Araştırma Makalesi

DOĞUM YOLUYLA VATANDAŞLIK KAZANILMASININ SINIRLANDIRILMASI

Sayı: 67 30 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

DOĞUM YOLUYLA VATANDAŞLIK KAZANILMASININ SINIRLANDIRILMASI

Öz

Vatandaşlığın doğum yoluyla kazanılması, devletlerin vatandaşlık politikasının merkezinde yer almaktadır. Doğum yoluyla vatandaşlık kazanılmasında hukuki kurallar devletlerin tarihsel deneyimleri, göç politikaları ve ulusal kimlik anlayışları doğrultusunda, soy bağı esası ve doğum yeri esasına göre farklı şekilde düzenlenmektedir. Bununla birlikte, doğum yoluyla vatandaşlık kazanımının kapsamı ve özellikle kuşaklar arası aktarımı günümüzde birçok hukuk sisteminde tartışma konusu hâline gelmiştir. Özellikle soy bağı esasına dayalı sistemlerde, vatandaşlığın ülkeyle fiilî ve süreklilik arz eden gerçek bir bağ kurulmadan kuşaklar boyunca kendiliğinden aktarılmasının sınırlandırılıp sınırlandırılmayacağı sorunu gündeme gelmektedir. Bu bağlamda, doğumla vatandaşlık kazanımına ilişkin düzenlemelerin yalnızca kazanma koşulları değil, aynı zamanda öngördükleri sınırlamalar da karşılaştırmalı hukuk bakımından önem taşımaktadır. Çalışmada, öncelikle vatandaşlık kavramı ve vatandaşlığın kazanılmasında temel esaslara değinilecek; daha sonra bazı common law ülkeleri ve bazı kıta Avrupası ülkelerinin doğumla vatandaşlık kazanılmasına ilişkin kuralları ayrıntılı şekilde incelenecektir. Nihayetinde Türkiye’nin değişen göç rejimine değinilecek ve Türk vatandaşlık hukukunda soy bağı yoluyla vatandaşlık kazanılmasına ilişkin hükümler karşılaştırmalı hukuk düzenlemeleri esas alınarak değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adıgüzel G, ‘İran’dan Türkiye’ye Yönelik Göçlerin İtme ve Çekme Kuramı Çerçevesinde Değerlendirilmesi 1979-2019’ (2024) 5 Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 71
  2. Altuğ Y, Devletler Özel Hukuku (Çağlayan Kitapevi 1995)
  3. Arslan Ş, ‘Osmanlı Devleti’nde Kişilerin Tabiiyeti, İkamet ve Seyahat Hakkı: Vatandaşlık Hukuku ve Yabancılar Hukuku Perspektifinden Hukuki Dönüşüm ve Modernleşme’ (2025) 13 Antalya Bilim Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 121
  4. Arslan Ş, ‘Yabancıların ve Aile Üyelerinin Türkiye’de İkamet Hakkının Korunması: Avrupa Birliği Düzenlemeleri Işığında Bir Değerlendirme’ (2025) 45 Public and Private International Law Bulletin 331
  5. Aybay R, Vatandaşlık Hukuku (3rd edn, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları 2008)
  6. Aybay R, Özbek N and Ersen Perçin G, Vatandaşlık Hukuku (Siyasal Kitabevi 2019)
  7. Baran Çelik N, ‘Türk Hukukunda Uluslararası Koruma Başvurusunda Bulunan veya Uluslararası Korumadan Yararlanan Yabancıların Hak ve Yükümlülükleri’ (2015) 6 İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 67
  8. Baran Çelik N, ‘Güncel Gelişmeler Işığında Türk Vatandaşlığının İstisnai Haller Kapsamında Kazanılması’ (2017) 130 Türkiye Barolar Birliği Dergisi 357

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

22 Mart 2026

Kabul Tarihi

28 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 67

Kaynak Göster

APA
Arslan, Ş. (2026). DOĞUM YOLUYLA VATANDAŞLIK KAZANILMASININ SINIRLANDIRILMASI. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 67, 543-594. https://doi.org/10.54049/taad.1913738
AMA
1.Arslan Ş. DOĞUM YOLUYLA VATANDAŞLIK KAZANILMASININ SINIRLANDIRILMASI. TAAD. 2026;(67):543-594. doi:10.54049/taad.1913738
Chicago
Arslan, Şule. 2026. “DOĞUM YOLUYLA VATANDAŞLIK KAZANILMASININ SINIRLANDIRILMASI”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, sy 67: 543-94. https://doi.org/10.54049/taad.1913738.
EndNote
Arslan Ş (01 Temmuz 2026) DOĞUM YOLUYLA VATANDAŞLIK KAZANILMASININ SINIRLANDIRILMASI. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 67 543–594.
IEEE
[1]Ş. Arslan, “DOĞUM YOLUYLA VATANDAŞLIK KAZANILMASININ SINIRLANDIRILMASI”, TAAD, sy 67, ss. 543–594, Tem. 2026, doi: 10.54049/taad.1913738.
ISNAD
Arslan, Şule. “DOĞUM YOLUYLA VATANDAŞLIK KAZANILMASININ SINIRLANDIRILMASI”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi. 67 (01 Temmuz 2026): 543-594. https://doi.org/10.54049/taad.1913738.
JAMA
1.Arslan Ş. DOĞUM YOLUYLA VATANDAŞLIK KAZANILMASININ SINIRLANDIRILMASI. TAAD. 2026;:543–594.
MLA
Arslan, Şule. “DOĞUM YOLUYLA VATANDAŞLIK KAZANILMASININ SINIRLANDIRILMASI”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, sy 67, Temmuz 2026, ss. 543-94, doi:10.54049/taad.1913738.
Vancouver
1.Şule Arslan. DOĞUM YOLUYLA VATANDAŞLIK KAZANILMASININ SINIRLANDIRILMASI. TAAD. 01 Temmuz 2026;(67):543-94. doi:10.54049/taad.1913738