EN ÇOK KAYRILAN MÜŞTERİ ŞARTLARININ REKABETE ETKİLERİ -Dar EKM Şartlarına Özel Bakış-

Öz

Sağlayıcının alternatif alıcılara ya da satış kanallarına daha avantajlı şartlar sunmasını yasaklayan en çok kayrılan müşteri şartları, çevrim içi platformların ticarette daha yoğun kullanımıyla rekabet otoritelerinin gündeminde önemli bir yer almaya başlamıştır. Çevrim içi pazarlardaki yirmi yıldan uzun süreli uygulamasına bakıldığında, EKM şartlarının rekabet hukukuna aykırı olup olmadığının tespitinde olay bazında etki analizinin belirleyici olduğu görülmektedir. Bu analizler sonucunda, zamanla geniş ve dar EKM şartları şeklinde ikili bir ayrım gelişmiştir. ABD, AB ve Türkiye gibi farklı pazarlardan örnekler incelendiğinde, alternatif platformlarda daha avantajlı şart sunulmasını kısıtlayan geniş EKM şartlarının rekabet karşıtı etkilerinin daha belirgin bir şekilde ortaya konulduğu; bu şartları konu edinen incelemelerin daha istikrarlı bir şekilde rekabet hukukuna aykırılık tespiti ile sonuçlandığı görülmektedir. Diğer yandan, sağlayıcının kendi kanallarında daha avantajlı şart sunmasını kısıtlayan dar EKM şartlarını konu edinen davalar benzer bir tutarlılık sağlayamamaktadır. Almanya ve Türkiye’de bu şartlara yönelik daha müdahaleci kararlar görülmektedir. Buna karşın, diğer ülkelerdeki davalar rekabet hukukuna aykırılık yönünde bir tespit yapılmaksızın sonlandırılmıştır. Ancak bu ülkelerin bir kısmında daha sonra yürürlüğe giren düzenlemelerde dar EKM şartlarının da yasaklandığı gözlemlenmektedir. Açıklanan sebeplerle, işbu makalede geniş ve dar EKM şartlarının rekabete etkileri geçmiş davalar, yasal düzenlemeler, öğretideki görüşler çerçevesinde kronolojik sıralama esas alınarak incelenecek, çoğunlukla dar EKM şartlarına haklı gerekçe olarak öne sürülen bedavacılık sorununun ne şekilde ele alınması gerektiği çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• En çok kayrılan müşteri şartı
• EKM
• MFN
• rekabet
• çevrim içi platform

Effects of Most Favoured Nation Clauses on Competition -A Closer Look at Narrow Most Favoured Nation Clauses-

Öz

Most favoured nation clauses, that prohibit the seller from providing better conditions on alternative channels, have been a hot subject on competition authorities’ agendas with the increased use of online platforms by businesses. Over more than twenty years of investigation history, the question whether MFN clauses contradict with competition law, depended up on their effects on each specific case. As a result of these investigations, a classification of wide and narrow MFN clauses has been emerged. When analysing cases from different jurisdictions like the USA, the EU and Türkiye, it can be noticed that anticompetitive effects of wide MFN clauses, which restrict more favourable conditions on alternative platforms, have been unveiled more clearly. Vast majority of investigations regarding wide MFN clauses resulted in infringement decisions. Contrarily, same clarity cannot be asserted for the cases regarding narrow MFN clauses, which restrict more favourable conditions on direct channels of sellers. German and Turkish Competition Authorities have more interventionist decisions about the narrow MFN clauses. In contrast, cases in other countries resulted in non-intervention. Yet, following these cases, in some of those countries, MFN clauses including narrow ones were banned with the legislation. According to the writer, a direct assumption of whether being competitive or anti-competitive regarding narrow MFN clauses may be misleading. Therefore, in this article, it is aimed to research the competitive effects of wide and narrow MFN clauses by studying cases, legislations and literature; and how to evaluate the free-riding problem, which is claimed as objective justification against narrow MFN clauses.

Anahtar Kelimeler

• Most favored nation clause
• MFN
• parity clause
• competition
• digital platform

Kaynakça

1. Akman P., “A Competition Law Assessment of Platform Most-Favoured- Customer Clauses”, Journal Competition Law & Economics, 2016, 1-53
2. Avrupa Komisyonu Rekabet Genel Müdürlüğü, Competition Policy for the Digital Era. (Publications Office 2019) 57 Erişim Tarihi 02.12.2020
3. Avrupa Komisyonu, Support Studies for the Evaluation of the Vertical Block Exemption Regulation: Support Study and Study on Consumer Purchasing Behaviour in Europe: Final Report. (Publications Office 2020) 93 Erişim Tarihi 08.06.2020
4. Baker JB ve Morton FS, ‘Antitrust Enforcement Against Platform MFNs’ (2018) 127(7) The Yale Law Journal 2176
5. CMA, ‘The Retained Vertical Agreements Block Eemption Regulation Consultation Document’ 17.06.2021
6. Colangelo M, ‘Competition Law and Most Favoured Nation Clauses in Online Markets’ içinde Klaus Mathis ve Avishalom Tor (eds), New Developments in Competition Law and Economics (Springer International Publishing 2019) 296 Erişim Tarihi 08.10.2020
7. Coombs J, ‘Most Favored Customer Clause and Competition Law: An Overview of EU and National Case Law’ [2014] e-Competitions-Institute of Competition Law Erişim Tarihi 12.06.2022
8. Ezrachi A, ‘The Competitive Effects of Parity Clauses on Online Commerce’ (2015) 11 European Competition Journal 488 Erişim Tarihi 07.05.2020

9. Gürkaynak G vd., ‘Most-Favored-Nation Clauses in Commercial Contracts: Legal and Economic Analysis and Proposal for a Guideline’ (2016) 42 European Journal of Law and Economics 129 Erişim Tarihi 21.09.2021
10. Hughes P, ‘Bright Line or Barbed Wire? The Classification of Supplier Influence over Resale Prices under EU Competition Law’ (2017) 38 ECLR 272
11. OECD, ‘Implications of E-Commerce for Competition Policy - Background Note’ (2019) 25
12. Rekabet Kurumu, ‘E-Pazaryeri Platformları Sektör İncelemesi Nihai Raporu’, 2022
13. ‘Rekabet Terimleri Sözlüğü’ 2019 Erişim Tarihi: 27.08.2022
14. Sanlı KC ve Doğan C, ‘Rekabet Hukuku ve İktisadı Bağlamında Dar Platform EKM Koşulları’ (2022) İstanbul Hukuk Mecmuası, İstanbul Üniversitesi Yayınevi, 6
15. UK Competition and Markets Authority (CMA), ‘Private Motor Insurance Market Investigation: Final Report’, September 2014, para.8.32-8.43 Erişim Tarihi 20.08.2021
16. Vandenborre I ve Frese MJ, ‘Most Favored Nation Clauses Revisited’ (2014) 35 ECLR
17. Vezzoso S, ‘Online Platforms, Rate Parity, and the Free Riding Defence’ 38, 25
18. Whish R ve Bailey D, Competition Law (9th edn, OUP 2018)