An Evaluation of Peer Bullying in Schools from the Perspective of Administrative Law

Öz

The phenomenon of peer bullying has become an increasingly prominent issue in today’s world. The obligation to protect and support children and young people constitutes one of the fundamental constitutional duties of the administration. Within the scope of this obligation, the administration adopts various preventive measures against peer bullying occurring in schools. Accordingly, protective, preventive, remedial, and educational services are provided for children. Despite these services, incidents of peer bullying may still occur in schools, potentially giving rise to the liability of the administration. In cases where children and their families suffer harm due to the administration’s failure to take the necessary measures, the administration may be held liable under the principles of service fault. With respect to strict liability, it is argued that the administration’s liability does not arise from the classical categories of strict liability in cases of peer bullying. However, in several of its decisions concerning peer bullying, the Council of State has held that the administration may incur liability within the framework of custody (trust) liability as a form of strict liability. Although we do not consider the basis of liability relied upon by the Council of State to be fully appropriate, we nonetheless view positively the application of custody (trust) liability, originally rooted in private law and only recently encountered in administrative law, to the compensation of damages arising from peer bullying. Even if the principles governing the compensation of harm arising from peer bullying are adopted within the context of administrative law, the primary objective should be to prevent the occurrence of such acts. In this regard, increasing social awareness and facilitating the achievement of this objective are possible through the effective implementation of necessary measures in practice, the improvement of physical conditions in schools, and the consistent education of children in relation to social life.

Anahtar Kelimeler

• Administrative liability; Duties of the administration; Service fault; Strict liability; Custody (trust) liability; Peer bullying.

Okullardaki Akran Zorbalığının İdare Hukuku Boyutuyla Değerlendirilmesi

Öz

Akran zorbalığı olgusu, günümüz dünyasında sıklıkla gündeme gelen bir olgudur. Çocuğu ve gençliği koruyup destekleme yükümlülüğü, idarenin temel anayasal görevleri arasındadır. Bu yükümlülük çerçevesinde idare, okullarda gerçekleşen akran zorbalığını önleyici birtakım tedbirler almaktadır. Bu kapsamda çocuklara yönelik koruyucu, önleyici, onarıcı ve eğitici hizmetler sunulmaktadır. Bu hizmetlere rağmen okullarda akran zorbalığı gerçekleşebilmekte ve bundan dolayı idarenin sorumluluğu doğabilmektedir. İdarenin gereken tedbirleri almaması sonrasında çocukların ve ailelerin zarara uğraması durumunda, idare hizmet kusuru ilkelerince sorumlu tutulabilir. Kusursuz sorumluluk konusunda, akran zorbalığı hallerinde klasik kusursuz sorumluluk tiplerinden dolayı idarenin sorumluluğunun doğmayacağını düşünmekteyiz. Bununla birlikte Danıştay akran zorbalığı konusunda vermiş olduğu bazı kararlarında, idarenin kusursuz sorumluluğu olarak emanet (güven) sorumluluğu çerçevesinde sorumluluğunun doğabileceğini ifade etmiştir. Danıştayın dayandığı sorumluluk esasını doğru bulmasak da özel hukuk alanında kullanılan ve idare hukuku alanında yenice karşımıza çıkan emanet (güven) sorumluluğunun, akran zorbalığından doğan zararın tazmininde kullanılmasını olumlu değerlendirmekteyiz. Akran zorbalığı konusunda idare hukuku boyutuyla ortaya çıkan zararı tazmin ilkeleri benimsense bile burada esas amaç, bu fiillerin ortaya çıkmasına engel olmaktır. Bu konuda fiiliyatta gerekli tedbirlerin yeterince alınması, fiziki imkanların iyileştirilmesi ve sosyal yaşam konusunda çocukların istikrarlı bir şekilde eğitime tabi tutulması ile toplumsal farkındalık artırılabilir ve hedefe ulaşmak kolaylaşabilir.

Anahtar Kelimeler

• İdarenin sorumluluğu
• İdarenin yükümlülükleri
• Hizmet kusuru
• Kusursuz sorumluluk
• Emanet (güven) sorumluluğu
• Akran zorbalığı.

Destekleyen Kurum

Bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Etik kurul izni gerekmemektedir.

Teşekkür

Yoktur.

Kaynakça

1. Akgül M E, ‘İdare Hukuku Bağlamında Çocuğun Korunması Kamu Hizmeti ve Hukuki Niteliği’ Türk Hukukunda Çocuk Sempozyumu, İhsan Erdoğan (ed), 28-30 Nisan 2025, Başkent Üniversitesi Geliştirme Vakfı İktisadi İşletmesi (2025) 87-95.
2. Akyılmaz B, Sezginer M ve Kaya C, Türk İdare Hukuku (19. Baskı, Seçkin 2025).
3. Atay E E, İdari Yargılama Hukuku (3. Baskı, Seçkin 2024)
4. Bozkurt Balcı S, ‘Akran Zorbalığıyla Mücadelede Öğretmenin Rol ve Sorumlulukları’ iç Sınıf Yönetimi, Veysel Okçu (ed) (1. Baskı, Pegem, 2025)
5. Çağlayan R, İdari Yargılama Hukuku (17. Baskı, Seçkin 2025)
6. Çağlayan R, ‘Risk İlkesi Gereğince İdarenin Kusursuz Sorumluluğu Bağlamında Sosyal Risk İlkesi’, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Sorumluk ve Tazminat Hukuku Sempozyumu 28-29 Mayıs 2009, Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Basımevi, Ankara, 451-495
7. Doğan A ve Vural Yüzbaşı D, Akran Zorbalığı Rehber Öğretmen/Psikolojik Danışman Kitapçığı, Murat Ağar ve Ebubekir Aydın (edr) (1. Baskı, Milli Eğitim Bakanlığı 2021)
8. Dupper D. D, Okul Sosyal Hizmeti, Çev. Yasemin Özkan ve Elif Gökçearslan (1. Baskı, Pegem 2022)

9. Durak Y, ‘Güven Sorumluluğu ve Culpa In Contrahendo’ (2017) 25 (1) Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 239
10. Eroğlu Durkal M, ‘İdarenin Sorumluluğunun Ortaya Çıkışı ve Temeli’ (2019) 23 (1) Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 159-189
11. Gökler R, ‘Okullarda akran zorbalığı’ (2009) 6 (2) Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi 511
12. Kılınç A N, ‘Okullarda Akran Zorbalığının Özel Hukuk Açısından Değerlendirilmesi’ (2022) 26 (4) Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 63-102.
13. Sarıca R, ‘Hizmet Kusuru ve Karakterleri’, (1949) 15(4) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası 858- 895.
14. Taneri P O ve Özbek Ö Y, ‘Akran Zorbalığı ve Zorbalık Türleri’ iç Özlem Yeşim Özbek ve Pervin Oya Taneri (edr) Bibliyoterapi Kullanarak Akran Zorbalığı ile Mücadele (1. Baskı, Anı 2022)
15. Yıldırım R, ‘Akran Zorbalığı’, (2012) 10 (2) Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 39 51