ENGELLİ ÇOCUĞA BAKIM VEREN İŞÇİNİN ÇALIŞMA KOŞULLARININ UYARLANMASI VE BAKIM İZNİ

Öz

Engelli bir çocuğun bakımını üstlenmek, ailelerin günlük yaşamını ve çalışma düzenini önemli ölçüde etkileyen bir sorumluluktur. Çalışan anne ve babaların çocuklarının bakım, eğitim, tedavi ve rehabilitasyon süreçleriyle ilgilenebilmeleri, iş yaşamı ile ailevi yükümlülüklerini birlikte sürdürebilmelerine bağlıdır. Bu nedenle engelli çocuğa bakım veren çalışanların diğer çalışanlardan farklılaşan ihtiyaçlarının dikkate alınması ve çalışma hayatında kendilerine bazı kolaylıklar sağlanması önem taşımaktadır. Türk hukukunda bu çalışanlara mazeret izni ve diğer haklar tanınmış olmakla birlikte, mevcut düzenlemelerin bakım yükümlülüğünden doğan bütün ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı tartışmalıdır. Özellikle bakıma ilişkin çalışma saatlerinin veya vardiyaların değiştirilmesi, uzaktan çalışma imkânı sağlanması ya da çalışma koşullarının başka bir şekilde uyarlanması konusunda açık ve kapsamlı bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu çalışma, engelli çocuğa bakım veren işçilerin Türk iş hukukundaki konumunu incelemekte; Avrupa Birliği hukuku ve Avrupa Birliği Adalet Divanı kararlarından yararlanarak işverenin çalışma koşullarını uyarlama yükümlülüğünün kapsamını ve sınırlarını değerlendirmektedir. Çalışmada ayrıca mevcut düzenlemelerin yeterliliği tartışılarak Türk hukuku bakımından çözüm ve düzenleme önerileri sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Engelli çocuğa bakım veren işçi
• çalışma koşullarının uyarlanması
• iş ve aile yaşamının uyumlaştırılması
• bakım izni
• makul düzenleme yükümlülüğü.

ADJUSTING WORKING CONDITIONS FOR EMPLOYEES AND CARE LEAVE FOR AN EMPLOYEE'S CHILD WITH A DISABILITY

Öz

Caring for a child with a disability is a responsibility that significantly affects both the daily lives and working arrangements of families. The ability of working parents to take part in their child’s care, education, medical treatment and rehabilitation largely depends on whether they can reconcile their family responsibilities with their working lives. It is therefore important to recognise the particular needs of employees caring for a child with a disability and to provide them with appropriate support in the workplace. Although Turkish law grants these employees certain entitlements, it remains open to question whether the existing legal framework adequately addresses all the needs arising from their caregiving responsibilities. In particular, for care, Turkish law does not contain a clear and comprehensive provision governing adjustments such as changes to working hours or shifts, access to remote working, or other adaptations to working conditions. This study examines the legal position of employees caring for a child with a disability under Turkish labour law. Drawing on European Union law and the case law of the Court of Justice of the European Union, it evaluates the scope and limits of the employer’s duty to adapt working conditions. The study also considers whether the current legal framework is sufficient and offers proposals for the interpretation and reform of Turkish law.

Anahtar Kelimeler

• Employees caring for a child with a disability
• adaptation of working conditions
• work–family reconciliation
• care leave
• duty of reasonable accommodation.

Kaynakça

1. Acar AC, ‘İki Kariyerli Aileler ve İşletmeler’ (1994) 5(17) İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 21 https://iupress.istanbul.edu.tr/journal/imj/article/iki-kariyerli-aileler-ve-isletmeler?id=812495 erişim tarihi 7 Ağustos 2026
2. Adams KL, ‘The Family Responsibilities Convention Reconsidered: The Work-Family Intersection in International Law Thirty Years On’ (2014) 22(2) Cardozo Journal of International & Comparative Law 201-260
3. Ağca E, ‘Çocukların Korunması ve Ülkelerarası Evlat Edinme Konusunda İşbirliğine Dair Lahey Sözleşmesi Kapsamında Ülkelerarası Evlat Edinmede Usulî İşlemler’ (2025) 3(2) Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1
4. Ağcasulu H, ‘Sosyal Politika Olarak Evde Bakım Hizmetleri: Ülke Örnekleri ve Türkiye’ (2021) 26(2) Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 167
5. Ağören V, ‘Bakım Sigortası ve Türkiye İçin Model Önerisi’ [2017] 12 Sosyal Güvence 1
6. Akgül A, ‘Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında Kişisel Verilerin Korunması Hakkı’ (2014) 9(92) Terazi Hukuk Dergisi 72
7. Aktaş E, ‘Fiziksel Engelli Çocuk ve Ailesinin Evde Bakım Gereksinimine Işık Tutucu Araştırmaların Sistematik İncelenmesi’ (yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi 2010)
8. Akyıldız Y, ‘Çalışma Hayatında Engelli Bireylerin Yaşadıkları Sorunlar: Kırklareli Örneği’ (2026) 29 Sosyal Güvence 2006

9. Akyüz E, Çocuk Hukuku: Çocukların Hakları ve Korunması (7. Bası, Pegem Akademi 2020)
10. Alahan NA, Aylaz R ve Yetiş G, ‘Kronik Hastalığı Olan Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Bakım Verme Yükü’ (2015) 4(2) Annals of Health Sciences Research 1
11. Alp NS, ‘İş Hukukunda İşçilerin Sosyal Medya Kullanımına İlişkin İşyeri İç Yönetmelikleri/Rehberler’ (2025) 11(1) Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 57-83
12. Alp M ve Dulay Yangın D, ‘Haklı Yahut Geçerli Fesih Nedeni Olarak İşyerinde Yaşanan Duygusal İlişkiler-Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay Kararları Çerçevesinde Değerlendirmeler’ (2021) 27(2) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 1380-1415
13. Alpagut G, ‘İşyerinde Kamera Gözetlemesi ve AİHM Kararları ile Tespit Edilen Esaslar’ içinde Doğan Yenisey K (ed), Prof. Dr. Savaş Taşkent’e Armağan (On İki Levha Yayıncılık İstanbul 2019) 275-284
14. Arıcı K, Türk Sosyal Güvenlik Hukuku, (Gazi Kitabevi 2022).
15. Arslan Ertürk A, ‘Türkiye’de SMA’lı Çocukların Tedavisi ve Yabancı Ülke Örnekleri’ (2024) 30(2) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 813
16. Arslan S, ‘İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa Göre İşverenin Genel Yükümlülükleri’ (2014) 20(1) (Prof Dr Ali Rıza Okur’a Armağan) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 774-801.
17. Arslan Durmuş S, “İşçinin Özel Yaşamının İş İlişkisine Etkisi”, Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi”, 25 (42), 2020, 135-168
18. Aydın U ve Demirkaya S, ‘Çalışma Yaşamında Aile Dostu İş Hukuku Uygulamaları’ (2017) 3(6) İş ve Hayat 72
19. Aygüler E ve Ayalp MÇ, ‘Türkiye’deki Evde Bakım Aylığı Düzenlemesine Eleştirel Bir Yaklaşım’ (2018) 16(3) Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 1
20. Aykanat Girgin B ve Balcı S, ‘Fiziksel Engelli Çocuk ve Ailesinin Evde Bakım Gereksinimi’ (2015) 4 Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 305
21. Baskan ŞE, ‘4857 Sayılı İş Kanunu Kapsamında Analık İzni, Doğum Sonrası Ücretsiz İzinler ile Doğum ve Evlat Edinme Nedeniyle Kısmi Süreli Çalışma Hakkı’ (2016) 15(2) Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 89
22. Başbakkal Z ve Bilsin E, ‘Dünyada ve Türkiye’de Engelli Çocuklar’ (2014) 30(2) Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 65
23. Başkan R, ‘Çalışma Barışı ve Esneklik Tartışmalarında Farklı Bir Yaklaşım’ (1999) 15 Mercek 33 https://www.mess.org.tr/media/files/7316_XMCZ2R8XP015_temmuz_1999.pdf erişim tarihi 7 Ağustos 2026
24. Barber JG, ‘Australian Industrial Relations Policy and Workers with Family Responsibilities’ (2004) 7(3) Community, Work & Family 275–284
25. Baybora D, ‘Türkiye’de İşte Aile Haklarına Bakış (Son Yapılan Değişikliklerle)’ (2017) 9(1) İşletme Araştırmaları Dergisi 221
26. Bell M, ‘Adapting Work to the Worker: The Evolving EU Legal Framework on Accommodating Worker Diversity’ (2018) 18(2–3) International Journal of Discrimination and the Law 124
27. Beytar E, İşçinin Kişiliğinin ve Kişisel Verilerinin Korunması (2. Bası, On İki Levha Yayıncılık İstanbul 2018)
28. Bilgin KU ve Tuğan EN, ‘Kadınların İş Performansı Sorunlarına Çözüm Açısından İş-Yaşam Dengeli Esnek Çalışma Düzenlemesi’ (2021) 56(3) Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi 1477
29. Boğlualcı ŞG, ‘Koruma mı Dışlama mı? Çalışma Mevzuatımızda Kadını Koruyucu Kimi Düzenlemelerin Kadın İstihdamı ve AB Normları Açısından Değerlendirilmesi’ (2017) 3(54) Çalışma ve Toplum 1263
30. Bolat T, Seymen OA ve Bolat Oİ, ‘Örgütlerde Esnek Çalışma Uygulamaları ve Buna İlişkin Olarak 4857 Sayılı İş Kanununda Getirilen Düzenlemelerin İncelenmesi’ (2006) 8(1) Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 1
31. Bozkurt Gümrükçüoğlu Y, ‘İş İlişkisinde İşçinin Kişisel Verilerinin Korunmasına İlişkin Sorunlar ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’ içinde Doğan Yenisey K ve Ergüneş Emrağ S (ed), İş Hukukunda Yeni Yaklaşımlar (1. Bası, Beta Yayıncılık İstanbul 2017) 19-100
32. Canarslan H ve Ahmetoğlu E, ‘Engelli Çocuğa Sahip Ailelerin Yaşam Kalitesinin İncelenmesi’ (2015) 17(1) Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 13
33. Canbolat T ve Özkan SD, ‘Doğum Borçlanması Yapılabilecek Süreler’ (2017) 3(6) İş ve Hayat Dergisi 105
34. Cangür Ş ve diğerleri, ‘Düzce İlinde Bedensel ve/veya Zihinsel Engelli Bireylere Sahip Ailelerin Toplumsal Yaşama Katılımlarının Karşılaştırmalı Olarak Değerlendirilmesi’ (2014) 3(3) Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 1
35. Caniklioğlu N ve Ünal C, ‘Karşılaştırmalı Hukuk Işığında Türk Hukukunda Bakım Sigortasının Kurulmasının Gerekliliği’ içinde Süleyman Başterzi (ed), Prof Dr Sarper Süzek’e Armağan C III (Beta 2011) 2267
36. Cengiz S, ‘Aile Dostu İş Hukuku Uygulamaları Kapsamında Bağımlı Bakım Uygulamaları’ (2026) 84(1) İstanbul Hukuk Mecmuası 194.
37. Cruz A, Good Practices and Challenges on the Maternity Protection Convention, 2000 (No 183) and the Workers with Family Responsibilities Convention, 1981 (No 156): A Comparative Study (Working Paper 2/2012, International Labour Office, Bureau for Gender Equality 2012).
38. Çankaya Y, İş İlişkisinde İşçinin Özel Yaşamının Gizliliği (1. Bası, Beta Basım Yayın İstanbul 2021)
39. Çelik N, Caniklioğlu N, Canbolat T ve Özkaraca E, İş Hukuku Dersleri (36. Bası, Beta Yayıncılık 2023)
40. Çelik GG, ‘İşverenin İşçinin Kişisel Verilerini Koruma Yükümlülüğü’ (2025) 1 KONBARDER 31-54
41. Çoşkun MK, ‘Engellilere Yönelik Hizmetler: Amasya Örneği’ (yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi 2010)
42. Çöldemli A, İş İlişkisinde Askı Halleri ve Pandemiye İlişkin Yasal Düzenlemeler (Adalet Yayınevi 2022)
43. Darıyemez M, ‘Sosyal Dışlanma Bağlamında Engellilerin Çalışma Hayatından Soyutlanması: Antalya Örneği’ (yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi 2012)
44. De la Corte-Rodríguez M, The Transposition of the Work-Life Balance Directive in EU Member States: A Long Way Ahead (European Commission, Directorate-General for Justice and Consumers, Publications Office of the European Union 2022)
45. Demir F ve Gerşil G, ‘Çalışma Hayatında Esneklik ve Türk Hukukunda Esnek Çalışma’ (2008) 16 Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 68
46. Demir F, İş Hukuku ve Uygulaması (7. Bası, Albi Yayınları 2014)
47. Dilik S, ‘Sosyal Güvenlikte Yeni Bir Sosyal Sigorta Kolu: Bakım Sigortası’ (1998) 4(3) Kamu-İş İş Hukuku ve İktisat Dergisi, 1-15.
48. Dobrotić I and Uzunalioğlu M, ‘One Size Fits Few: The Evolution of the European Union’s Work–Life Balance Agenda over Three Decades’ (2026) Social Politics: International Studies in Gender, State & Society jxag013
49. Doğan Yenisey K, ‘İş Kanununda Eşitlik İlkesi ve Ayırımcılık Yasağı’ (2006) 4(11) Çalışma ve Toplum 63
50. Doğan S, İş Hukukunda İşçinin İş ve Aile Yaşamı Uyumunun Sağlanması (Seçkin Yayıncılık Ankara 2022)
51. Doğan S, ‘Alman Bakım Sigortası: Evde Sağlanan Yardımlar’ içinde Ali Nazım Sözer, Yusuf Alper, Nagihan Durusoy Öztepe, Duygu Açık (eds), Sosyal Sigortalar Hukuku İncelemeleri V (Lykeion Yayınları 2025) 109
52. Dölek EA ve diğerleri, ‘Engelli Bireye Sahip Ailelerde Bakım Verenlerin Sosyal İşlevselliği Üzerine Nitel Bir Araştırma’ (2025) 20(1) Akademik İncelemeler Dergisi 217
53. Duman B, ‘4857 Sayılı İş Kanunu Çerçevesinde Doğum ve Evlat Edinmeye Bağlı Yarım Çalışma İzni’ (2019) 10(1) İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 187
54. Duran D, ‘Çocuğun Üstün Yararı İlkesi Kapsamında Türk Medeni Kanunu ve Çocuk Koruma Kanunu Hükümlerinin Uygulamaya Yansıması’ (2025) 177 Türkiye Barolar Birliği Dergisi 127
55. Durduran Y ve Bodur S, ‘Engellilerin Engellilikleri Dışındaki Sağlık Sorunları: Karşılaştırmalı Bir Çalışma’ (2009) 25(2) Selçuk Tıp Dergisi 69
56. Dursun Ateş S, ‘Başka Birinin Sürekli Bakımına Muhtaç Derecede Ağır Engelli Çocuğu Bulunan Kadınların Sigortalılığa Bağlı Olan ve Olmayan Hakları’ (2022) 7(2) Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi 979
57. Ekmekçi Ö ve Yiğit E, Bireysel İş Hukuku (6. Bası, On İki Levha Yayıncılık 2024)
58. Ergin H, ‘Hastalık Riskinden Dolayı İşçinin İş Sözleşmesini Haklı Nedenle Feshi’ (2014) 20(1) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 177
59. Erkan Şahin D, ‘4857 Sayılı İş Kanunu Ek Madde 2’ye Göre Mazeret İzni Hakkı’ (2025) 39 Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 268
60. Ersöz E, ‘Engellilere Yönelik Ayrımcılık ve Makul Uyumlaştırma Kavramı’ (2020) 3(2) Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 149
61. Ertürk Ş, Bireysel İş Hukuku (Yetkin Yayıncılık 2022)
62. Eyrenci Ö, Taşkent S ve Ulucan D, Bireysel İş Hukuku (5. Bası, Beta Yayıncılık 2014)
63. Friedman EA and others, ‘The Global Health and Care Worker Compact: Evidence Base and Policy Considerations’ (2023) 8(7) BMJ Global Health e012337.
64. Günay Cİ, ‘Çalışma Sürelerinde Esneklik’ (2004) 7(3) Kamu-İş İş Hukuku ve İktisat Dergisi 1
65. Gürsel İ, İşçinin Kişisel Verilerinin Korunması Hakkı (1. Bası, Adalet Yayınevi 2016)
66. Güzel A ve diğerleri, Sosyal Güvenlik Hukuku, (19. Baskı Beta yayıncılık 2021)
67. Hafızoğlu ES, ‘Ücretsiz İzin’ içinde Ocak S (ed), Zorlayıcı Sebeplerin İş İlişkisine Etkisi (Adalet Yayınevi 2023) 217
68. Hendricks A, ‘Unlocking the Potential of the EU Charter to Ensure Equal Treatment and Non-Discrimination between Children in Childcare Leave’ (2025) 31(1–2) European Law Journal 42
69. Heper H, ‘Engelli Bireylerin Çalışma Koşullarında Eşitliğin Sağlanması: Erişebilirlik ve Makul Uyumlaştırma’ içinde Başak Baysal, Mustafa Keskin, Hande Heper ve Gizem Arslan (eds), Engelli Hakları I-II: 2023-2024 Akademik Yılı Konferansları (On İki Levha Yayıncılık 2025) 163–188
70. Hüseyinli N ve Özçelik Kaynak K, ‘Türk Hukukunda Refakat İzni ve Uygulamadaki Yeri (Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Örneği)’ (2020) 10(1) Sosyal Güvenlik Dergisi 59
71. İslamoğlu E, Yiğit Y ve Budak N, ‘Türkiye’de Engelli Bireylerin Çalışma Koşulları: Bizimköy Örneği’ (2020) 18(37) Yönetim Bilimleri Dergisi 471
72. İstanbulluoğlu S, ‘İş Sözleşmelerinin Askıda Kalma Halleri’ (2007) 4(15) Legal İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi 943.
73. İzmirlioğlu A, “İşyerinde Psikolojik Tacizin Eşit Davranma İlkesi Bağlamında İncelenmesi”, Arş. Gör. Ceren Damar Şenel Armağanı, 2, 2020, 1799-1819.
74. Kabakcı M, ‘İş ile Aile Hayatının Bağdaştırılması: Bakım İzni’ (2012) 1 Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 57.
75. Kablay S ve Elma Y, ‘İş-Aile Yaşamı Dengesi ve Bunu Sağlamaya Yönelik Ülkemizdeki Uygulamalar’ (2018) 2(2) Politik Ekonomik Kuram 77
76. Kahraman Güloğlu F, ‘Engellilik Hakkında Kavramsal Karmaşanın Nedenleri ve Türkiye’deki Durum’ (2022) 33(1) Toplum ve Sosyal Hizmet 291.
77. Karaahmetoğlu A, “İşverenin Eşit Davranma Borcu ile Gözetme Borcu (İş Sağlığı ve Güvenliği Boyutuyla) Arasındaki İlişki ve İşverenin Bu Yükümlülüklerinin İş İlişkisinin Akıbetine Etkisi”, USOBED 9(1), 2025, 103-127
78. Karabacak E, İş Hukukunda Ücretsiz İzin (Adalet Yayınevi 2026)
79. Karatuna I and Başol O, ‘Job Satisfaction of Part-Time vs. Full-Time Workers in Turkey: The Effect of Income and Work Status Satisfaction’ (2017) 8(1) International Journal of Value Chain Management 58
80. Kayess R and French P, ‘Out of Darkness into Light? Introducing the Convention on the Rights of Persons with Disabilities’ (2008) 8(1) Human Rights Law Review 1
81. Kılıç S, ‘Fiziksel Engelli Çocuğun Evde Bakım Gereksiniminin Aileye Etkisi’ (yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi 2009)
82. Kılınç GM, ‘Doğuma Bağlı İzinler ve Kısmi Süreli Çalışma Uygulaması’ (2023) 8(1) Eskişehir Barosu Dergisi 121
83. Kımız P, ‘Ücretsiz İzin’ (yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi 2022)
84. Kıraç Adır E, ‘Ana Babanın Engelli Çocuğa Karşı Eğitim ve Bakım Yükümlülüğü: Türk Medeni Kanunu Hükümleri Çerçevesinde Bir İnceleme’ (2025) 64 Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 95
85. Koç M, ‘4857 Sayılı İş Kanunundaki Esneklik Düzenlemeleri ve Uygulama Problemleri’ (2016) 5(7) İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 2169
86. Korkusuz MR ve Uğur S, Sosyal Güvenlik Hukuku (8. Bası, Ekin Yayıncılık 2022).
87. Köme Akpulat A, ‘İşverenin Engelli İşçi Çalıştırma Yükümlülüğü’ (2019) 77(2) İstanbul Hukuk Mecmuası 523.
88. Körtek Y, ‘Alman Bakım Sigortası: Temel Veriler’ içinde Ali Nazım Sözer, Yusuf Alper, Nagihan Durusoy Öztepe, Duygu Açık (eds), Sosyal Sigortalar Hukuku İncelemeleri V (Lykeion Yayınları 2025) 95
89. MacLeavy J and Ward R, ‘Revisiting “Low Politics”: The Geopolitical Contours of the EU Work–Life Balance Directive’ (2026) Journal of Industrial Relations 1
90. Makas R, İş Sözleşmesinin Askıya Alınması ve Hukuki Sonuçları (Adalet Yayınevi 2023)
91. Manav AE, ‘2000/43, 2000/78, 2006/54 Sayılı AB Direktifleri Çerçevesinde İş Hukukunda Ayrımcılıkla Mücadele ve Türkiye’deki Uygulamalar’ (2014) 15 (Özel Sayı) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 731
92. Manav AE, ‘İş İlişkisinde İşçinin Kişisel Verilerinin Korunması’ (2015) 19(2) Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 95-136
93. Manav Özdemir E ve Erdoğan C, ‘Türk Hukukunda Kadın Çalışanların Analığının Korunması’ (2021) 45 Sicil İş Hukuku Dergisi 106
94. Matysiak A and Węziak-Białowolska D, ‘Country-Specific Conditions for Work and Family Reconciliation: An Attempt at Quantification’ (2016) 32(4) European Journal of Population 475–510
95. Mollamahmutoğlu H, Astarlı M ve Baysal U, İş Hukuku (Lykeion Yayıncılık 2022)
96. Mollamahmutoğlu H, Astarlı M ve Baysal U, İş Hukuku Ders Kitabı Cilt 1: Bireysel İş Hukuku (4. Bası, Lykeion Yayınları Ankara 2020). (Ders Kitabı)
97. Narmanlıoğlu Ü, İş Hukuku: Ferdi İş İlişkileri I (5. Bası, Beta Yayıncılık 2014)
98. Oğuz Ö, Ücretsiz İzin (2. Bası, Legal Yayıncılık 2025)
99. Otru İ, İş Hukukunda Ücretsiz İzin (Seçkin Yayıncılık 2012)
100. Ören B ve Aydın R, ‘Engelli Çocuğa Sahip Ebeveynlerde Bakım Veren Yükü ve Depresyon Durumlarının İncelenmesi’ (2020) 7(3) CBU-SBED: Celal Bayar University Health Sciences Institute Journal 302
101. Özdamar M ve Çakar E, ‘Muhtaç Yaşlılar ile Engellilere Aylık Bağlanması ve Bunların Bakımını Üstlenenlere Evde Bakım Ücreti Ödenmesinin Şartları’ (2015) 1(2) İş ve Hayat 169
102. Özmen ES, ‘İşverenlerin Engelli Bireylerin İşe Alınması ve Birlikte Çalışılmasına Yönelik Tutumlarının Çeşitli Değişkenler Açısından Karşılaştırılması’ (yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi 1996)
103. Özşenol F ve diğerleri, ‘Engelli Çocuğa Sahip Ailelerin Aile İşlevlerinin Değerlendirilmesi’ (2003) 45(2) Gülhane Tıp Dergisi 156
104. Öztürk YE, Şentürk Ş ve Macit Y, ‘Evde Bakım Hizmeti Alan Engelli Bireye Sahip Ailelerin Bakım Verme Yüklerinin Belirlenmesi: Amasya Örneği’ (2017) 1(1) Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi 48
105. Öztürkoğlu Y, ‘Tüm Yönleriyle Esnek Çalışma Modelleri’ (2013) 1(1) Beykoz Akademi Dergisi 109
106. Paul AM, Haolie J and Chen C, ‘If Caring Begins at Home, Who Cares for the Carers? Introducing the Global Care Policy Index’ (2022) 13(5) Global Policy 640–655
107. Perdue AL, ‘Caregiver Accommodation’ (2023) 44(2) Berkeley Journal of Employment & Labor Law 207
108. Sözen H, ‘Avrupa Birliği (AB) Ülkelerinde Engellilere Yönelik Yasal Düzenlemeler: Fransa, İspanya ve Almanya Örneği’ (2023) 3(2) Uluslararası Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi 121
109. Sözer AN, ‘Sosyal Sigorta Hukukunda Son Bakım Hizmetleri (Hospiz): Almanya ve Türkiye Örneğinde Bir Değerlendirme’ (2016) 74 (Prof Dr Fevzi Şahlanan’a Armağan) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası 1215
110. Sözer AN, Türkiye’de Sosyal Hukuk (Ankara 1998)
111. Sözer AN, Türk Sosyal Sigortalar Hukuku, (6. Baskı Beta yayıncılık 2023)
112. Süzek S, ‘İş Akdinin Askıya Alınması ve Ücretsiz İzinler’ (2007) 9 (Özel Sayı) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 115 (Askı)
113. Süzek S ve Başterzi S, İş Hukuku (25. Bası, Beta Yayıncılık 2025)
114. Süzek S, “İşverenin Eşit Davranma Borcu”, Sicil, IV(12), 2008, 24-38 (Eşit Davranma)
115. Şahin Emir A, İş ve Sosyal Güvenlik Hukukunda Analık (Adalet Yayınevi 2019)
116. Şen M, ‘İşverenin İşçiyi Koruma ve Gözetme Borcu Kapsamında İşçinin Kişiliğinin Korunmasına Aykırılık ve Sonuçları’ (2012) 28 Sicil İş Hukuku Dergisi 129-139
117. Şentürk F, ‘Bakım Sigortasının Sosyal Güvenlik Sistemine Etkisi’ içinde Ali Nazım Sözer, Yusuf Alper, Nagihan Durusoy Öztepe, Duygu Açık (eds), Sosyal Sigortalar Hukuku İncelemeleri V (Lykeion Yayınları 2025) 23
118. Şirin MC, ‘Çocuğun Yararı Gözüyle Çocuğun Yüksek Yararı İlkesine Bakış’ (2019) 2 Çocuk ve Medeniyet 219
119. Şişman Y, ‘Özürlülük Alanında Kullanılan Kavramlar Üzerine Genel Bir Değerlendirme’ (2012) 7(28) Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi 69
120. Taşkent S, ‘İş Sözleşmesinin Askıya Alınması ve Ücretsiz İzin Uygulaması’ (2006) 1(3) Sicil İş Hukuku Dergisi 20
121. Taşkın S, ‘Güney Avrupa Refah Rejiminde Kadının İş Gücüne Katılımı: Evde ve İşte Var Olmak Zorunda Olan “Süper Kadınlar”’ (2025) 5(1) Uluslararası Eşitlik Politikası Dergisi 77
122. Taşoğlu J ve Limoncuoğlu SA, ‘4857 Sayılı Kanun Kapsamında Esnek Çalışma’ (2010) 2(2) Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi 77
123. Tatlıoğlu E, ‘Esnek Çalışmanın Avrupa Birliği ve Türkiye’de Uygulanabilirliği’ (yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Uludağ Üniversitesi 2011)
124. Treu T, ‘Labour Flexibility in Europe’ (1992) 131(4–5) International Labour Review 497
125. Tuna E, Milletlerarası Özel Hukukta Çocuğun Üstün Yararı (Adalet Yayınevi 2024)
126. Tuncay AC, ‘Çalışan Kadının Analık Durumunda İzin ve Ücret Güvencesi’ [2005] 39 MESS Mercek Dergisi 29
127. Tuncay AC, ‘Bireysel Emeklilik Rejimi Üzerine’ (2000) 14(2) Çimento İşveren Dergisi 14
128. Tunç SB, Ücretsiz İzin (Seçkin Yayıncılık 2025)
129. Tunçomağ K ve Centel T, İş Hukukunun Esasları, (10. Baskı Beta Yayıncılık 2022)
130. Türe E ve diğerleri, ‘Kronik Hasta Çocuklara Bakım Verenlerin Bakım Verme Yükünün Değerlendirilmesi’ (2018) 8(3) Bozok Tıp Dergisi 46
131. Uçar A, ‘Özel Hayatın Gizliliği Hakkı ve İfade Özgürlüğü Bağlamında İşçinin Sosyal Medya Kullanımı Gerekçesiyle İş Sözleşmesinin Feshi’ (2026) 84(2) Ankara Barosu Dergisi 1049-1166
132. Ugan Çatalkaya D, ‘İş Hukukunda Eşitlik İlkesinin İki Bileşeni: İşverenin Dar Anlamda Eşit Davranma Borcu ve Ayrım Yasağı’ (2021) 2 Çalışma ve Toplum 859
133. Uğur S, ‘Türk İş Hukukunda Ücretli ve Ücretsiz İzinler’ (yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 1998)
134. Ulusoy S ve diğerleri, ‘Engelli Çocukların Bakımverenlerinde Başa Çıkma Tutumları ve Depresif Belirti Düzeylerinin Bakım Yükü ile İlişkisi’ (2021) 10(1) Journal of Cognitive-Behavioral Psychotherapy and Research 1
135. Ulusoy Y ve Çağırgan Tuncer S, ‘İş Hukukunda Eşit Davranma İlkesi’ (2020) 7(2) Pamukkale Journal of Eurasian Socioeconomic Studies 86
136. Uşan MF, ‘İş Hukukunda Sakat İstihdamı’ (Doktora tezi, Selçuk Üniversitesi 1997)
137. Uşan MF, ‘İş Hukukunda Özürlü İstihdamı Yöntemleri’ (1998) 6(1–2) Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 851
138. Uşan MF ve Erdoğan C, İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku (Seçkin Yayıncılık 2020)
139. Uyaroğlu O, ‘Türk Borçlar Kanunu Madde 417 Bağlamında İşçinin Kişiliğinin Korunması’ (2023) 14(54) Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 315-338
140. Ünlü S, Bağçıvan A ve Kara B, ‘Geçmişten Günümüze Türk Kültüründe Engelli Anlamlandırmaları’ (2022) 6(1) Milli Kültür Araştırmaları Dergisi 96
141. Üstün K ve diğerleri, ‘Engelli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Bakım Yükü ve Fiziksel Aktivite Seviyesi Arasındaki İlişkinin Araştırılması’ (2022) 6(3) Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 488.
142. Yamakoğlu E ve Karaçöp E, ‘İş Hukukunda Ücretsiz İzin Uygulamaları’ (2014) 20(1) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 479
143. Yıldırım Arı İ, ‘İşverenin Otizm Spektrum Bozukluğu Olan İşçilere Karşı Borçlarının Değerlendirilmesi’ (2021) 1(2) Disiplinlerarası Yenilik Araştırmaları Dergisi 163
144. Yıldız GB, ‘Türk İş Hukukunda Özürlülük ve Sağlık Durumuna Dayalı Ayrımcılık Yasağı’ (2008) 10 Sicil İş Hukuku Dergisi 80
145. Yiğit Y ve Topkaya S, ‘Türk İş Hukuku’nda Gebe ve Emziren Anne İşçilerin Korunmasına İlişkin Düzenlemeler’ (2017) 6(14) Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi 47
146. Yiğit Y, “Yargı Kararları Işığında İşçinin Sosyal Medya Paylaşımı Nedeniyle İş Sözleşmesinin İşverence Feshinin Koşulları”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 26(2), 2024, 975-1019
147. Ylhäinen M, ‘Indirect Discrimination and the Duty to Accommodate: Reframing the Boundaries of Directive 2000/78 in Bervidi and Pauni’ (2026) European Labour Law Journal 1
148. Yuvalı E, ‘Hak Temelli Sosyal Yardım ve Klientalizm’ (2018) 135 Türkiye Barolar Birliği Dergisi 383
149. Yücesoy Özkan Ş ve diğerleri, Otizm Spektrum Bozukluğu (Cavkaytar A (ed), 2. Bası, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü 2016)
150. Waddington L and Bell M, ‘The Right to Request Flexible Working Arrangements under the Work-life Balance Directive – A Comparative Perspective’ (2021) European Labour Law Journal 1
151. Quinlivan S, ‘Reasonable Accommodation: An Integral Part of the Right to Education for Persons with Disabilities’ in de Beco G, Quinlivan S and Lord JE (eds), The Right to Inclusive Education in International Human Rights Law (Cambridge University Press 2019) 169