ARTMİRASÇI ATAMADA GÜVENCE OLARAK TAPU KÜTÜĞÜNE ŞERH VERİLMESİ (TMK M 523/II)

Öz

Mirasbırakan ölüme bağlı tasarrufla önmirasçıyı mirası veya belirli bir malı artmirasçıya bırakmakla yükümlü kılabilir. Mirasın artmirasçıya geçiş anı mirasbırakanın belirlediği zamana veya önmirasçının ölüm tarihine göre belirlenir. Önmirasçı atanmış mirasçı olmakla beraber mirası artmiraşçıya geçirmekle mükelleftir. Artmirasçının beklenen hakkı söz konusudur. Türk Medeni Kanunu 523. Madde de “Güvence” başlığı altında resmi defter tutulması, önmirasçının güvence sunması ve resmen yönetim hallerini sıralamıştır. Söz konusu bir taşınmaz ise güvence olarak mirası geçirme yükümlülüğü tapuya şerh edilebilir. Artmirasçı atama şerhi tasarruf yetkisini kısıtlayan bir şerhtir. Önmirasçı şerh verilmeden önce mirasın özüne dokunmaksızın tasarruf işleminde bulunabilir. Şerh verildikten sonra ise tapu kütüğünün kilitlenmediğinin kabulü halinde, önmirasçı yine tasarruf işleminde bulunabilir. Önmirasçının şerh verilmeden önceki ve verildikten sonraki tasarruf işlemleri, geçiş anının gelmesiyle farklı hukuki sonuçlar doğurur. Bu farklı hukuki sonuçların temelinde şerhin hukuki niteliği önem arz etmektedir. Buna göre şerh kurucu veya açıklayıcı niteliğe haiz olmasına göre birbirinden farklı neticelere ulaşılır. Kimi durumda sadece önmirasçının bazı durumlarda ise hem önmirasçı hem de üçüncü kişinin sorumluluğu söz konusu olur. Tapu kütüğündeki şerh kaydının terkini, şerhin anlamsız kalması veya mirasın artmirasçıya geçmesi neticesinde istenebilir. Artmirasçı atamaya ilişkin hükümler belirli mal bırakma kapsamında da uygulama alanı bulur. Ne var ki ön vasiyet alacaklısı ve art vasiyet alacaklısı için külli değil, cüzi halefiyet ilkesi geçerlidir.

Anahtar Kelimeler

• Önmirasçı
• Artmirasçı
• Artmirasçı Atama Şerhi
• Tapu Kütüğü
• Tasarruf İşlemi

Put an Annotation to the Land Registry as Assurance of the Appointment of Reversionary Heir (TMK M 523/II)

Öz

The testator may oblige the provisional heir to leave the inheritance or a certain bequatehed property to the inheritor through testamentary disposition. The moment of transfer of the inheritance to the deceased is determined according to the time determined by the testator or the date of death of the provisional heir. Besides the provisional heir is the appointed heir and is obliged to pass the inheritance to the revesionary heir. Revesionary heir has the expected right. Article 523 of the Turkish Civil Code lists keeping official ledger, assurance of provisional heir and official management under the title of “Assurance”. If the subjeckt is a immovable, the obligation to transfer on the inheritance as assurance can be annotated in the land register. Annotation of reversionary heir restrict the power of disposition. Before the annotation is put, the provisional heir can make a dispoisiton without affecting the essence of the inheritance. If it is accepted that the land registry is not closed, provisional heir can make a disposition also after the anotation is put. Different legal results are obtained depending on whether the annotation has a constitutive or explanatory quality. In some cases only the provisional heir is responsible, and in other cases both the provisional heir and the third party are responsible. Deletion of the annotation in the land registry may be requested in case the annotation becomes pointless or the inheritance transfers to the reversionary heir.

Anahtar Kelimeler

• Provisional Heir
• Revesionary Heir
• Annotation of Reversionary Heir
• Act of Disposition
• Land Register

Kaynakça

1. Akçaal M, Eşya Hukuku (Yetkin 2021).
2. Akipek J, Akıntürk T ve Ateş D, Eşya Hukuku (2. Bası, Beta 2018).
3. Antalya O G, Miras Hukuku Cilt III (5. Bası, Seçkin 2021).
4. Ayan M, Eşya Hukuku I Zilyetlik ve Tapu Sicili (14. Bası, Adalet 2020).
5. Aybay A ve Hatemi H, Eşya Hukuku (4. Bası, Vedat 2014).
6. Aydın G S, “Artmirasçı Atamada Önmirasçının Taşınmazlara İlişkin Yaptığı Tasarruf İşlemlerinin Geçerliliği Sorunu”, (2019) 25(1) Marmara Ünivesitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 299-328.
7. Çabri S, Miras Hukuku Şerhi (TMK m 495-574) Cilt I (2. Bası, Onikilevha 2022).
8. Çetin G, Yolsuz Tescil Kavramı ve Türleri (Onikilevha 2019).

9. Doğan M, Tapu Sicilinde Tasarruf Yetkisi Kısıtlamasının Şerhi (Seçkin 2004).
10. Dural M, Öğüz T ve Gümüş M A, Türk Özel Hukuku Cilt III Aile Hukuku (16. Bası, Filiz 2021).
11. Dural M, Öğüz T ve Gümüş M A, Türk Özel Hukuku Cilt IV Miras Hukuku (18. Bası, Filiz 2022).
12. Eren F ve Yücer Aktürk İ, Türk Miras Hukuku (4. Bası, Yetkin, 2021).
13. Escher A, Medeni Kanun Şerhi, Miras Hukuku, Çeviren: Sabri Ş A, (Yeni Cezaevi Matbaası 1953).
14. Gümüş M A, Türk Medeni Kanunu’nun Getirdiği Yeni Şerhler (Vedat 2007).
15. Gürpınar D, Artmirasçı Atama (Turhan 2018).
16. Gürsoy K T, Eren F ve Cansel E, Türk Eşya Hukuku (Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1984).
17. İmre Z ve Erman H, Miras Hukuku (6. Bası, Der 2022).
18. İnan A N, Ertaş Ş ve Albaş H, Türk Medeni Hukuku Miras Hukuku (10. Bası, Seçkin 2022).
19. Kılıçoğlu A M, Miras Hukuku, (11. Bası, Turhan 2021).
20. Kurt E, Tapu Sicilinin Düzeltilmesi (Kazancı 2004).
21. Nomer H N ve Ergüne M S, Eşya Hukuku (8. Bası, Onikilevha 2020).
22. Oğuzman M K, Seliçi Ö ve Oktay-Özdemir S, Eşya Hukuku (23. Bası, Filiz 2021).
23. Özbek M S, “Tapu Kütüğüne Şerh Edilen Çekişmeli Hakların Korunmasına İlişkin İhtiyatî Tedbir Kararlarının Doğurduğu Tasarruf Kısıtlamaları” (2017) 3(1) Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 65-91.
24. Öztan B, Miras Hukuku (12. Bası, Yetkin 2021).
25. Serozan R ve Engin B İ, Miras Hukuku (8. Bası, Seçkin 2022).
26. Sirmen L, Eşya Hukuku (10. Bası, Yetkin 2022).
27. Üçer A Tapu Kütüğüne Yapılacak Şerhler ve Hükümleri, İstanbul Aydın Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Özel Hukuk Anabilim Dalı, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi (İstanbul 2020).
28. Ünal M ve Başpınar V, Şekli Eşya Hukuku (12. Bası, Savaş 2021).
29. Vardar Hamamcıoğlu G, Medeni Hukuk’ta Tasarruf İşlemi Kavramı (Onikilevha 2014).
30. Yakuppur S, Tapu Kütüğüne Güven İlkesi (Onikilevha 2016).
31. Yılmaz S, Medeni Hukuk Cilt IV Miras Hukuku (Yetkin 2022).