The Legal Responsibilities of Notaries Under the Law on the Protection of Personal Data

Yıl 2025, Sayı: 62, 187 - 218, 30.04.2025

Pınar Aktaş Avci

https://doi.org/10.54049/taad.1683777

Öz

A notary is a public official with special qualifications and a unique legal status, authorized by law to formalize various documents and transactions to ensure legal security. In addition to this role, notaries also bear legal responsibilities and obligations. High court rulings and legal doctrine widely recognize the principle of strict liability, which holds notaries liable for damages arising directly or indirectly from their transactions. Documents created through notarial acts hold significant evidentiary value. As the person responsible for producing these high-value legal documents, a notary must act with due diligence in the performance of their duties. Notaries are accountable for their own and their employees’ actions. Notaries are not only responsible for ensuring the security of the legal transactions they oversee but also for informing the individuals requesting them. Under the Personal Data Protection Law, notaries assume the role of data controllers. Within this framework, they have obligations such as protecting data and preventing its unlawful processing. Failure to fulfill these obligations, leading to any harm, would require the notary to compensate for the resulting damages.

Anahtar Kelimeler

Notary , notary law , liability , personal data , data controller

Etik Beyan

This article is not subject to Ethics Committee permission

NOTERLERİN KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI KANUNU KAPSAMINDAKİ HUKUKİ SORUMLULUKLARI

Öz

Noter, hukuki güvenliği sağlamak amacıyla çeşitli belge ve işlemleri resmileştiren, kanunlarla belirlenmiş yetkilere sahip, özel nitelikleri ve kendine özgü hukuki statüsü olan bir kamu görevlisidir. Bunun yanında noterlerin hukuki sorumlulukları ve yükümlülükleri bulunmaktadır. Noterlerin yaptıkları işlemlerden kusursuz sorumlu olması ilkesi gereği, işlemler nedeniyle doğrudan ya da dolaylı olarak meydana gelebilecek zararlardan sorumlu olduğu, yüksek yargı kararları ve doktrinde de kabul görmektedir. Noterliklerin yaptığı işlemler ile oluşturulan belgeler önemli bir ispat gücüne sahiptir. İspat gücü yüksek bu hukuki belgeleri oluşturan kişi olan noter, işini yaparken özen yükümlülüğüne uygun şekilde işlem yapmalıdır. Noterler hem bizzat yaptıkları işlemlerde hem de yanlarında çalışan kişilerin yaptığı işlemlerden sorumludur. Görevleri gereği yaptıkları hukuki işlemlerin güvenliğini sağlamanın yanında, işlem yaptırmaya gelen kişileri aydınlatma yükümlülüğü bulunan noterlerin, Kişisel Verileri Koruma Kanunu kapsamında da bazı hukuki sorumlulukları ve yükümlülükleri bulunmaktadır. Noter, Kişisel Verileri Koruma Kanunu çerçevesinde veri sorumlusu niteliğindedir. Bu bağlamda, verilerin korunması, hukuka aykırı işlenmesinin önlenmesi gibi yükümlülükleri bulunmaktadır. Söz konusu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi, herhangi bir zarara sebep olursa zararın noterce giderilmesi gerekecektir.

Anahtar Kelimeler

Noter , noterlik kanunu , sorumluluk , kişisel veri , veri sorumlusu

Etik Beyan

Bu makale Etik Kurul iznine tabi değildir

Kaynakça

• Akgül A, “Kişisel Verilerin Korunması Açısından İdarenin Hukuki Sorumluluğu ve Yargısal Denetimi”, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Kocaeli, 2013.
• Akil C, “Noterin İlgilileri Aydınlatma Yükümlülüğü”, 2013 (3), Ankara Barosu Dergisi, 217-233.
• Akipek Öcal Ş ve Şen Doğramacı H, ve Çağlayan Aygün G, “Noterlere Taşınmaz Satış Sözleşmesi Yapma Yetkisi Verilmesi Üzerine Bir Değerlendirme”, 2023 9(2), Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 203-241.
• Antalya OG, Marmara Hukuk Yorumu Borçlar Hukuku Genel Hükümler, C.V/1, 2, (2. Baskı, Yetkin Yayınevi, Ankara: 2019).
• Aslan Düzgün Ü, “Noterlerin Mesleki Sorumluluk Sigortası”, 2013 17(1-2), Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 491-512.
• Atabek R, ‘Noter; “Mali Sorumluluk Sigortası”, 1974(3), TNBHD, 491-512.
• Ayözer Öngün AÇ, Kişisel Verilerin Korunması Hukuku: Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Özel Düzenlemeler Dahil, (2. Baskı, Beta Yayınları, İstanbul: 2019)
• Badur E ve Kurt Konca N, “Kişisel Verilerin Hukuka Aykırı İşlenmesinden Doğan Zararların Tazmini Ve Görevli Mahkeme”, (2022) 13(2), İnühfd, 476-490.
• Badur E, “Noterin Taşınmaz Satış Sözleşmesinin Düzenlenmesinde Tarafları Aydınlatma Yükümlülüğü”, 2024 (171), TBB Dergisi, 179-216.
• Batmaz MO, Noterlerin Hukuki Sorumluluğu, (1. Baskı, Vedat Kitapçılık İstanbul: 2015).
• Bennett CJ, “Regulating Privacy, Data Protection and Public Policy in Europe and United States”, American Political Science Review, 1993 87(4),1035-1036.
• Bohnenkamp A, Unparteilichkeit des Notars bei Tätigkeiten nach § 24 Abs. 1 BNotO, Dissertation, (2005).
• Bük A, Bilişim Alanında Kişisel Verilerin Korunması, (1.Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara :2018).
• Çekin MS, Avrupa Birliği Hukukuyla Mukayeseli Olarak 6698 Sayılı Kanun Çerçevesinde Kişisel Verilerin Korunması Hukuku, (3. Baskı, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul: 2020).
• Dedeağaç E, “Noterlerin Tazminat Hukuku Açısından Sorumluluğu”, 2006 (130), TNBHD, 92-98.
• Develioğlu HM, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile Karşılaştırmalı Olarak Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü Uyarınca Kişisel Verilerin Korunması Hukuku, (1.Baskı, On İki Levha, İstanbul: 2017).
• Doğu E, “Noterlerin Hukuki Sorumluluğu ve Güvence”, 1979 5(3) Yargıtay Dergisi, 579-610.
• Dülger MV, Kişisel Verilerin Korunması Hukuku, (2.Baskı, Hukuk Akademisi Yayınları İstanbul: 2019)
• Eraslan Türkmen S, Özel Nitelikli Kişisel Verilerin İşlenmesinde Açık Rızanın Aranmadığı Haller, (1. Baskı, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul: 2019).
• Eren F, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, (29.baskı, Yetkin Kitabevi, Ankara: 2024).
• Ersoy Kekevi Ç, ‘Genel Kavramlar’, Pınar Çağlayan Aksoy ve Hüseyin Can Aksoy (eds), Kişisel Verilerin Korunmasına Akademik Bakış– KVKK Yayınları No. 42, Ankara: Arkadaş Basım (2023).
• Garfinkel S, Database Nation, The Death of Privacy in the 21st Century, (O’Reilly, 2000).
• Gürpınar D, “Kişisel Verilerin Korunamamasından Doğan Hukuki Sorumluluk”, (2017) 19 Özel Sayı, D.E.Ü. Hukuk Fakültesi Dergisi, Prof. Dr. Şeref ERTAŞ’a Armağan, 679-694.
• Henderson H, Privacy in The Information Age, (Facts on File, New York: 2006).
• İnan A, “Kusursuz Sorumluluk Örneği Olarak Noterlerin Hukuki Sorumluluğu”, (2000) 36, Sayıştay Dergisi, 25-35.
• Kartal B, “Noterlerin Hukuki Sorumluluğu ve Kusursuz Sorumluluk”, (1998) 24(3), Yargıtay Dergisi, 340-355.
• Kelleher D and Murray K, EU Data Protection Law, (1st Edt, Bloomsbury Publishing, London:2019).
• Kıcalıoğlu M, “Noterlerin Hukuki Sorumluluğu”, (2007) 2 (11), Terazi Hukuk Dergisi, 131-145.
• Kişisel Verilerin Korunması Kanununa İlişkin Uygulama Rehberi, KVKK Yayınları No: 1(2019).
• Kitabevi, İstanbul: 1993).
• Köse Y, “Avukatın Aydınlatma Yükümlülüğü”, (2021) 45, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 29-52.
• Kuner C, European Data Protection Law, Corporate Compliance and Regulation, (2.th Edt, Oxford University Press, Oxford: 2007).
• Kurt LM, “Noterlerin Hukuki Sorumluluğu”, (2014)18(2), Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 85-118.
• Küzeci E, “Kişisel Verilerin Korunması Hakkı”, Pınar Çağlayan Aksoy ve Hüseyin Can Aksoy (eds), Kişisel Verilerin Korunmasına Akademik Bakış– KVKK Yayınları No. 42, (Arkadaş Basım, Ankara: 2023).
• Küzeci E, Kişisel Verilerin Korunması, (4.Baskı, On İki Levha Yayınları, İstanbul: 2020).
• Lerch K, Beurkundungs-gesetz,Dienstordnung Richtlinienempfehlungen BNotK -Kommentar, (5th Edt, Otto Schmidt KG, Frankfurt am Main: 2016).
• Lloyd H and Carey P,The Rights of Individuals, Data Protection: A Practical Guide to UK and EU Law Peter Carey (eds.), (5th Edt. Oxford University Press, Oxford: 2018).
• Meriç N, “1512 Sayılı Noterlik Yasasının 162. Maddesi ile İlgili Düşünceler”, (1994) 83, TNBHD, 39-42.
• Nart S, “Noterlerin Hukuki Sorumluluğu”, 2010 (11), Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Prof. Dr. Bilge Umar’a Armağan Özel Sayısı, 425-452.
• Oktay Özdemir S, “Yargıtay Uygulaması Işığında Noterlerin Hukuki Sorumluluklarının Dayandığı Esas ve Sorumluluğun Koşulları”, Prof. Dr. Yavuz Alangoya İçin Armağan, 2007, 693-714.
• Özbek, M S, Noter Senetlerinde Sahtelik, (5. Baskı, Yetkin Yayınevi, Ankara: 2022).
• Pulaşlı H, “Türk ve Alman Hukuklarında Noterin Hukuki Sorumluluğu”, (1983) 39, TNBHD, 10-16.
• Room S, Data Protection & Compliance in Context, (Swindon: BCS Learning & Development Limited, 2007).
• Saygı S, “6698 Sayılı Kanun’un Sistematiğinde Yargısal Başvuru Yolları”, (2020) 2(2), Kişisel Verileri Koruma Dergisi, 30-60.
• Sert Ş, Kişisel Verilerin Türk Ceza Kanunu Kapsamında Korunması, (1.Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara: 2019).
• Tandoğan H, Kusura Dayanmayan Sözleşme Dışı Sorumluluk, (Turhan Kitabevi, Ankara:1981).
• Tandoğan H, Türk Mes’uliyet Hukuku, (Vedat Kitapçılık, İstanbul: 2010)
• Tanrıver S ve Ergüne M S, “Noterlerin Taşınmaz Sözleşmesine İlişkin Hukuki Esaslar”, (2023)72 (1), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi,143-182.
• Tanrıver S, “Avrupa Birliği Ülkelerinde Noterlik ve Noterlik Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Taslağının Getirdikleri”, 75. Yaş Günü İçin Prof. Dr. Baki Kuru Armağanı, 2004, 577-597.
• Taştan FG, Türk Sözleşme Hukukunda Kişisel Verilerin Korunması, (2.Baskı, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul: 2017).
• Tekben T, “Noterin Hukuki Statüsü ve Noterlik Kanunu’nun 162. Maddesi Uyarınca Sorumluluğu Üzerine Bir İnceleme”, (2021) 86 (3), İzmir Barosu Dergisi, 85-118.
• Tekinay S. ve Akman S ve Burcuoğlu H ve Altop A, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, (7. Baskı, Filiz İstanbul; 1993)
• Topçuoğlu M, “Noter ile İş Sahibi (İlgili) Arasındaki İlişkinin Niteliği”, (2000) 20(4), Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi, 1-15.
• Toygar K, “Serbest Meslek mi, Kamu Hizmeti mi?”, (1974), 3, TNBHD, 36-39.
• Turan Başara G, “Kişisel Veri İşleme Sözleşmesi”, (2020) 8 (6) Uyuşmazlık Dergisi, 57-90.
• Ulukapı Ö ve Atalı M, Noterlik Hukuku, (3.Baskı, Mimoza Yayınevi, Konya: 2013).
• Ulukapı Ö, “Yargıtay Kararları Işığında Noterlerin Hukuki Sorumluluğu”, (2013) 21(1), Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 209-241.
• Ulukapı Ö, Noterlik Mesleği ve Noterin Hak ve Yükümlülükleri, (1.Baskı, Mimoza Yayınevi, Konya: 2003).
• Ünal AC, “Noterlerin Hukuki Sorumluluğu ve Hukuki Sorumluluğuna Karşı Güvence”, (2023) 9(2) Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 233-254.
• Zor A, Veri Sorumlusunun Yükümlülükleri ve Bu Yükümlülükleri İhlalinden Doğan Özel Hukuk Sorumluluğu, (1.Baskı, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul: 2020).
• 100 Soruda Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, KVKK Yayınları No: 03(2019)