123. Wagner G, “Prävention und Verhaltenssteuerung durch Privatrecht – Anmassung oder legitime Aufgabe”, (2006) 206 (2-3) AcP 352-476
124. Weinrib EJ, Corrective Justice (Oxford Legal Philosophy 2012)
125. Wilcox V, “Punitive Damages in England” iç Helmut Koziol ve Vanessa Wilcox (edr), Punitive damages: Common Law and Civil Law Perspectives (Springer Wien New York 2009) 7-53
126. Winfield RN ve Mendoza K, “The Abolition Movement: Decriminalizing Defamation and Insult Lawsİ (2007) 25 Comm Law 7-10
127. Winiger B, Patrick Fleury Pierre-Emmanuel Fehr ve Philippe Avramov “General Overview, Switzerland” iç Bénédict Winiger, Helmut Koziol, Bernard A. Koch ve Reinhard Zimmermann (edr), Digest of European Tort Law – Volume 2: Essential Cases on Damage (De Gruyter 2011) 1/4
128. Yağcı K, Cezai Mirasçılıktan Çıkarma (On İki Levha Yayıncılık 2013)
129. Yenidünya AC ve Alşahin ME, “Bireyin Şerefine Karşı Suçlar” (2207) (68) Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 43–93