AVRUPA BİRLİĞİ ADALET DİVANI’NIN HAMAMATSU KARARI: YARGISAL AKTİVİZM AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRME

Öz

İlişkili şirketler arasındaki transfer fiyatlandırması düzenlemelerinin eşyanın gümrük kıymeti üzerindeki etkisi ve Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın yargısal aktivizmi yazında uzun yıllardır tartışılmaktadır. Ancak Divan’ın, Avrupa Birliğine ithal edilen eşyanın gümrük kıymetinin, geriye dönük olarak ayarlanan şirketler arası transfer fiyatları esas alınarak belirlenip belirlenemeyeceği konusunu ele aldığı Hamamatsu kararından sonra, Divan’ın bu konudaki yargısal duruşunu gümrük kıymetinin belirlenmesi açısından değerlendirmek mümkün olmuştur. Dolayısıyla, bu makalenin amacı Hamamatsu kararını inceleyip analiz etmek ve kararın yargısal aktivizmin mi yoksa yargının kendini sınırlandırmasının mı bir sonucu olduğunu tespit etmektir. Bu amaçla makalenin ilk bölümünde yargısal aktivizm ve kendini sınırlama kavramları ile Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın yargısal tutumu incelenmektedir. Bu makalenin ikinci bölümünde gümrük kıymetinin ve transfer fiyatlandırmasının temel ilkeleri saptanmaktadır. Makalenin üçüncü ve son kısmı, ilk iki bölümden elde edilen veriler ışığında Hamamatsu kararını değerlendirmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Hamamatsu kararı
• yargısal aktivizm
• yargının kendini sınırlandırması
• gümrük kıymeti
• transfer fiyatlandırması

Hamamatsu Judgement of the European Court of Justice: An Evaluation in Terms of Judicial Activism

Öz

The impact of intercompany transfers pricing adjustments on the customs value of goods and the judicial activism of the European Court of Justice has been discussed for many years in the literature. However, after the Hamamatsu judgement in which the Court addressed the issue of whether the customs value of goods imported into the European Union can be established based on intercompany transfer prices adjusted retroactively, it has become possible to assess the Court’s judicial position on this issue. Therefore, the purpose of this article is to examine and analyze the Hamamatsu judgment and determine whether it was a result of judicial activism or self-restraint. To this end, the first part of this article examines the concepts of judicial activism and self-restraint and the judicial attitude of the Court of Justice. The second part of this article analyzes the basic principles of customs valuation and transfer pricing. Third and concluding part of the article evaluates the Hamamatsu judgement in the light of data obtained the first two parts.

Anahtar Kelimeler

• The Hamamatsu judgement
• judicial activism
• judicial self-restraint
• customs value
• transfer pricing

Kaynakça

1. Adaoğlu H, Avrupa Topluluğu Hukukunun Üye Ülkelerde Uygulanmasında Ulusal Mahkemeler ve Avrupa Toplulukları Adalet Divanı İlişkisi (Ankara Üniversitesi Basımevi 2006).
2. Arat T, Erten R, ‘DTÖ Hukuku ve Türkiye’ye Etkileri’ iç M. Sait Akman, Şahin Yaman (eds.) Dünya Ticaret Örgütü Doha Turu Çok Taraflı Ticaret Müzakereleri ve Türkiye (Türkiye Ekonomi Araştırmaları Vakfı 2008) 355-418.
3. Arnull A, ‘Judicial activism and the European Court of Justice: how should academics respond?’ İç Bruno De Witte, Elise Muir, Mark Dawson (eds.) Judicial Activism at the European Court of Justice ((Edward Elgar Publishing 2013) 211-232.
4. Atasorkun A, Yurdakul G, Gümrük Kıymeti Teori ve Uygulama (Pulat Basımevi 2015)
5. Baykal S, ‘Avrupa Birliği Anayasalaşma Sürecinde Adalet Divanı’nın Rolü: Divanın Ulusal Mahkemelerle İlişkileri ve Yorum Yetkisinin Sınırları Bağlamında Bir Analiz’ (2004) 4(1) Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi 121-149.
6. Cohn M, Kremnitzer M, ‘Judicial Activism: A Multi Dimentional Model’ (2015) 28(2) Canadian Journal Of Law And Jurisprudence 333-356.
7. Coşkun N, ‘Resmi İdeoloji ve Yargısal Aktivizm’ (2017) 22(36) Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 59-86 .
8. Dhooghe V, Franken R, Opgenhaffen, T, ‘Judicial Activism At The European Court Of Justice: A Natural Feature İn A Dialogical Context’ (2015) 20(2) Tilburg Law Review 122-141.

9. Ergül O, ‘Berraklaştırılmayan Bir Kavram Yargısal ‘Aktivizm’’ 2013 (104) Türkiye Barolar Birliği Dergisi 37-54.
10. Ertürk E, Tüm Boyutlarıyla Uluslararası Vergilendirme Teori ve Uygulama (Maliye Hesap Uzmanları Derneği 2018)
11. Fendoğlu H. T, ‘ Yasama Dokunulmazlığı ve Yargısal Aktivizm’, 2024 (57) Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 1-50.
12. Ferhatoğlu E, ‘Uluslararası Vergi Uyuşmazlıklarının Giderilmesi: Avrupa Birliği Tahkim Anlaşması’ 208 57208 57(4) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 191-218.
13. Frıedhoff M, Schippers M, ‘Ecj Judgment İn Hamamatsu Case: An Abrupt End Toınteraction Between Transfer Pricing And Customs Valuation?’ Erişim Tarihi: 10.10.2023.
14. Göçmen İ, Avrupa Birliği Hukukunun Temelleri (Seçkin 2021).
15. Gök Ö, Gümrük Vergisinden Kaynaklanan Uyuşmazlıklar (Yetkin 2019)
16. Kaya S.B, ‘Hukuk Devleti, Demokrasi Ve Anayasacılık Ekseninde Anayasa Yargısı ve Yargısal Aktivizm’ (2015) 19(3) Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 355-401.
17. Kmiec K. D., ‘The Origin And Current Meanings Of ‘Judicial Activism’’ (2004) 92(5) California Law Review 1441-1477.
18. Korucu S, ‘Yargısal Aktivizmin Kavramsal Analizi’ 2013 18(69-70) Liberal Düşünce 201-225.
19. Küçük Adnan, ‘Batıda Ve Türkiye Örneğinde Yargısal Aktivizm Tartışmaları ve Yargısal Aktivizmin İyi Ya Da Kötü Bir Tutum Olup Olmadığı Meselesi’ (2017) 8(31)Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 259-314.
20. Lloren A. A, ‘The European Court Of Justice, More Than A Teleological Court’, İç Alan Dashwood, Angela Ward (eds.) 1999 (2) Cambridge Yearbook Of European Legal Studies (Hurt Publishing 2000) 373-398.
21. Marshall W. P., ‘Conservatives And The Seven Sins Of Judicial Activism’ (2002) 73(4) University Of Colorado Law Review 101-140.
22. Özbudun E, Türk Anaysa Hukuku, (Gözden Geçirilmiş 10. Baskı Yetkin 2009).
23. Özkoç M, ‘Gümrük İşlemlerinde Credit ve Debit Note’ (2016) 8 Gümrük ve Ticaret Dergisi 122-126.
24. Öztürk İ, ‘İlişkili Firmalar Arasındaki İşlemlerde Gümrük Kıymeti ve Transfer Fiyatlandırması’ 2016 (7) Gümrük ve Ticaret Dergisi, 2016, S.7. Ss.107-110.
25. Pollicino O, ‘Legal Reasoning Of The Court Of Justice İn The Context Of The Principle Of Equality Between Judicial Activism And Self-Restraint’ (2004) 5 (3) German Law Journal 283-317.
26. Ribeiro G.A, ‘Judicial Activism and Fidelity to Law’ İç Luís Pereira Coutinho, Massimo La Torre, Steven D. Smith (Edt) (Springer 2015) 31-46.
27. Tulkens F. ‘Judicial Activism v Judicial Restraint: Practical Experience of This (False) Dilemma at the European Court of Human Rights’ European Convention On Human Rights Law Review 3 (2022) 293-300.
28. Vilhena de Freitas L, ‘The Judicial Activism of the European Court of Justice’ İç Luís Pereira Coutinho, Massimo La Torre, Steven D. Smith (eds) (Springer 2015) 173-180.
29. Yumuk H, Gümrük Müşavirinin Mali Hukuk Bakımından Sorumluluğu, (Oniki Levha 2021).
30. Yumuk H, The Protection of The Economic and Social Rights under European Convention on Human Rights Through the Indivisibility of Human Rights and Interpretation of the Convention, (Oniki Levha 2021)
31. Çevrimiçi kaynaklar
32. Çok Uluslu İşletmeler ve Vergi İdareleri için OECD Transfer Fiyatlandırması Rehberi Temmuz 2017, Erişim Tarihi: 24.10.2023.
33. Erişim Tarihi: 10.10.2023.
34. Erişim Tarihi: 10.10.2023.
35. Erişim Tarihi:10.10.2023.