DANIŞTAY KARARLARI IŞIĞINDA 2547 SAYILI YÜKSEKÖĞRETİM KANUNU KAPSAMINDA YÜRÜTÜLEN CEZA SORUŞTURMALARINA İLİŞKİN UYGULAMADA GÖRÜLEN EKSİKLİKLER

Öz

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu kapsamında görev suçlarıyla ilgili ceza soruşturmaları üniversiteler ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından yürütülmektedir. Soruşturma sonucunda men-i muhakeme kararları resen, lüzum-u muhakeme kararları ise itiraz edildiği takdirde Danıştay tarafından incelenmektedir. Danıştay tarafından dosya onandığı takdirde ceza yargılaması başlamaktadır. Bozma kararı verildiği takdirde ise dosya, eksikliklerin tamamlanması için soruşturmayı yürüten üniversiteye veya YÖK’e iade edilmektedir. 2547 sayılı Kanun kapsamındaki ceza soruşturmalarını çoğunlukla çok farklı bilim alanlarından akademisyenler yürütmektedir. Dolayısıyla Cumhuriyet savcısı olmadıkları halde Cumhuriyet savcısı yetkilerini haiz şekilde ceza soruşturması yürüten kişilerin yürüttükleri ceza soruşturmalarında usul hataları yapılmaktadır. Çalışmanın amacı, 2547 sayılı Kanun çerçevesinde yürütülen ceza soruşturmalarında Danıştay tarafından tespit edilen eksiklikleri ortaya çıkarmaktır. Çalışma kapsamında yapılan araştırmada içerik analizi yöntemi kullanılmış, 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait 193 Danıştay kararı analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, Danıştay kararlarında en sık karşılaşılan bozma nedeninin, bilirkişi raporu alınmaması veya alınan bilirkişi raporunun yetersiz/eksik olmasından kaynaklandığı anlaşılmıştır. En sık karşılaşılan bozma nedenlerinden ikincisi ise, bilgi ve belge temininde eksiklik veya eksik incelemedir. Araştırma bulguları, 2547 sayılı Kanun kapsamında ceza soruşturmalarını yürüten yükseköğretim kurumları için rehber mahiyetindedir.

Anahtar Kelimeler

• Kamu Görevlisi
• Ceza Soruşturması
• Yükseköğretim
• Danıştay

Deficiencies of Criminal Investigations Under the Higher Education Law No. 2547 in the Light of Council of State Decisions

Öz

Criminal investigations into offences committed by university staff are carried out by the Council of Universities and Higher Education (YÖK). Decisions not to grant permission to prosecute as a result of the investigation are reviewed by the Council of State on its own initiative, and decisions to grant permission to prosecute are reviewed by the Council of State following an appeal. If the Council of State upholds the decision, criminal proceedings are initiated; if the decision is overturned, the case is returned to the university or the YÖK to complete the deficiencies. In criminal investigations under the Higher Education Act, academics from a wide range of disciplines often have to take on the task of conducting criminal investigations. Persons who are not prosecutors but who conduct criminal investigations with the powers of prosecutors may commit procedural errors in criminal investigations. The aim of the research is to identify the shortcomings identified by the Council of State in the criminal investigations carried out within the framework of the Higher Education Act No. 2547. Content analysis, one of the methods of qualitative analysis, was used in the research. 193 decisions of the Council of State for the years 2018, 2019 and 2020 were analysed. As a result of the analysis, it is understood that the most common reason for reversal in the decisions of the Council of State is the failure to obtain an expert opinion or the inadequacy/incompleteness of the expert opinion. The second most frequent reason for reversal is the failure to obtain information and documents or an incomplete investigation. In fact, if the necessary information/documents are not collected and evaluated, the Council of State issues a reversal decision. The results of the research serve as a guide for higher education institutions conducting criminal investigations within the scope of the Higher Education Act No. 2547.

Anahtar Kelimeler

• Public Official
• Criminal Proceedings
• Higher Education
• Council of State

Kaynakça

1. Arslan O E, (2000) “Memurların Yargılanması Hakkındaki Yeni Yasa Üzerine Düşünceler”. 33 (1) Amme İdaresi Dergisi, 59-77.
2. Ayturan B, (2018) “Yükseköğretim Personelinin Göreve İlişkin Suçlarının Soruşturulması” (35) Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 429-467.
3. Danıştay, (1983) “Memurin Muhakematı Hakkında Danıştay’ın Görüşü” Danıştay Dergisi Yıl: 13, Sayı: 48-49, 3-8.
4. Duman B, Yükseköğretim Ceza ve Disiplin Soruşturması Yönetici-Personel-Öğrenci (7. bs, Seçkin Yayıncılık, 2021).
5. Duranoğlu Y, (2022) “Türk Ceza Muhakemesi Hukukunda Özel Soruşturma Usulleri Sonucunda Düzenlenen İddianame ve İddianame Yerine Geçen Belgelerin İadesi” 30 (1) Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1-45.
6. Eryılmaz B, Kamu Yönetimi (10. bs, Umuttepe Yayıncılık, 2017).
7. Gözler K, İdare Hukuku Cilt II (3. bs, Ekin Yayınevi, 2019).
8. Gözübüyük A Ş, Yönetim Hukuku (33. bs, Turhan Kitabevi, 2015).

9. Günday M. İdare Hukuku (10. bs, İmaj Yayınevi, 2014).
10. Gürgen L, (2018) “2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nda Görevi Kötüye Kullanma Suçunun Soruşturma Usulü” 11. sayı Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi 145-168.
11. Krippendorff K, Content Analysis: An Introduction to Its Methodology (4. bs, Sage Publications, 2019).
12. Kuckartz U, “Qualitative Text Analysis: A Systematic Approach” in Compendium for Early Career Researchers in Mathematics Education (ICME-13 Monographs), Kaiser, G., Presmeg, N (eds.) (Springer, 2019) 181-197.
13. Mesci H ve Aydın V, (2017) “Yükseköğretim Kurumlarında Çalışan Kamu Görevlilerinin Ceza Soruşturma Usûlü” 7 (2) Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1-91.
14. Miles M B ve Huberman A M, Nitel Veri Analizi, Çev. Ed: Sadegül Akbaba Altun ve Ali Ersoy, 2. Bölüm Çev: Deniz Örücü (3. bs, Pegem Akademi Yayınevi, 2019).
15. Patton M Q, Nitel Araştırma ve Değerlendirme Yöntemleri, Çev. Ed: Mesut Bütün ve Selçuk Beşir Demir, 5. Bölüm Çev: İnanç Eti ve Buket Turhan Türkkan (2. bs, Pegem Akademi Yayınevi, 2018).
16. Saldana J, Nitel Araştırmacılar İçin Kodlama El Kitabı. (Çev Ed: Aysel Tüfekci Akcan, Süleyman Nihat Şad) (1. bs, Pegem Akademi Yayınevi, 2019).
17. Tan T, İdare Hukuku (7. bs, Turhan Kitabevi, 2018).
18. Tortop N, Aykaç B, Yayman H, Özer M A, İnsan Kaynakları Yönetimi (4. bs, Nobel Yayınevi, 2010).
19. Tutum C, Türkiye’de Memur Güvenliği (1. bs, Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Yayınları, 1972).
20. Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE) “Memur Güvencesi” in Kamu Yönetimi Sözlüğü (Fransızca ve İngilizce Karşılıklarıyla), Bozkurt, Ö., Ergun, T., Sezen, S. (eds), (Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Yayınları, 2014).
21. Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 23.05.2016 tarihli ve E. No: 2014/4759, K. No: 2016/5144 sayılı kararı (Erişim Adresi: https://karararama.yargitay.gov.tr/) (Erişim Tarihi: 22.06.2023)
22. Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 23.03.2017 tarihli ve E. No: 2016/2468, K. No: 2017/1141 sayılı kararı (Erişim Adresi: https://karararama.yargitay.gov.tr/) (Erişim Tarihi: 22.06.2023)
23. Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 09.10.2017 tarihli ve E. No: 2015/38237, K. No: 2017/10555 sayılı kararı (Erişim Adresi: https://karararama.yargitay.gov.tr/) (Erişim Tarihi: 22.06.2023)
24. https://mevzuat.tbmm.gov.tr/Kanun/KanunDetay?YasamaKanunId=f72877bd-711e-037b-e050-007f01005610&kanunNumarasi=4483#step-2 (4483 Sayılı Kanun Gerekçesi) (Erişim Tarihi: 01.07.2023)
25. https://mevzuat.tbmm.gov.tr/Kanun/KanunDetay?YasamaKanunId=f72877c0-3f0a-037b-e050-007f01005610&kanunNumarasi=6764#step-2 (6764 Sayılı Kanun Gerekçesi) (Erişim Tarihi: 01.07.2023)
26. https://normkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/ND/1967/36 (Anayasa Mahkemesinin 14.11.1967 tarihli ve E.1967/14, K.1967/36 sayılı kararı) (Erişim Tarihi: 22.06.2023)