3402 SAYILI KADASTRO KANUNU’NUN 12’NCİ MADDESİNİN ÜÇÜNCÜ FIKRASINDA ÖNGÖRÜLEN ON YILLIK HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRENİN UYGULAMA ALANI

Yıl 2026, Sayı: 65, 347 - 372, 20.01.2026

Kemal Erdoğan

https://doi.org/10.54049/taad.1846846

Öz

Kadastro tutanaklarının kadastro mahkemesinde dava açılmadan kesinleşmesi ve buna istinaden tapu sicilinde gerçek hak durumuna aykırı olarak tescil işleminin gerçekleştirilmesi, maddi hak sahiplerini olumsuz yönde etkilemez. Bu durumda gerçek hak sahipleri, somut olayın özelliklerine göre başta tapu sicilinin düzeltilmesi davası (TMK m. 1025/f.1) olmak üzere çeşitli davalar açabilirler. Bu davalar, genel mahkemelerde (asliye hukuk mahkemesi) görülmektedir. Ne var ki, Kadastro Kanunu’nun (KK) 12’nci maddesinin üçüncü fıkrasında, bu tür uyuşmazlıklara ilişkin olarak on yıllık bir hak düşürücü süre öngörülmüştür. Bu hükmün uygulama alanı, kadastro hukukunun temel tartışma konularından biri olup hem yargı kararlarında hem de öğretide anılan hükmün kapsamına ilişkin farklı yorumlar yapılmaktadır. On yıllık hak düşürücü sürenin uygulanabilmesi için, öncelikle dava konusu edilen hakların kadastro tutanaklarında belirtilmiş olması ve davanın kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanılarak açılmış olması gerekmektedir. Bu şartlar gerçekleşmediği takdirde, on yıllık sürenin sınırlayıcı etkisinden söz edilemez. Çalışmamızda KK m. 12/f.3’te öngörülen on yıllık hak düşürücü sürenin uygulandığı ve uygulanmadığı durumlar ele alınacak ve olması gereken hukuk açısından önerilerde bulunulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kadastro , tapulama , KK m. 12/f.3 , on yıllık hak düşürücü süre , tapu sicilini düzeltme davası

Etik Beyan

Bu makale Etik Kurul iznine tabi değildir

The Implementation Area of the Ten-Year Preclusive Period Provided for in the Third Paragraph of Article 12 of Cadastral Law No. 3402

Öz

The finalisation of the cadastral minutes without initiating a lawsuit in the cadastral court and subsequent registration in the land registry in violation of existing real rights does not adversely affect the holders of those rights. In this case, the real right holders may file various lawsuits, primarily a lawsuit for correction of the land registry (Art. 1025, Sub-Art. 1 of the Turkish Civil Code, TCC), depending on the characteristics of the concrete case. These lawsuits shall be filed in general courts (civil court of first instance). However, the third paragraph of Article 12 of the Cadastral Law (CL) stipulates a ten-year preclusive period for such disputes. The implementation area of the ten-year preclusive period is one of the main topics of discussion in cadastral law. Various interpretations are made both in judicial decisions and in the doctrine regarding the scope of the relevant provision. In order for the aforementioned limitation period to apply, first of all, the rights subject to the lawsuit must be specified in the cadastral minutes and the lawsuit must have been filed based on legal grounds prior to the cadastral survey. If these conditions are not met, the limiting effect of the ten-year period cannot be mentioned. In this study, it is aimed to examine cases where the ten-year preclusive period stipulated in the third paragraph of Article 12 of the CL is applied and cases where it is not applied, and to offer recommendations from a legal perspective.

Anahtar Kelimeler

Cadastre , land registry , Art. 12 sub-art. 1 of the CL , ten-year preclusive period , land registry correction case

Etik Beyan

This article is not subject to Ethics Committee permission.

Kaynakça

• Akçaal M, Eşya Hukuku (2. Baskı, Yetkin Yayınları 2022).
• Akipek J, Akıntürk T ve Ateş D, Eşya Hukuku (Beta 2018).
• Akman S, 3402 sayılı Kadastro Kanununun İncelenmesi ve Eleştirisi (Filiz Kitabevi 1990).
• Altaş H, ‘Kadastro Tespiti Anında Malik Hanesi Boş Bırakılan Tapulu Taşınmazların Hukuki Durumu’ (1999) 48(1) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 177-185.
• Antalya OG ve Topuz M, Marmara Hukuk Yorumu, Cilt: IV/1, Giriş, Temel Kavram ve İlkeler, Zilyetlik, Tapu Sicili (4. Baskı, Seçkin Yayıncılık 2021).
• Atalı M, Ermenek İ ve Erdoğan E, Medenî Usûl Hukuku (5. Baskı, Yetkin Yayınları 2022).
• Ayan M, Eşya Hukuku, Cilt I, Zilyetlik ve Tapu Sicili (14. Baskı, Adalet Yayınevi, 2020).
• Aybay A ve Hatemi H, Eşya Hukuku (Vedat Kitapçılık 2014).
• Başpınar V, Türk Toprak Hukukunda İhya (Nobel 1999).
• Delipınar YC, Geçici Tescil Şerhi (On İki Levha Yayıncılık 2022).
• Durman O, Yargıtay Kararları Işığında Kadastro Mahkemelerinde Yargılama (Beta 2002).
• Eren F ve Başpınar V, Toprak Hukuku (Yetkin Yayınları 2014).
• Ertaş Ş, ‘Kadastro Kanununun 12. Maddesindeki Arıtım Süreci’ in Prof. Dr. M. İlhan Ulusan’a Armağan, Cilt III (Seçkin Yayıncılık 2016) 263-304.
• Ertaş Ş, Eşya Hukuku (16. Baskı, Barış Yayınları 2021).
• Eviz E, Muris Muvazaası (On İki Levha Yayıncılık 2019).
• Güneş Y, Orman Hukuku (On İki Levha Yayıncılık 2019).
• Hatemi H, Serozan R ve Arpacı A, Eşya Hukuku (Filiz Kitabevi 1991).
• Oğuzman MK, Seliçi Ö ve Oktay-Özdemir S, Eşya Hukuku (25. Baskı, Filiz Kitabevi 2023).
• Özen B, ‘Yirmi Yıl Önce Ölmüş Bir Kişi Adına Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazın Olağanüstü Kazandırıcı Zamanaşımı Yoluyla Kazanılamaması’ in Makaleler-Tebliğler (2001-2020) (On İki Levha Yayıncılık 2021) 379-381.
• Özmen ES ve Kutlu N, ‘Son Değişiklik Çerçevesinde Kadastro Tespitinden Önceki Ayni Hak İddialarında Hazinenin Kusursuz Sorumluluğuna İlişkin Düşünceler’, https://www.sabaozmen.av.tr/tr/modul/makaleler (Erişim Tarihi: 06.06.2025).
• Pekmez C, ‘Yargıtay Kararları Işığı Altında Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Arazilerde (2/B) Kullanım Kadastro Tutanağının Düzeltilmesi’ (2022) 7(13) İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 541-564.
• Sirmen AL, Eşya Hukuku (9. Baskı, Yetkin Yayınları 2021).
• Sungurbey İ, ‘766 Sayılı Tapulama Kanununun 31. Maddesinin II. Fıkrası ile 2613 Sayılı Kadastro ve Tapu Tahriri Kanununun 22. Maddesinin H Bendindeki Arıtım Süreci Yoluyla Hak Düşümünün Sınırları’ (1981) 45(1) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası 431-475.
• Şen Doğramacı H, ‘Kadastro Kanunu’nun Taksim ve Kısmi İktisap Başlıklı 15. Maddesinin Belirlilik İlkesi Çerçevesinde Değerlendirilmesi’ (2023) (55) Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 435-462.
• Tekinay SS, Akman S, Burcuoğlu H ve Altop A, Tekinay Eşya Hukuku, Cilt I, Zilyedlik, Tapu Sicili, Mülkiyet (5. Baskı, Filiz Kitabevi 1989).
• Ünal M ve Başpınar V, Şeklî Eşya Hukuku (12. Baskı, Savaş Yayınevi 2021).
• Yakuppur S, Tapu Kütüğüne Güven İlkesi (On İki Levha Yayıncılık 2016).