7405 SAYILI KANUN ÇERÇEVESİNDE KAMU YARARINA ÇALIŞAN SPOR KULÜPLERİ

Öz

Hukuki niteliği itibarıyla 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu’nda özel hukuk kişiliği olarak nitelendirilen spor kulüpleri, diğer özel hukuk kişilerinde olduğu gibi faaliyet gösterdiği alana dair doğrudan kamu yararı amacı güderek hareket etme yükümlülüğü altında değildir. Bu kapsamda kural olarak, spor kulüplerine kamu yararının gerçekleştirilmesi maksadıyla pozitif hukuk kurallarıyla verilen görev ve yetkilerden de bahsedilemeyecektir. Dolayısıyla ilgililerin bir spor kulübünden kamu yararına yönelik faaliyetlerde bulunması noktasında talep hakkı mevcut değildir. Bununla birlikte özel hukuk kişilerinin kamu yararına hareket edebilmeleri açısından hukuki bir sınırlama bulunmadığı gibi, hukuk düzeninde bu şekilde faaliyet gösteren tüzel kişilere özgü hukuki statüler de yaratılabilmektedir. Bu kapsamda 7405 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesi neticesinde spor kulüplerinin açıkça kamu yararına çalışabileceği ve kamu yararına çalışan spor kulübü statüsünde olabileceği belirtilmiştir. Ayrıca spor kulüplerinin kamu yararına çalışan statüsüne geçiş için aranan şartları sağladığı sürece, kamu yararına çalışan derneklerin yararlandığı haklardan yararlanabileceği ifade edilmiştir. Bu doğrultuda çalışmada, kamu yararına çalışan spor kulübü sayılmanın şartları, belirlenme usulü ve bu belirlemenin hukuki etki ve sonuçlarının ne olacağı irdelenecektir.

Anahtar Kelimeler

• Spor kulübü
• Kamu yararı
• Dernek
• İdari işlem
• Hukuki statü

Sports Clubs Working for the Public Benefit within the Framework of Law No. 7405

Öz

Sports clubs, which are defined as private legal entities in the Law No. 7405 on Sports Clubs and Sports Federations in terms of their legal nature, are not under the obligation to act directly for the purpose of public benefit in the field they operate, as is the case with other private law persons. In this context, as a rule, it will not be possible to mention the duties and powers given to sports clubs by positive law rules in order to realize the public interest. Therefore, the persons concerned do not have the right to demand that they engage in activities for the public interest from a sports club. In addition to this, there is no legal restriction for private law persons to act in the public interest, and legal statutes specific to legal persons operating in this way can also be created in the legal order. In this context, as a result of the enactment of Law No. 7405, it has been stated that sports clubs can clearly work for the public interest and have the status of sports clubs working for the public interest. In addition, it has been stated that as long as sports clubs meet the conditions required for the transition to the status of working for the public benefit, they can benefit from the rights enjoyed by the associations working for the public benefit. In this direction, the conditions of being considered as a sports club working for the public benefit, the method of determination and the legal effects and consequences of this determination will be examined.

Anahtar Kelimeler

• Sports club
• Public benefit
• Association
• Administrative act
• Legal status

Kaynakça

1. Açımuz H. B, ‘İdarenin Esnek Hukuk İşlemlerinin Yargısal Denetime Konu Edilmesi: Fransız Hukuku Odaklı İnceleme’ (2018) 24 (2) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 530-568.
2. Akansel B, ‘Türk Spor Kulüplerinin Yapılanması ve Güncel Sorunları’ in Tacar Çağlar (Ed.), Av. Mustafa Kemal Kaya Armağanı (Ankara Barosu Yayınları 2015) (ss.53-64).
3. Akıllıoğlu T, ‘Kamu Yararı Üzerine Düşünceler’ (1988) 9 (1-3) İdare Hukuku ve İlimleri Dergisi (Prof. Dr. Lütfi Duran Armağanı) 11-22.
4. Akyel M, Modern Olimpiyatlara Katılan ve Türkiye’yi Temsil Eden Kadın Sporcuların Katılım Süreçlerine Etki Eden Etmenler: 1988-2012 (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi) (Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü 2016).
5. Akyıldız A, ‘Sporun Hukuku ve Yargısı’ in Tacar Çağlar (Ed.), Av. Ömer Remzi Arıkan Armağanı (Ankara Barosu Yayınları 2013) 59-116.
6. Akyılmaz B, Sezginer M. ve Kaya C, Türk İdare Hukuku (9. Baskı, Savaş Yayınevi 2018).
7. Andreff V, An Economic Roadmap to the Dark Side of Sport Vol-I: Sport Manipulation (Palgrave Macmillan 2019).
8. Ayan M. ve Ayan N, Kişiler Hukuku (8. Baskı, Seçkin Yayıncılık 2016).

9. Ayanoğlu T. ve Oder B, ‘İdarenin Özel Faaliyetlerinin Anayasal Temelleri Üzerine Kuramsal Bir Sorgulama’ (2017) 15 (174) Legal Hukuk Dergisi 2801-2838.
10. Ayaydın C, 1982 Anayasası Çerçevesinde Kamu Yararı Kavramı ve Anayasa Mahkemesi (On İki Levha Yayıncılık 2010).
11. Ayaydın C, İdare Hukuku’na Giriş (I) (Yenilik Basımevi 2008).
12. Ayaydın C, İdare Hukuku’na Giriş (II) (Yenilik Basımevi 2008).
13. Aydın Z, ‘Spor ve Spor Politikaları’ in Tacar Çağlar (Ed.), Av. Akın Ataksoy Armağanı (Ankara Barosu Yayınları 2015) 175-312.
14. Balta T. B, İdare Hukukuna Giriş (TODAİE Yayınları 1970).
15. Beloff M. J., Kerr T. ve Demetriou M, Sports Law (Hart Publishing 1999).
16. Bilgen P, İdare Hukuku Dersleri: İdare Hukukuna Giriş (Filiz Kitabevi 1999).
17. Bilgin O, ‘Sporumuzda Tesis Sorunları ve Kulüpler’ (1990) 1 (1) Spor Bilim Dergisi 16-19.
18. Can E, İdari İşlemin Şekil Unsuru (On İki Levha Yayıncılık 2016).
19. Çağlayan R, Spor Hukuku (Asil Yayıncılık 2007).
20. Dilek İ. ve Arslan L, ‘Türkiye ve İtalya Spor Kulüplerinin Örgütsel Yapılarının Kıyaslamalı Analizi’ (2021) 6 (4) Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 311-328.
21. Duran L, İdare Hukuku Ders Notları (Fakülteler Matbaası 1982).
22. Ege Ö, Türk Medeni Hukuku’na Göre Türkiye’de Spor Kulüpleri (Yayınlanmamış Doktora Tezi) (Kadir Has Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü 2020).
23. Erdem J. G, ‘Türk ve Alman İdare Hukuku Öğretilerinde Belirsiz Hukuki Kavramlar’ (2019) 10 (1) İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 61-72.
24. Erdemli A, ‘Toplum ve Spor’ in Kısmet Erkiner ve Ali Soysüren (Ed.), Spor Hukuku Dersleri (Kadir Has Üniversitesi Spor Hukuku Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayınları 2007) 47-54.
25. Erkut C, ‘İdari Davaya Konu Olabilecek Kesin ve Yürütülebilir İşlem Kavramı’ in I. Ulusal İdare Hukuku Kongresi Birinci Kitap: İdari Yargı (Danıştay Yayınları 1990) 109-114.
26. Ertaş Ş. ve Petek H, Spor Hukuku (3. Baskı, Yetkin Yayıncılık 2017).
27. Goldmann K, ‘Sectoral Analysis of Polish Sports Clubs with the Public Benefit Organization Status’ (2021) 21 (5) Journal of Physical Education and Sport 2769-2775.
28. Göçgün M, İdari İşlemin Konu Unsuru (On İki Levha Yayıncılık 2018).
29. Gök Y. ve Sunay H, ‘Türkiye’de ve Fransa’da Uygulanan Spor Yönetiminin Kamu Yönetimi Açısından Karşılaştırılması’ (2010) 8 (1) Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 7-16.
30. Gözler K, İdare Hukuku Cilt-I (3. Baskı, Ekin Yayıncılık 2019).
31. Gözübüyük A. Ş, Hukuka Giriş ve Hukukun Temel Kavramları (14. Baskı, Turhan Kitabevi 2000).
32. Gülan A, ‘Conseil D’Etat’nın Kamu Yaran Kavramına Yaklaşımı’ in 2000 Yılında İdari Yargı Sempozyumu (Danıştay Yayınları 2000) 23-32.
33. Gülan A, ‘Kamu Hizmeti Kavramı’ (1988) 9 (1-3) İdare Hukuku ve İlimleri Dergisi (Prof. Dr. Lütfi Duran Armağanı) 147-159.
34. Günday M, İdare Hukuku (11. Baskı, İmaj Yayınevi 2017).
35. Gündüz F. E, İdari Davalarda Ehliyet ve Husumet (Yetkin Yayıncılık 2016).
36. Gür N. T, İdarenin Özendirme ve Destekleme Faaliyeti (On İki Levha Yayıncılık 2019).
37. Hoye R., Nicholson M. ve Houlihan B, Spor ve Politika Meseleleri ve Analizi (Cem Tınaz çev., Beta Yayıncılık 2015).
38. İsbir K. B, Kamu Tüzel Kişiliği (Turhan Kitabevi 2017)
39. Kaplan G, İdari Yargılama Hukuku (Ekin Yayıncılık 2016).
40. Kaplan O, ‘Türk Hukukunda Cumhurbaşkanı Kararlarının Hukuki Niteliği ve Yargısal Denetimi’ (2022) 17 (207) Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 421-447.
41. Karahanoğulları O, İdarenin Hukukla Kavranması: Yasallık ve İdari İşlemler (4. Baskı, Turhan Kitabevi 2018).
42. Kaya C, ‘Türk İdare Hukukunda İcrai Olmayan İşlemler’ (2004) 9 (1-2) Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 253-284.
43. Kaya C, İdarenin Takdir Yetkisi ve Yargısal Denetimi (On İki Levha Yayıncılık 2011).
44. Maletesta D. ve Jaccoud C, ‘Sporda Suç ve Güvenlik’, in La violence et le fanatisme dans le sport (Sporda Şiddet ve Fanatizm) (Galatasaray Üniversitesi Yayınları 2004) 25-33.
45. Murathan F. ve Tekin A, ‘Geçmişten Günümüze Türk Spor Teşkilatlanması’ in Mehmet Ilkım (Ed.), Sporda Güncel Araştırmalar (Gece Kitaplığı 2022) 185-204.
46. Oğurlu Y, İdare Hukukunda Kazanılmış Haklara Saygı ve Haklı Beklentiler Sorunu (Seçkin Yayıncılık 2003).
47. Oğuzman K., Seliçi Ö. ve Oktay-Özdemir S, Kişiler Hukuku (Gerçek ve Tüzel Kişiler) (18. Baskı, Filiz Kitabevi 2019).
48. Onar S. S, İdare Hukukunun Umumî Esasları Cilt-I (3. Baskı, Hak Kitabevi 1966).
49. Özay İ. H, Günışığında Yönetim (2. Baskı, Filiz Kitabevi 2004).
50. Özkan H, (Açıklamalı-İçtihatlı-Örnekli) Türk Medeni Yasası ve Uygulaması Başlangıç ve Kişiler Hukuku Cilt-I (Legal Yayıncılık 2017).
51. Öztek S, ‘Devlet ve Sportif Faaliyet’ in Spor Hukuku Yazıları (Kısmet Erkiner Armağanı) (İstanbul Barosu Yayınları 2014) 17-24.
52. Sarıca R, İdarî Kaza (Kenan Basımevi 1942).
53. Serter Y. S, İdari Uyuşmazlıkların Çözümünde Yargı Dışı Bir Araç Olarak İdari Başvurular (Adalet Yayıncılık 2015).
54. Skille E. Å, ‘Understanding Sport Clubs as Sport Policy Implementers’ (2008) 43 (2) International Review For The Sociology of Law 181-200.
55. Tan T, İdare Hukuku (7. Baskı, Turhan Kitabevi 2018).
56. Tombaloğlu N, ‘Anayasa Mahkemesi Kararlarında Kamu Yararı Kavramı’ (2014) 5 (1) İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 353-388.
57. Márton T, Tünde N. ve Alexandru V. V, ‘Autonomy of Sport Policy and Sport Activities in the European Union: Connections between Human Rights and Sports’ (2010) 1 (1) Acta Universitatis Sapientiae European and Regional Studies 103-120.
58. Topçu Ö, Türkiye’de Spor Kulüplerinin İdari ve Sportif Açıdan İşlevselliği (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi) (Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü 2013).
59. Truchet D, Droit administratif (4.Baskı, PUF 2011).
60. Ulusoy A. D., Yeni Türk İdare Hukuku (4. Baskı, Yetkin Yayıncılık 2021).
61. Üstün G, ‘İdari Usul’ in Turan Yıldırım (Ed.), İdare Hukuku (8. Baskı, On İki Levha Yayıncılık 2020) 675-690.
62. Yayla Y, ‘İdarenin Takdir Yetkisi’ (1964) 30 (1) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası 201-211.
63. Yayla Y, İdare Hukuku (2. Baskı, Beta Yayıncılık 2010).
64. Yıldırım T, ‘İdari İşlemler’ in Turan Yıldırım (Ed.), İdare Hukuku (8. Baskı, On İki Levha Yayıncılık 2020) 405-526.
65. Yıldırım T, İdari Yargı (2. Baskı, Beta Yayıncılık 2010).
66. Yılmaz D, ‘Türk Hukukunda Kamu Hizmeti Kavramı ve Kriterleri’ (2008) 12 (1-2) Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1215-1234.
67. Yücesoy A. A, İdari Yargılama Hukukunda İptal Davalarında Menfaat (İdari Yargıda Sübjektif Dava Ehliyeti Koşulu) (Seçkin Yayıncılık 2016).