DEVLET MEMURLARI KANUNU İLE 2547 SAYILI YÜKSEKÖĞRETİM KANUNUNDAKİ DİSİPLİN HUKUKUNA İLİŞKİN SÜRELER

Öz

Medeni ve idari yargılama hukuku açısından önemli bir yere sahip olan süreler, disiplin hukukunda da aynı oranda öneme sahiptirler. Bu nedenle hem 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda memurlar için hem de 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nda öğretim elemanları için disiplin soruşturmasının başlangıcından sonuna kadar farklı nitelikteki sürelere yer verilmiştir. Bu sürelerin bir kısmının muhatabı idari makamlardır ve söz konusu süreler daha çok idarenin daha hızlı hareket etmesini temin etmeye yöneliktir. Bir kısım süreler ise memurlar ve öğretim elemanlarının savunma hakkı gibi haklarını gereği gibi kullanmaları için getirilmiş sürelerdir. Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye’nin getirmiş olduğu en temel ilkelerden birisi olan “Usul esasa mukaddemdir” ilkesi de kanunlarda düzenlenmiş sürelerin önemine işaret etmektedir. Bu çalışmamızda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda memurlar için ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nda öğretim elemanları için disiplin soruşturma ve cezalarında öngörülen süreler bütüncül bir yaklaşımla ele alınmıştır. Söz konusu kanunlarda düzenlenen süreler; konusuna, muhatabına ve etkisine göre gruplara ayrılmıştır. Bu kriterler ile yapılan ayrımda memurların ve öğretim elemanlarının disiplin hukukundaki süreleri; disiplin cezasına konu olan fiilin bir unsuru olan süreler, disiplin soruşturmalarında hak düşürücü süreler, disiplin cezalarının uygulanması bakımından süreler ve idari tedbir olarak görevden uzaklaştırmada süreler olmak üzere dört gruba ayırmak mümkündür. Her bir grupta söz konusu süreler ile ilgili önem arz eden ve güncel nitelikteki hususlardaki yargı kararlarına yer verilmek suretiyle disiplin hukukunda süreler incelenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Memur
• Öğretim Elemanları
• Disiplin
• Disiplin Soruşturması
• Disiplin Cezası
• Süreler

Time Limits of Disciplinary Law in Civil Servants Law and Higher Education Law

Öz

Time limits that have an important place in the law of civil and administrative procedure are equally important in disciplinary law. For this reason, both Civil Servants Law No. 657 and Higher Education Law No. 2547 stipulate time limits with different characteristics from the beginning to the end of the disciplinary investigation for civil servants and academics respectively. Some of these time limits are addressed to administrative authorities and are they are mostly intended to ensure that the administrative authorities act faster. Some of time limits are introduced for the effective use of constitutional rights such as the right to defence for civil servants and academics. The principle of “Usül esasa mukaddemdir. (Procedural rules take priority over substantive rules.)” that is one of the fundamental principles of Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye highlights the importance of time limits regulated in the law. In this study, time limits prescribed in disciplinary law in the Civil Servants Law No. 657 for civil servants and Higher Education Law No. 2547 for academics have been discussed with a comprehensive approach. For this purpose, time limits that are regulated by these laws may be divided into groups according to their subject, addressee and effect. Based on these criteria, it is possible to categorize time limits in disciplinary law into four groups; time limits that are an element of the act subject to disciplinary punishment, time limits may cause the deprivation of rights in disciplinary investigations, time limits in terms of the application of disciplinary penalties and time limits in the suspension from duty as an administrative measure. In each group, time limits in disciplinary law are explained by addressing judicial decisions on important and current issues.

Anahtar Kelimeler

• Civil Servant
• Academics
• Discipline
• Disciplinary Investigation
• Disciplinary Penalty
• Terms

Kaynakça

1. Akkoyunlu A S, ‘Disiplin Soruşturmasında Memurun Savunma Hakkını Kullanımında İdarenin Uyması Gereken Esaslar’, Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 28, (Haziran 2023), ss. 3-63.
2. Akyılmaz B, ‘Anayasal Esaslar Çerçevesinde Kamu Personeli Disiplin Hukuku ve Uygulamadaki Sorunlar’, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.6, S.1-2, 2002, s. 239-260.
3. Akyılmaz B/ Sezginer M/ Kaya C, Türk İdare Hukuku, 17. Baskı, Seçkin, Ankara.
4. Alan N, ‘Savunma Hakkı’, Danıştay Dergisi, Yıl: 23, S.87, 1993, s. 17-26.
5. Arslan Z/ Altındağ H, Memurların Disiplin ve Ceza Soruşturması - 2547 Sayılı Kanun Kapsamında Çalışanların Disiplin ve Ceza Soruşturması Dahil, 5. Baskı, Seçkin, Ankara, 2023.
6. Atay E E, İdare Hukuku, 2. Baskı, Turhan Kitabevi, 2009.
7. Atay E E, İdari Yargılama Hukuku, Seçkin, Ankara, 2021.
8. Boz S S, ‘Memur Disiplin Hukukuna Hâkim Olan Temel İlkeler’, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.25, S.2, 2017, s. 15-41.

9. Buz V, Medeni Hukukta Yenilik Doğuran Haklar, Yetkin Yayınları, Ankara, 2005.
10. Büyük Larousse, Sözlük ve Ansiklopedi, Milliyet Yayınları, Yirmi Birinci Cilt, İstanbul, 2007.
11. Çağlayan R, ‘İdârî Yargılama Usûlünde Dâvâ Açma Süresine İlişkin Güncel Kararlar Üzerine Bâzı Mülâhazalar’, C.26, S.4, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2022, ss. 207-245.
12. Çağlayan R, İdârî Yargılama Hukuku, 15. Baskı, Seçkin, Ankara, 2023.
13. Çağlayan R, İdâre Hukuku Dersleri, 11. Baskı, Adalet Yayınevi, 2023.
14. Dilek M, ‘Memur Disiplin Hukukunun ve Disiplin Soruşturmasının Temel Esasları’, Türk İdare Dergisi, S.423, 1999, ss. 27-64.
15. Duman B, Yükseköğretim Ceza ve Disiplin Soruşturması, 8. Baskı, Seçkin, Ankara, 2023
16. Dülger M V, Ceza Hukuku Genel Hükümler, 2. Baskı, Seçkin, Ankara, 2023.
17. Erdem M, Özel Hukukta Zamanaşımı, XII Levha Yayınları, İstanbul, 2010.
18. Eren F, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 25. Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara.
19. Göçgün M, ‘Disiplin Cezalarına Karşı Başvuru Yolları’ (Danışman: Prof. Dr. Turan Yıldırım), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2012.
20. Kalabalık H, İdare Hukuku Dersleri, C.I, 5. Baskı, Seçkin, Ankara, 2019.
21. Kaya C, ‘Memur Disiplin Suç ve Cezalarına ve Disiplin Soruşturmasına Hâkim Olan Temel İlkeler’, Amme İdaresi Dergisi, C.38, S.2, Haziran 2005, s. 61-87.
22. Koca M/ Üzülmez İ, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 16. Baskı, Seçkin, Ankara, 2023.
23. Meydan Larousse, Büyük Lügat ve Ansiklopedi, Meydan Yayınevi, C.11, İstanbul, 1986.
24. Oğuzman M K/ Öz M T, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, C.1, 11. Bası, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2013.
25. Özgenç İ, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 19. Baskı, Seçkin, Ankara, 2023.
26. Özkaya E, Özel Hukukumuzda Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler, 3. Baskı, Seçkin Yayıncılık, 2023.
27. Sezer Y/ Bilgin H, ‘Danıştay Kararlarında İdari Başvurular’, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.57, S.4, 2008, s. 337-366.
28. Söyler Y, İdari Usul İlkeleri Açısından Devlet Memurunun Disiplin Soruşturması (Danışman: Prof. Dr. Bahtiyar Akyılmaz), Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2008.
29. Tekinay S S/ Akman S/ Burcuoğlu H/ Altop A, Tekinay Borçlar Hukuku Genel Hükümler, İstanbul, 1993.
30. Tunçomağ K, Türk Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 6. Baskı, İstanbul, 1976.
31. Türk Dil Kurumu Sözlük, Türkçe Sözlük, Türk Dil Kurumu Yayınları, Onuncu Baskı, Ankara, 2005.
32. Usman Y, ‘Kamu Görevlileri Disiplin Hukukunda İdari Usul İlkeleri’, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2019.
33. Yılmaz E, ‘Hukuk Muhakemeleri Kanununda Süreler’, Yaşar Üniversitesi Elektronik Dergisi, C.III, 2013, Prof. Dr. Aydın Zevkliler’e Armağan (Özel Sayı), ss.3167-3190.
34. Yılmaz E, Hukuk Sözlüğü, Onuncu Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara, 2011.
35. Zor B V, ‘Disiplin Hukukuna Hâkim Olan İlkeler’, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Diyarbakır, 2020.