Eski Hükümlü ve Denetimli Serbestlik Yükümlülerinin İstihdamı Üzerine Nitel Bir Araştırma

Öz

Çalışmanın amacı, eski hükümlü ve denetimli serbestlik yükümlüsü olan kişilerin istihdam durumlarını, istihdam sağlamadaki zorlukları ve engelleri tespit ederek istihdamın arttırılması yönünde işverenlere ve ilgili Kurum ve kuruluşlara öneriler sunmaktır. Araştırmanın evreni, Düzce’deki eski hükümlü ve denetimli serbestlik yükümlülerini kapsamakta olup örneklem olarak 25 kişi seçilmiştir. Araştırmanın verileri, nitel araştırma tekniklerinden yarı yapılandırılmış mülakat tekniği uygulanarak katılımcıların görüşme esnasında verdikleri cevaplar metne dönüştürülerek MAXQDA programıyla analiz edilmiştir. Yapılan analizde istihdam durumu ve iş bulma süreçleri, kurum ve kuruluşların istihdama etkisi, toplumsal algının istihdama etkisi, istihdamda karşılaşılan sorunlar, beklenti ve öneriler olmak üzere 5 ayrı tema oluşturulmuştur. İstihdamdaki toplumsal algı açısından sabıka kaydı, güvensizlik ve ön yargının olduğu, istihdamda sicil kaydının olması, işe kabul edilmeme, iş becerisini kaybetmek, manevi sorunlar ve sermayenin olmaması karşılaşılan en önemli sorunlar olduğu tespiti yapılmıştır. İstihdamın artırılmasında toplumun ve işverenlerin olumsuz önyargılarını ortadan kaldırıcı çalışmaların yapılması, özel sektör, sivil toplum örgüleri, sendikalar, Kamu kurumları, arasında işbirliği projelerinin geliştirilmesi gerekir.

Anahtar Kelimeler

• Eski hükümlü
• denetimli serbestlik yükümlüsü
• istihdam

A Qualitative Study On The Employment Of Ex-convicts And Probationer

Öz

The aim of the study is to identify the employment status of ex-convicts and probationers, the difficulties and obstacles in providing employment, and to offer recommendations to employers and relevant institutions and organizations to increase employment. The universe of the research includes ex-convicts and probationers in Düzce and 25 people were selected as a sample. The data of the study were analyzed using the MAXQDA program by converting the answers given by the participants into text using a semi-structured interview technique, one of the qualitative research techniques. In the analysis, 5 different themes were created: employment status and job finding processes, the impact of institutions and organizations on employment, the impact of social perception on employment, problems encountered in employment, expectations and suggestions. Criminal records, mistrust, prejudice, negative track records, job rejection, loss of job skills, moral issues, and lack of capital are among the most significant problems encountered. Increasing employment requires efforts to eliminate negative prejudices held by both society and employers, and the development of collaborative projects between the private sector, civil society organizations, trade unions, and public institutions.

Anahtar Kelimeler

• Ex-convict
• probationer
• employment

Kaynakça

1. Akçay S ve Koca E. ‘Nitel araştırmalarda veri doygunluğu’ (2024) 24(3) Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 829-848
2. Berg MT ve Huebner BM. ‘Reentry and the ties that bind: an examination of social ties, employment, and recidivism’ (2011) 28(2) Justice Quarterly 382-410
3. Cebi M. ‘Eski Hükümlülerin İstihdamı Ve Entegrasyonu Kapsamında ABD ve Türkiye Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz’ (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Yayımlanmamış Uzmanlık Tezi 2023)
4. Fahey J, Roberts C ve Engel L. Employment of Ex-Offenders: Employer Perspectives Final Report, Crime and Justice Institute 2006)
5. Finlay K. Effect Of Employer Access To Criminal History Data on The Labor Market Outcomes of Ex-Offenders andNon-offender (NBER Working Paper 2008).
6. Gençtürk Z Korkmaz A. ‘Eski Hükümlü Bireylerin İşgücü Piyasasına İlişkin Görüşleri Üzerine Bir Araştırma’ (2019) 24(2) Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 369-384
7. Holzer HJ Raphael S ve Stoll MA. Employment Dimensions of Re-entry: Understanding the Nexus betweenPrisoner Reentry and Work Reentry and Prison Work Programs. (The Urban Institute Reentry Roundtable Discussion Paper 2003)
8. Kıvrak R. Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kapsamında Kamuya Yararlı Bir İşte Çalıştırma Yaptırımının Sosyo-ekonomik Açıdan incelenmesi (Denizli İli Örneği), (Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalı Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi 2021)

9. Kocak O Altun S. ‘Ceza İnfaz Kurumundaki Mesleki Eğitim Faaliyetlerinin Hükümlü İstihdamına Katkıları’ (2010) 1(1) Çalışma İlişkileri Dergisi 95-117
10. Koşaroğlu Ş.M. ‘İşsizlik, Gelir, Nüfus ve Suç Düzeyi Arasındaki İlişkinin Türkiye İçin Analizi’ (2022) (82) Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi 35-52
11. Padgett S Marks MJ. ‘The relationship between employment, counseling and recidivism’ (2025) 64(5) Justice Opportunities and rehabilitation 346-356
12. Raphael S. ‘The employment prospects of ex-offenders’, (2007) 25(2) Focus 21-26
13. Savaş G Eryalçın T ‘Eski Hükümlülerin ve Denetimli Serbestlik Yükümlülerinin İstihdamı Üzerine Uygulamalı Bir Araştırma’ (2020) 31(2) Toplum ve Sosyal Hizmet 336-367
14. Sökmen U ‘Kamu İdaresinde Mahkûmiyeti Olanların Devlet Memuru Olmaları ve Memuriyet Statüsünü Kaybetmeleri’ (2010) (158) Maliye Dergisi 637618-640
15. Woodier N. ‘Employment, reintegration and reducing re-offending - a short look into offender resettlement within Europe’ (2013) 2(3) EuroVsta Probaton and Communty Justce 132-141
16. Zakaria SM Jaafar JR ve Lazim NHM. ‘Employment Issues Among Ex-Offenders: Difficulties In Securing Employment And Barriers Of Employment’ (2018) 5(1) International Journal of Children, Women, Elderly and Disabled Studies 8-12
17. Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü “Ceza İnfaz Kurumu İstatistikleri Haber Bülteni 2023. (2023). https://adlisicil.adalet.gov.tr/Home/SayfaDetay/ceza-infaz-kurumu-istatistikleri-2023-haber-bulteni-yayimlandi20052024091112 Erişim tarihi: 05/10/2025
18. American Civil Liberties Union, ‘Back to Business How Hiring Formerly Incarcerated Job Seekers Benefits Your Company, A report from the Trone Private Sector and Education Advisory Council to the American Civil Liberties Union’ (2017), extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.aclu.org/wp-content/uploads/publications/060917-trone-reportweb_0.pdf, Erişim tarihi: 05/10/2025
19. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Ulusal İstihdam Stratejisi (2025-2028), (2025). www.csgb.gov.tr, Erişim tarihi: 10/10/2025