Araştırma Makalesi

KAÇAK KULLANIMLARDAN DOĞAN FİİLÎ SÖZLEŞMELERİN TÜKETİCİ İŞLEMİ SAYILMASI VE BUNUN HUKUKİ SONUÇLARI

Sayı: 63 29 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

KAÇAK KULLANIMLARDAN DOĞAN FİİLÎ SÖZLEŞMELERİN TÜKETİCİ İŞLEMİ SAYILMASI VE BUNUN HUKUKİ SONUÇLARI

Öz

Sözleşme benzeri borç ilişkileri, sözleşme hukuku ile sözleşme dışı sorumluluk hukukunun kesiştiği kadim bir alandır. Bu bir üst kavram olup sözleşme görüşmelerinden doğan sorumluluk (culpa in contrehendo), koruma yükümlülükleri, üçüncü kişiyi koruyucu etkili sözleşme, sözleşmenin ifasından sonraki sorumluluk (culpa post pactum perfectum), güven sorumluluğu gibi birçok teoriyi bünyesinde barındırmaktadır. Tüm bu teorilere ihtiyaç duyulmasının sebebi sözleşme hukuku hükümlerinin uygulanması ihtiyacına karşın taraflar arasında TBK m. 1/I hükmü uyarınca kurulmuş bir sözleşme olmaması, sözleşmenin batıl olması veya ifa yahut diğer bir sebeple sözleşme ilişkisinin sona ermiş olmasıdır. Fiilî sözleşme teorisi de bu bağlamın dışında değildir. Aralarında sözleşme bulunmayan tarafların adeta sözleşme akdetmiş gibi değerlendirmeleridir. Günümüzde mehaz hukukta taraftarı pek kalmayan bu teori, bazı durumlarda hala uygulanagelmektedir. Ücret karşılığında sunulan bir hizmetten hizmet sağlayıcısının izni olmaksızın, onunla bir sözleşme akdetmeksizin faydalanmak, yürürlükte mevzuatımız uyarınca bir fiilî sözleşme ilişkisi sayılmaktadır. Çalışmamızda fiilî sözleşme ilişkisi kavramı ve teorinin hukuki temelleri, uygulama alanı ve kaçak elektrik kullanımı sonucunda ortaya çıkan özel hukuk ilişkisi incelenmiştir. Günümüzde her özel hukuk ilişkisinin sınıflandırma sorunu olan tüketici işlemi – adi iş – ticari iş ayrımı ve bunun sonuçları da konu kapsamında değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu makale Etik Kurul iznine tabi değildir

Kaynakça

  1. Acun H, Otel Kontenjan Sözleşmesi (2023) Adalet Yayınevi
  2. Aslan M, Tüketicilerle Yapılan Abonelik Sözleşmelerinin Sözleşme Özgürlüğü İlkesi Bakımından İncelenmesi (2020) 6(1) Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 159-182
  3. Aydoğdu M ve Ayan S, Faiz ile İlgili Düzenlemelerin Değerlendirilmesi (2014) Adalet Yayınevi
  4. Bahtiyar M ve Biçer L, Adi İş / Ticari İş / Tüketici İşlemi Ayrımı ve Bu Ayrımın Önemi (2016) 22(3) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 395-436
  5. Baumann A, Erbrechtliche Konsequenzen von privaten Betreuungs- und Pflegeleistungen zugunsten des Verstorbenen (2012) Pflegerecht - Pflege in Politik, Wissenschaft und Ökonomie, 81-90, Stämpfli Verlag
  6. Berger M, Entwicklungen im Immaterialgüterrecht / Le point sur le droit de la propriété intellectuelle (2007) 103 Schweizerische Juristen-Zeitung 403-409, Schulthess Juristische Medien
  7. Binder M, Art. 216 OR, Obligationsrecht - Einzelne Vertragsverhältnisse - Art 184-529 OR und Innominatverträge (2023) CHK - Handkommentar zum Schweizer Privatrecht 123-137, Schulthess Juristische Medien
  8. Bucher E und Aebi-Müller R E, ‘Die natürlichen Personen, Art. 11-19d ZGB - Rechts- und Handlungsfähigkeit’ (2017) Stämpfli Verlag 318-349

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

13 Şubat 2025

Kabul Tarihi

22 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 63

Kaynak Göster

APA
Acun, H. (2025). KAÇAK KULLANIMLARDAN DOĞAN FİİLÎ SÖZLEŞMELERİN TÜKETİCİ İŞLEMİ SAYILMASI VE BUNUN HUKUKİ SONUÇLARI. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 63, 661-688. https://doi.org/10.54049/taad.1752830
AMA
1.Acun H. KAÇAK KULLANIMLARDAN DOĞAN FİİLÎ SÖZLEŞMELERİN TÜKETİCİ İŞLEMİ SAYILMASI VE BUNUN HUKUKİ SONUÇLARI. TAAD. 2025;(63):661-688. doi:10.54049/taad.1752830
Chicago
Acun, Hüseyin. 2025. “KAÇAK KULLANIMLARDAN DOĞAN FİİLÎ SÖZLEŞMELERİN TÜKETİCİ İŞLEMİ SAYILMASI VE BUNUN HUKUKİ SONUÇLARI”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, sy 63: 661-88. https://doi.org/10.54049/taad.1752830.
EndNote
Acun H (01 Temmuz 2025) KAÇAK KULLANIMLARDAN DOĞAN FİİLÎ SÖZLEŞMELERİN TÜKETİCİ İŞLEMİ SAYILMASI VE BUNUN HUKUKİ SONUÇLARI. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 63 661–688.
IEEE
[1]H. Acun, “KAÇAK KULLANIMLARDAN DOĞAN FİİLÎ SÖZLEŞMELERİN TÜKETİCİ İŞLEMİ SAYILMASI VE BUNUN HUKUKİ SONUÇLARI”, TAAD, sy 63, ss. 661–688, Tem. 2025, doi: 10.54049/taad.1752830.
ISNAD
Acun, Hüseyin. “KAÇAK KULLANIMLARDAN DOĞAN FİİLÎ SÖZLEŞMELERİN TÜKETİCİ İŞLEMİ SAYILMASI VE BUNUN HUKUKİ SONUÇLARI”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi. 63 (01 Temmuz 2025): 661-688. https://doi.org/10.54049/taad.1752830.
JAMA
1.Acun H. KAÇAK KULLANIMLARDAN DOĞAN FİİLÎ SÖZLEŞMELERİN TÜKETİCİ İŞLEMİ SAYILMASI VE BUNUN HUKUKİ SONUÇLARI. TAAD. 2025;:661–688.
MLA
Acun, Hüseyin. “KAÇAK KULLANIMLARDAN DOĞAN FİİLÎ SÖZLEŞMELERİN TÜKETİCİ İŞLEMİ SAYILMASI VE BUNUN HUKUKİ SONUÇLARI”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, sy 63, Temmuz 2025, ss. 661-88, doi:10.54049/taad.1752830.
Vancouver
1.Hüseyin Acun. KAÇAK KULLANIMLARDAN DOĞAN FİİLÎ SÖZLEŞMELERİN TÜKETİCİ İŞLEMİ SAYILMASI VE BUNUN HUKUKİ SONUÇLARI. TAAD. 01 Temmuz 2025;(63):661-88. doi:10.54049/taad.1752830