Gap Filling Regarding Contracts Subject to United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods

Öz

The CISG has introduced a special gap filling method. In order to apply CISG 7/II, firstly, it must be concluded that there is no provision in the sales contract subject to the CISG. Secondly, the gap must exist in a matter that is intended to be regulated by the CISG. In case of an external gap, to Article 1 of the TCC is applied. Unless the dispute is atypical or incidental, if there is an applicable substitute legal norm, it has the ability to be applied. Otherwise, if customary law is not applicable, the judge creates law. Since there is a will to be outside the CISG, this activity is no different from an ordinary legislative gap filling activity. If a gap that is intended to be regulated by the CISG but not expressly provided by the CISG is found within the CISG, pursuant to CISG 7/II, in order to fill the gap, the general principles underlying the CISG must first be applied. The main function of CISG 7/II is to prevent recourse to norms other than the CISG in Turkish law, thereby ignoring the purpose of the CISG to create international, uniform and autonomous sales law. If a general principle derived from the CISG cannot be reached, the law applicable to the merits is applied. In this case, if it is necessary to fill the legal gap, the requirement to create autonomous and uniform sales law in line with the international character of the CISG must be complied with.

Anahtar Kelimeler

• Internal gap
• external gap
• contractual gap
• legal gap
• CISG

ULUSLARARASI MAL SATIMINA İLİŞKİN SÖZLEŞMELER HAKKINDA BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ANTLAŞMASI’NA TÂBİ SÖZLEŞMELERDE BOŞLUK DOLDURMA

Öz

Her normun bünyesinde uygulanması gereken bir uyuşmazlığa ilişkin boşluk bulunması mümkündür. CISG, 7/II hükmünde özel bir boşluk doldurma yöntemi sevk etmiştir. Bunun gerisinde CISG’in özerk, yeknesak uluslararası satış hukuku yaratma ülküsü vardır. CISG’de norm eksikliğinden bahisle CISG 7/II hükmünün uygulanabilmesi için öncelikle, CISG’e tâbi satış sözleşmesinde herhangi bir hükmün bulunmadığı sonucuna varılması icap eder. İkinci olarak boşluğun, CISG tarafından düzenlenmek istenen bir hususta bulunması şarttır. Harici boşluğun bulunduğu bir konuda, esasa uygulanacak hukuk geçerli olur. Bu itibarla TMK 1 gereğince, uyuşmazlık atipik veya arızî nitelik taşımadıkça uygulanır bir yedek hukuk normu varsa, tatbik edilir. Aksi takdirde örf ve âdet hukuku da uygulanmıyorsa, yargıç hukuk yaratır. CISG kalınması gerektiğinden, bu faaliyetin sıradan bir yasa boşluğu doldurma etkinliğinden farkı yoktur. CISG tarafından düzenlenmek istenen ancak açık hüküm getirilmeyen hususta boşluk varsa, dahili boşluk söz konusudur. CISG 7/II uyarınca, boşluğun doldurulması için öncelikle CISG’in temelinde yer alan genel ilkelere başvurulması gerekir. CISG bünyesinden türetilecek ilkeler doğaları gereği soyut nitelikte olacaklarından, uyuşmazlığın çözümüne uygulanabilmeleri için normlaştırılmaları gerekir. Bu itibarla, bu faaliyet, Türk hukukunda yargıcın hukuk yaratmasıyla özdeş olacaktır. Türk hukukunda CISG 7/II’nin temel işlevi, Türk hukukundaki CISG dışındaki normlara başvurulmasını, böylece CISG’in uluslararası yeknesak ve özerk satış hukuku yaratma amacının göz ardı edilmesini önlemektir. CISG’den türetilen bir genel ilkeye ulaşılamadığı takdirde esasa uygulanan hukuka başvurulur. Bu olasılıkta, yasa boşluğu doldurmak gerekirse CISG’in uluslararası niteliği ile uyuşur özerk ve yeknesak satış hukuku yaratma gerekliliğine uyulması gerekir.

Anahtar Kelimeler

• Dahili boşluk
• harici boşluk
• sözleşme boşluğu
• yasa boşluğu
• CISG

Kaynakça

1. -, Kommentar zum UN-Kaufrecht (2. Bası, Springer 2010) [Kommentar zum UN-Kaufrecht/İşleyen].
2. -, Schlechtriem & Schwenzer: Commentary on the UN Convention on the International Sale of Goods (CISG) (4. Bası, Oxford University Press 2016) [Schlechtriem & Schwenzer/İşleyen].
3. -, Stämpflis Handkommentar Kommentar zum Übereinkommen der Vereinten Nationen über Verträge über den internationalen Warenkauf von 1980 - Unter Berücksichtigung der Schnittstellen zum internen Schweizer Recht (2. Bası, Stämpfli 2014) [Stämpflis Handkommentar/İşleyen].
4. -, The United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods: A Commentary (2. Bası, C.H.Beck 2018) [Commentary/İşleyen].
5. Aksoy Dursun S, Borçlar Hukukunda Hâkimin Sözleşmeyi Tamamlaması (On İki Levha 2008).
6. Aristoteles, Nikomakhos’a Etik (Babür S, Hacettepe Üniversitesi Yayınları 1988).
7. Arkan S, Ticari İşletme Hukuku (20. Bası, BTHAE 2015).
8. Ataman Figanmeşe İ, Milletlerarası Ticarî Uyuşmazlıklara İlişkin Mahkeme ve Tahkim Yargılamasında Takas (2. Bası, Vedat 2022).

9. Atamer YM, ‘Sözleşme Boşluklarının Hakim Tarafından Doldurulması Sorununa İlişkin Düşünceler’ (2005) 68(1-2) İÜHFM 171-191.
10. Atamer YM, Uluslararası Satım Sözleşmelerine İlişkin Birleşmiş Milletler Antlaşması (CISG) Uyarınca Satıcının Yükümlülükleri ve Sözleşmeye Aykırılığın Sonuçları (Beta 2005).
11. Ayoğlu T, ‘Milletlerarası Menkul Mal Satımları Hakkında Viyana Konvansiyonu’nda Boşlukların Doldurulması’ (2013) 2013(1) GSÜHFD 87-109.
12. Başer MO, Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması Uyarınca Sözleşmeye Uygun Mal Teslim Edilmesi Yükümlülüğü ve Bu Yükümlülüğün İhlalinden Ötürü Alıcının Hakları (On İki Levha 2018).
13. Başoğlu B, Türk Hukukunda ve Mukayeseli Hukukta Aynen İfa Talebi (On İki Levha 2012).
14. Baş-Süzel E ve Kurtulan-Güner G, ‘Availability of the Disgorgement of Profits Under the CISG’ (2020) 2020(2) NJCL 20-33.
15. Buga I, ‘Taking the International Approach to the CISG: The Gap-Filling Role of the UNIDROIT Principles and the Principles of European Contract Law’ (2009) RRDC 108-120.
16. Bydlinski P, Kurzkommentar zum ABGB (3. Bası, Springer 2010).
17. Carvalhal Sica L, ‘Gap-Filling in the CISG: May the UNIDROIT Principles Supplement the Gaps in the Convention’ (2006) NJCL 1-28.
18. Chappuis C, ‘La Convention de Vienne sur la vente internationale de marchandises (CVIM) a-t-elle pénètré le droit suisse ?’, iç Baddeley M, Foëx B, Leuba A, ve Papaux van Delden M-L (edr), Le droit civil dans le contexte international : Journée de droit civil 2011 (Schulthess 2012).
19. Çalışkan Y, Uluslararası Satım Hukukunda Kanunlar İhtilafı Meseleleri (Beta 2014).
20. Çetiner B, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (On İki Levha 2024).
21. Demir ZR, ‘Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş̧ Milletler Antlaşması (CISG) Uyarınca Alıcının Aynen İfa Talebi ve Türk Borçlar Hukuku ile Karşılaştırılması’ (2019) 39(2) Public and Private International Law Bulletin 553-584.
22. Demirsatan B, Türk Borçlar Kanunu Çerçevesinde Sözleşmenin Haksız Olarak Sona Erdirilmesi (2. Bası, On İki Levha 2021).
23. Di Matteo LA, ‘CISG as Basis of a Comprehensive International Sales Law’ (2014) 58(4) Villanova Law Review 691-721.
24. Durak Y, Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması (CISG) Uyarınca Alıcının Yükümlülükleri (On İki Levha 2020).
25. Dural M ve Sarı S, Temel Kavramlar ve Medenî Kanunun Başlangıç Hükümleri (15. Bası, Filiz Kitabevi 2020).
26. Dursun Karaahmetoğlu Ş, ‘Interpretation of the United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods’ (2017) 8(14) Justice Academy of Turkey - Law&Justice Review 105-118.
27. Dürr D, Zürcher Kommentar / Kommentar zum Schweizerischen Zivilgesetzbuch, Einleitung, Das Personenrecht (3. Bası, Schulthess 1998) (Art 1 ZGB).
28. Egger K, La construction juridique de l’abus d’un droit privé subjectif (Lozan Üniversitesi-Mémoire 2021).
29. Emmenegger S ve Tschentscher A, Berner Kommentar Schweizerisches Zivilgesetzbuch, Einleitung und Personenrecht (Stämpfli 2012) (Art 1 ZGB).
30. Erdem E, Milletlerarası Ticaret Hukuku (On İki Levha 2017).
31. Ergeç I, ‘Türk Hukuku ile Karşılaştırmalı Olarak Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması (CISG) Uyarınca Sözleşmenin Yorumlanması’ (2015) 73(2) İÜHFM 221-253.
32. Ergüne S, Olumsuz Zarar (Beta 2008).
33. Erman H, Medenî Hukuk Dersleri (6. Bası, Der Yayınları 2016).
34. Felemegas J, ‘Introduction’ iç John Felemegas (ed), An International Approach to the Interpretation of the United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods (1980) as Uniform Sales Law (Cambridge 2007).
35. Ferrari F, ‘Uluslararası İçtihat Hukuku Işığında CISG’da Yorum ve Boşluk Doldurmaya İlişkin Meseleler’ iç Atamer YM (ed), Milletlerarası Satım Hukuku (On İki Levha 2008).
36. Flechtner HM ‘Uniformity and Politics: Interpreting and Filling Gaps in the CISG’ iç Festschrift für Ulrich Magnus (Sellier 2014).
37. Gauch P, Schluep WR ve Schmid J, Schweizerisches Obligationenrecht Allgemeiner Teil (9. Bası, Schulthess 2008).
38. Gruber UP, Münchener Kommentar zum BGB (8. Bası, C.H.Beck 2019) (Art 7 CISG).
39. Guo P, Zuo P ve Zhang S, Selected Chinese Cases on the UN Sales Convention (CISG) Vol. 2 (Springer 2023).
40. Gürkan S, Türk Satım Hukuku ile Karşılaştırmalı Olarak CISG Uyarınca Tazminatın Hesaplanması (İBÜSBE Yüksek Lisans Tezi 2015).
41. Hatemi H ve Gökyayla E, Borçlar Hukuku Genel Bölüm (4. Bası, Vedat Kitapçılık 2017).
42. Honsell H, ‘Einleitung und Einführung Eugen Huber Symposium’ iç Fasel U (ed), Symposium Eugen Huber: Modernisierung modo legislatoris (Stämpfli 2024).
43. Huber P ve Mullis A, The CISG: A New Textbook for Students and Practitioners (Walter de Gruyter 2007).
44. Huguenin C, Obligationenrecht–Allgemeiner und Besonderer Teil (2. Bası, Schulthess 2014).
45. İmre Z, Medenî Hukuka Giriş (3. Bası, Fakülteler Matbaası 1980).
46. Janssen A ve Claas Kiene S, ‘The CISG and Its General Principles’ iç Janssen A ve Meyer O (edr), CISG Methodology (Sellier 2009).
47. Karademir E, ‘Viyana Satım Antlaşması’nda boşluk doldurma’ (2015) 80(2) İzmir Barosu Dergisi 231-255.
48. Karayazı E, ‘Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması’nın Sekizinci Madde Hükmünün İncelenmesi’ iç Öztekin Gelgel G ve Giray FK (edr), Milletlerarası Özel Hukuk Çerçevesinde Milletlerarası Mal Satımına İlişkin BM. Sözleşmesinin Uygulama Alanı (Beta 2014).
49. Kasap G, ‘Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması’nın Yedinci Madde Hükmünün Türk Hukuku ile Karşılaştırılmalı Olarak İncelenmesi’ iç Öztekin Gelgel G ve Giray FK (edr), Milletlerarası Özel Hukuk Çerçevesinde Milletlerarası Mal Satımına İlişkin BM. Sözleşmesinin Uygulama Alanı, (Beta 2014).
50. Kaya C, CISG (Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması) Gereğince Alıcının Satım Bedelini Ödeme Borcu (On İki Levha 2012).
51. Kırca Ç, ‘Örtülü (Gizli) Boşluk ve Bu Boşluğun Doldurulması Yöntemi Olarak Amaca Uygun Sınırlama (Teleologische Reduktion)’ (2001) 50(1) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 91-119.
52. Kizer KL, ‘Minding the Gap: Determining Interest Rates Under the U.N. Convention for the International Sale of Goods’ (1998) 65(4) University of Chicago Law Review 1279.
53. Kocayusufpaşaoğlu N, Borçlar Hukuku Genel Bölüm I (6. Bası, Filiz Kitabevi 2014).
54. Kotrusz J, ‘Gap-Filling the CISG by the UNIDROIT Principles of International Commercial Contracts’ (2009) 14 Unif L Rev 119-163.
55. Kramer EA, Juristische Methodenlehre (6. Bası, Stämpfli 2019).
56. Küçükaydın EA, ‘Zarar Görenin Kusurunun Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması’ndaki Görünümü’ iç Başak Baysal (ed), Sorumluluk Hukuku Seminerler-Makaleler 2017 (On İki Levha 2017).
57. Magnus U, ‘Die allgemeinen Grundsätze im UN-Kaufrecht’ (1995) 59(3-4) Rabels Zeitschrift für ausländisches und internationales Privatrecht 469-494.
58. Magnus U, ‘Währungsfragen im Einheitlichen Kaufrecht, zugleich ein Beitrag zu seiner Lückenfüllung und Auslegung’ (1989) 53(1) Rabels Zeitschrift für ausländisches und internationales Privatrecht 116-143.
59. Müller C, Berner Kommentar Art. 1-18 OR mit allgemeiner Einleitung in das Schweizerische Obligationenrecht / Obligationenrecht - Allgemeine Bestimmungen (Staempfli Verlag 2018) (Art 18 OR).
60. Müller C, Contrats de droit suisse (Stämpfli 2021).
61. Neumann T, The duty to cooperate in international sales: the scope and role of Article 80 CISG (Sellier 2012).
62. Neumayer KH ve Ming C, Commentaire - Convention de Vienne sur les contrats de vente internationale de marchandises (CEDIDAC 1993).
63. Nomer HN, ‘Sözleşmedeki Esaslı Bir Nokta, Özellikle Karşılıklı Borç Doğuran Akitlerde İvazın Miktarı Belirlenmeksizin Sözleşme Kurulabilir Mi?’ (2013) 8 Yaşar Üniversitesi Elektronik Dergisi 2053-2074.
64. Oğuzman K ve Barlas N, Medeni Hukuk (27. Bası, On İki Levha 2021).
65. Oğuzman K ve Öz T, Borçlar Hukuku Genel Hükümler Cilt 1 (20. Bası, Vedat Kitapçılık 2022).
66. Oktay S, ‘İsimsiz Sözleşmelerin Geçerliliği, Yorumu ve Boşluklarının Tamamlanması’ (1996) 55(1-2) İÜHFM 262-296.
67. Okur S, ‘CISG Hükümlerinin Yorumu Bağlamında Boşluk Doldurma Sorunu ve CISG m.8’e Göre Taraf Beyan ve Davranışlarının Yorumuna İlişkin Esaslar’ iç Sinan Okur (ed) Milletlerarası Mal Satım Hukuku (Adalet 2016).
68. Öner Ö, ‘Viyana Satım Sözleşmesi’nin Uygulanma Alanı, Yorumlanması ve Bağlayıcılığı’ (2017) 31 TAAD 801-835.
69. Öz T, ‘Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması (CISG)’ (2013) 2013(1) GSÜHFD 3-18.
70. Rossen A, Hummelshøj Pedersen M ve Neumann T, ‘How Far Does the Dynamic Doctrine Go? Looking for the Basis of Precontractual Liability in the CISG’, (2020) 2020(1) NJCL 3-31.
71. Rostila O, Disgorgement and the CISG – Comparative and Future Perspectives (University of Lapland Yüksek Lisans Tezi 2017).
72. Sarıkaya M, CISG Kapsamında Sözleşmenin Esaslı İhlali (Filiz Kitabevi 2017).
73. Schlechtriem P ve Butler P, UN Law on International Sales (Springer 2009).
74. Schlechtriem P, ‘Interpretation, Gap-Filling and Further Development of the U.N. Sales Convention’ (2004) 16 Pace Int’l L Rev 279-306.
75. Schroeter UG, ‘Contract validity and the CISG’ (2017) 22(1) Uniform Law Review 47-71.
76. Schwenzer I ve Schmidt M, ‘Extending the CISG to Non-Privity Parties’ Vindobona Journal of International Commercial Law and Arbitration (2009) 3 109-122.
77. Schwenzer I, ‘Interpretation and Gap-Filling under the CISG’, iç Ingeborg Schwenzer, Yeşim Atamer ve Petra Butler (edr), Current Issues in the CISG and Arbitration (Eleven 2014).
78. Schwenzer I, Fountoulakis C ve Dimsey M, International Sales Law A Guide to the CISG (3. Bası, Hart 2019).
79. Schwenzer I, Schweizerisches Obligationenrecht Allgemeiner Teil (7. Basım, Stämpfli 2016).
80. Serozan R, Engin Bİ ve Atamer YM, Medeni Hukuk Genel Bölüm Kişiler Hukuku (9. Bası, On İki Levha 2022).
81. Spagnolo L, CISG Exclusion and Legal Efficiency (Kluwer Law 2014).
82. Şener OH, Ticari İşletme Hukuku (2. Bası, Seçkin 2020).
83. Tercier P, Pichonnaz P ve Develioğlu M, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (2. Bası, On İki Levha 2020).
84. Tuygun S, ‘CISG’de Açıkça Cevaplanmamış Hususların Çözüm Metotlarına İlişkin Belçika Yüksek Mahkemesi’nin 19 Haziran 2009 Tarihli Kararı ve Bu Kararın Yorumu’ (2014) 3(2) Legal Uluslararası Ticaret ve Tahkim Hukuku Dergisi 281-302.
85. Ulusu AE, Avrupa Birliği Borçlar Hukuku Prensiplerinde ve Birleşmiş Milletler Mal Satımına İlişkin Viyana Konvansiyonunda Satıcının Tazminat Sorumluluğunun Sınırlandırılmasında Öngörülebilirlik İlkesi (İÜSBE Yüksek Lisans Tezi 2007).
86. Ülgen H, Helvacı M, Kendigelen A, Kaya A ve Nomer Ertan F, Ticari İşletme Hukuku (4. Bası, On İki Levha 2015).
87. Viscasillas PP, ‘Interpretation and Gap-Filling under the CISG: Contrast and Convergence with the Unidroit Principles’ (2017) 22 Unif L Rev 4-28.
88. von Tuhr A, Der Allgemeine Teil des Deutschen Bürgerlichen Rechts Band II Erste Hälfte (Duncker & Humblot 1957).
89. Wethmar-Lemmer M, ‘The Vienna Sales Convention and Gap-Filling’ (2012) 2012 J S Afr L 274.-299
90. Winiger B, Commentaire Romand Code des Obligations I (2. Bası, Helbing Lichtenhahn 2012) (Art 18 CO).
91. Wolf M ve Neuner J, Allgemeiner Teil des Bürgerlichen Rechts (11. Bası, C.H. Beck 2016).
92. Yalçıntaş S,‘Viyana Satım Sözleşmesi’nin Kapsamı ve Sözleşme ile Türk Milletlerarası Satım Hukukunda Yaşanacak Değişiklikler’ 2011 27(3) BATİDER 281-308.
93. Yelkenci I, Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması (CISG) Uyarınca Alıcının Sözleşmeden Dönmesi (On İki Levha 2014).
94. Yıldırım AC, Karşılaştırmalı Hukukta ve Yeknesak Hukukta Sözleşmenin Yorumu (On İki Levha 2015).
95. Yılmaz A, ‘Gap Filling and Interpretation Issues Under the CISG’ (2015) 9 HKÜHFD 151-162.
96. Yılmaz EM, ‘Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması (CISG) Madde 79’un Scafom International Bv v. Lorraine Tubes S.A.S. Kararı Çerçevesinde Değerlendirilmesi’ iç Başak Baysal (ed), Sorumluluk Hukuku Seminerler-Makaleler 2017 (On İki Levha 2017).
97. Yücedağ N, Sözleşmeye Aykırı Mal Tesliminde Yenisiyle Değiştirme Hakkı -TBK ve CISG Uyarınca- (On İki Levha 2018).
98. Zeller B, ‘Penalty Clauses: Are They Governed by the CISG?’ (2011) 23(1) Pace International Law Review 1-14.
99. Zeller B, CISG and the Unification of International Trade Law (Routledge-Cavendish 2007).
100. Zengin Özküçükparlak B, Alacaklı Temerrüdü ve Satım Sözleşmesi Açısından Sonuçları (On İki Levha 2021).
101. Zeytin Z, Milletlerarası Mal Satım Sözleşmeleri Hukuku CISG – Incoterms (4. Bası, Seçkin 2022).