ÇOCUK DÜŞÜRME SUÇUNDA MAĞDURUN KİM OLDUĞU SORUNU VE CENİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ

Öz

Çocuk düşürme suçu öteden beri pek çok yönden tartışılmaktadır. Ancak bu çalışmada söz konusu suç tüm yönleriyle değil, tartışmaların en çok yoğunlaştığı mağdurun belirlenmesine ilişkin sorunlar yönünden ele alınmıştır. Çocuk düşürme suçu Türk Ceza Kanunu’nun “Kişilere Karşı Suçlar” başlıklı İkinci Kısmında düzenlenmiştir. Oysaki bu suçun maddî konusunu oluşturan “cenin” henüz bir “kişi” veya “insan” niteliğini kazanmış bir varlık değildir. Öte yandan, bu suçun faili bizzat gebe kadının kendisidir. İnsanın kişiliği aynı anda bir suçun hem faili hem de mağduru olmak biçiminde ikiye bölünemeyeceğinden, gebe kadını bu suçun mağduru olarak kabul etmek mümkün değildir. Ne var ki kanun koyucu çocuk düşürme suçunu “Topluma Karşı Suçlar” kapsamında değil de “Kişilere Karşı Suçlar” kapsamında düzenlemek suretiyle, bu suçta mağdurun belirli bir kişi olmasını öngörmüştür. Şu hâlde çocuk düşürme suçunun mağduru kimdir sorusu karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada ceninin hukukî niteliğine yönelik çeşitli yaklaşımlar ele alınarak Türk Ceza Kanunu’nda buna ilişkin hangi yaklaşımın benimsendiği ve çocuk düşürme suçunda mağdurun kim olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk düşürme
• mağdur
• çocuk düşürme suçunda mağdurun belirlenmesi
• cenin
• ceninin hukukî niteliği

The Problem of Who is the Victim in the Offence of Miscarriage and the Legal Nature of the Foetus

Öz

The offence of miscarriage has long been discussed from many aspects. However, in this study, this crime is discussed not in all aspects, but in terms of the problems related to the determination of the victim, where the discussions are the most focused. The offence of miscarriage is regulated in the Second Part of the Turkish Penal Code titled “Offences Against Persons”. However, the “foetus”, which constitutes the material subject of this offence, is not yet a “person” or an entity that has acquired the characteristics of a “human being”. On the other hand, the perpetrator of this offence is the pregnant woman herself. Since the personality of a human being cannot be divided into two as being both the perpetrator and the victim of a crime at the same time, it is not possible to accept the pregnant woman as the victim of this crime. However, by regulating the crime of miscarriage within the scope of “Crimes Against Persons” rather than “Crimes Against Society”, the legislator envisaged that the victim of this crime should be a specific person. In this case, the question of who is the victim of the crime of miscarriage arises. In this study, various approaches to the legal nature of the foetus are discussed and it is tried to determine which approach about foetus is adopted in the Turkish Penal Code and who is the victim in the crime of miscarriage.

Anahtar Kelimeler

• Miscarriage
• victim
• determination of the victim in the offence of miscarriage
• foetus
• legal nature of the foetus

Kaynakça

1. Akbulut B and Kareem OR, ‘Türk Ceza Kanunu ve Irak Ceza Kanununda Çocuk Düşürtme ve Düşürme Suçları’ (2018) 13 (37) CHD 11-85
2. Antolisei F, Manuale di Diritto Penale Parte Speciale-I (Giuffrè Editore 2016)
3. Artuk ME, Gökcen A, Alşahin ME and Çakır ÜK, Ceza Hukuku Özel Hükümler (Adalet Yay. 2022)
4. Bayraktar K, ‘Kasten Öldürme’ (2013) MÜHFD Prof. Dr. Nur Centel’e Armağan içinde 57-77
5. Bayraktar K, Keskin Kiziroğlu S, Yıldız AK, Memiş Kartal P, Altunç S, Bostancı Bozbayındır G, Erman B, Eroğlu Erman F, Kurt G and Sınar S, Özel Ceza Hukuku (C. II Kişilere Karşı Suçlar On İki Levha 2017)
6. Centel N, Zafer H and Çakmut Ö, Kişilere Karşı İşlenen Suçlar (C. I Beta Yay. 2017)
7. Daury-Fauveau M and Robert J-H, Droit Pénal Spécial (Puf 2010)
8. Demirbaş T, Ceza Hukuku Genel Hükümler (Seçkin Yay. 2022)

9. Demirbaş T, Yeni Doğmuş Çocuğu Öldürme Suçu (DEÜHF Yay. 1992)
10. Doğru O and Nalbant A, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi Açıklama ve Önemli Kararlar (1. Cilt Şen Mat. 2012)
11. Dönmez B, ‘TCK’da Çocuk Düşürtme Suçu, Mukayeseli Hukuk ve AİHM’nin Bakış Açısıyla Ceninin Yaşam Hakkının Sınırlandırılması’ (2007) 9 (2) DEÜHFD 99-141
12. Dönmezer S, Ceza Hukuku Özel Kısım Kişilere ve Mala Karşı Cürümler (Fakülteler Mat. 1991)
13. Dönmezer S, ‘Çocuk Düşürme ve Düşürtmenin Dünü ve Bugünü’ (2011) 50 (1-4) Journal of Istanbul University Law Faculty 3–11
14. Erdem DÖ, ‘Çocuk Düşürtme Düzenlemesi’ (2016) 65 (4) AÜHFD 1637-1688
15. Erem F, ‘Çocuk Düşürme’ (1958) Ahmet Esat Arsebük’ün Aziz Hâtırasına Armağan içinde 307-338
16. Erman and Özek, Ceza Hukuku Özel Bölüm Kişilere Karşı İşlenen Suçlar (TCK 449-490) Sahir Erman (Dünya Yay. 1994)
17. Ertuğrul H, ‘Türk Ceza Kanununda Çocuk Düşürme Suçu’ (2016) 6 (2) KÜSBD 361-368
18. Gökcen A and Balcı M, ‘Kasten Öldürme Suçu (TCK m. 81)’ 17 (1-2) MÜHF-HAD 95-218
19. Hafızoğulları Z and Özen M, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler Kişilere Karşı Suçlar (US-A Yay. 2022)
20. Hakeri H, Tıp Ceza Hukuku (Seçkin Yay. 2023)
21. Katoğlu T, ‘Ceza Hukuku Bakımından Çoğul Gebeliklerin Kısmi Sonlandırılması’ Prof. Dr. Erden Kuntalp’e Armağan içinde (2004) 2 GÜHFD 269-292
22. Katoğlu T, ‘Ceza Hukukunda Suçun Mağduru Kavramının Sınırları’ (2012) 61 (2) AÜHFD 657-693
23. Katoğlu T, ‘Ceza Hukuku ve Etik’ (2004) 19 (4) Toplum ve Hekim 300-306
24. Katoğlu T, Ceza Kanunlarının Zaman Yönünden Uygulanması (Seçkin Yay. 2008)
25. Keskin Kiziroğlu S, ‘Türk Ceza Hukukunda Çocuk Düşürtme, Düşürme ve Kısırlaştırma Suçları’ (2013) MÜHFD Prof. Dr. Nur Centel’e Armağan içinde 165-190
26. Koca M and Üzülmez İ, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler (Seçkin Yay. 2023)
27. Korff D, Yaşam Hakkı Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 2. maddesinin Uygulanmasına İlişkin Kılavuz Kitap (Çeviren: Özgür Heval Çınar ve Abdulcelil Kaya) (Avrupa Konseyi İnsan Hakları El Kitapları No. 8 2006)
28. Kul A, ‘Türk Ceza Hukuku’nda Çocuk Düşürme Suçu’nun Tartışmalı Yönleriyle İncelenmesi’ (2018) 4 (7) BÜHFD (Prof. Dr. Erol Cihan Armağanı C. I içinde) 85-110
29. Kurt LM, ‘Ceninin Malvarlığı Hakları’ (2011) 2 (1) İÜHFD 177-209
30. Lüttger H, ‘Gebeliğin Önlenmesi İle Çocuk Düşürme Arasındaki Sınırı Tesbitte Federal Almanya Ceza Hukukunda Yeni Problemler’ (Özet Çeviri: Eralp Özgen) (1971) 28 (1) AÜHFD 250-253
31. Mantovani F, Diritto Penale Parte Speciale I Delitti Contro la Persona (Cedam 2005)
32. Oktar S, Türk Ceza Kanununda Çocuk Düşürtme ve Çocuk Düşürme Suçları (Oniki Levha Yay. 2016)
33. Okuyucu Ergün G, Ceza Kanunlarının Açıklığı İlkesi (Yetkin Yay. 2023)
34. Okuyucu Ergün G, ‘Gebe Olduğu Bilinen Kadına Karşı İşlenen Kasten Öldürme Suçuna İlişkin Bazı Tesbit ve Değerlendirmeler’ (2015) II Prof. Dr. Nevzat Toroslu’ya Armağan içinde 821-844
35. Önder A, Şahıslara ve Mala Karşı Cürümler ve Bilişim Alanında Suçlar (Filiz Kit. 1994)
36. Özen M, ‘Çocuk Düşürtme ve Düşürme Suçları’ (2007) (5) THD 97-101
37. Özbek VÖ, Doğan K and Bacaksız P, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler (Seçkin Yay. 2022)
38. Tacir H, ‘Yaşama Hakkı Kapsamında Yaşamın Başlangıcı’ (2013) MÜHFD Prof. Dr. Nur Centel’e Armağan içinde 1301-1319
39. Tezcan D, Erdem MR and Önok M, Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku (Seçkin Yay. 2022)
40. Toroslu N and Toroslu H, Ceza Hukuku Genel Kısım (Savaş Yay. 2023)
41. Toroslu N and Toroslu H, Ceza Hukuku Özel Kısım (Savaş Yay. 2021)
42. Toroslu N, Cürümlerin Tasnifi Bakımından Suçun Hukuki Konusu (Savaş Yay. 2019)
43. Ünver Y, Ceza Hukukuyla Korunması Amaçlanan Hukuksal Değer (Seçkin Yay. 2003)
44. Yalçın Sancar T, Türk Ceza Hukukunda Kadın (Seçkin Yay. 2013)
45. Yılmaz BA, ‘Suçun Hukuki Konusu ve Mağduru Bağlamında Çocuk Düşürtme ve Düşürme Suçlarında Zincirleme Suç Hükümlerinin Değerlendirilmesi’ (2018) 1(2) R&S- Research Studies Anatolia Journal 260-268
46. Yokuş Sevük H, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler (Adalet Yay. 2022)
47. Yurtcan E, Türk Hukukunda Kürtaj ve Uygulaması (Kazancı Hukuk Yay. 1990)
48. İnternet Kaynakları
49. erişim tarihi 05.05.2024
50. Yargıtay 9 CD 18455/7329, 04.07.2022 erişim tarihi 22.03.2024
51. erişim tarihi 24.04.2024
52. erişim tarihi 24.04.2024
53. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 2. Madde Rehberi, Son Güncelleme: 31.12.2028 16, erişim tarihi 27.04.2024
54. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 2. Madde Rehberi, Son Güncelleme: 31.12.2028 16, erişim tarihi 27.04.2024
55. Case of Vo v. France (Application no. 53924/00) erişim tarihi 27.04.2024
56. Boso v. Italy (Application no: 50490/99) erişim tarihi 27.04.2024
57. Case of Vo v. France (Application no. 53924/00) 82. Paragraf erişim tarihi 28.04.2024
58. Case of Vo v. France (Application no. 53924/00) 84. paragraf erişim tarihi 28.04.2024
59. Case of Vo v. France (Application no. 53924/00) 85. paragraf erişim tarihi 28.04.2024
60. Case of Vo v. France (Application no. 53924/00) 86. paragraf erişim tarihi 28.04.2024