A LEGAL ANALYSIS OF THE MONTREUX CONVENTION REGARDING THE TURKISH STRAITS VIS–À–VIS THE ARMED CONFLICTS IN SYRIA

Öz

The Syria crisis has made the Turkish straits a current issue once again. As is known, the Montreux Convention regulates the transit regime of the straits separately as in time of peace and in time of war. Since the term “war” has been replaced in international law by the broader concept of “armed conflict” which is subjected to a distinction between international and noninternational, it is necessary to interpret the meaning of the term “war” within the scope of the Convention. Besides, Montreux Convention entered into force in the era of League of Nations. Turkey may made use of the rights conferred upon it by the Convention when considers itself to be threatened with imminent danger of war unless the League of Nations decides the measures taken by Turkey are not justified. This paper has attempted to demonstrate under which procedures and principles Turkey may make use of those rights in the era of United Nations, in particular in the face of the armed conflicts in Syria.

Anahtar Kelimeler

• Montreux regarding the Turkish straits,the transit regime,time of peace,time of war

SURİYE’DEKİ SİLAHLI ÇATIŞMALAR KARŞISINDA MONTRÖ BOĞAZLAR SÖZLEŞMESİ’NİN HUKUKİ ANALİZİ

Öz

Suriye krizi sebebiyle Türk boğazlarının kullanımı meselesi yeniden gündeme gelmiştir. Bilindiği gibi Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Türk boğazlarından geçiş rejimini savaş ve barış zamanında şeklinde ayrı ayrı düzenlemiştir. Uluslararası hukukta “savaş” teriminin yerini daha geniş bir konsept olan “silahlı çatışma”nın almış olması ve bunun uluslararası nitelikte olan ve olmayan ayrımına tabi tutulması karşısında Sözleşme’deki savaş kavramının ne anlama geldiğinin ortaya konulması gereklidir. Bunun yanında Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Milletler Cemiyeti döneminde yürürlüğe girdi. Türkiye’nin, savaş tehdidi altında olduğu değerlendirmesine ilişkin Sözleşme’den doğan haklarını, Milletler Cemiyeti’nin Türkiye’nin aldığı tedbirleri haksız bulmadıkça kullanması öngörülmüştü. Bu makale, Türkiye’nin Birleşmiş Milletler döneminde, özellikle Suriye’deki silahlı çatışmalar karşısında, söz konusu haklarını hangi usul ve esaslar çerçevesinde kullanabileceğini ortaya koymaktadır

Anahtar Kelimeler

• Montrö Boğazlar Sözleşmesi,geçiş rejimi,savaş zamanı,barış zamanı

Kaynakça

1. Akipek, Ömer İlhan, Devletler Hukuku, İkinci Kitap, Ankara, 1964.
2. von Arnould, Andreas, Völkerrech, Hamburg, 2012.
3. Belik, Mahmut, Türk Boğazlarının Hukuki Statüsü, İstanbul, 1962.
4. Berber, Friedrich, Lehrbuch des Völkerrechts III, München 1977.
5. Bothe, Michael, Friedenssicherung und Kriegsrecht, in: Völkerrecht, Edit. Witstum, Wolfgang Graf, Berlin 2007.
6. Christopher M. Blanchard/Carla E. Humud/Mary Beth D. Nikitin, Armed Conflict in Syria: Overview and U.S. Response, s. 12, in: https://www.fas. org/sgp/crs/mideast/RL33487.pdf (27.05.2016)
7. Christopher M. Blanchard/Carla E. Humud/Mary Beth D. Nikitin, Armed Conflict in Syria: Overview and U.S. Response, s.11 in: https://www.fas. org/sgp/crs/mideast/RL33487.pdf (27.05.2016)
8. Çelik, Edip, Milletlerarası Hukuk, İkinci kitap, İstanbul, 1987 .

9. Epping, in: Ipsen, Knut, Völkerrecht, München, 2014.
10. Gill, Terry D., “Classifying the Conflict in Syria”, International Law Studies, sayı 92, 2016.
11. Goodwin-Gill, “Editorial: Refugees and Security”, International Journal of Refugee Law, cilt 11, sayı 1, 1999.
12. Herdegen, Matthias, Völkerrecht, München, 2012
13. ICRC, Syria: ICRC and Syrian Arab Red Crescent Maintain Aid Effort amid Increased Fighting, 17.7.2012, www.icrc.org/eng/resources/documents/ update/2012/syria-update-2012-07-17.htm
14. Kempen/Hillgruber, Völkerrecht, München, 2007.
15. Klein, Die Internationalen und die Supranationalen Organisationen, in: Wolfgang Graff Vitzthum Völkerrecht, Berlin 2010.
16. Loescher, “Refugees as Grounds for International Action”, in E. Newman and J. van Selm (eds), Refugees and Forced Displacement: International Security, Human Vulnerability, and the State, United Nations University Press, Tokyo, 2003.
17. Meray, L. Seha, Devletler Hukukuna Giriş, Ankara, 1968.
18. Nord, Tobias, Rechtsnachfolge bei zwischenstaatlichen Organisationen, Marburg 2009.
19. Schaller, Cristian, Der Bürgerkrieg in Syrien, der Giftgas-Einsatz und das Völkerrecht , in: https://www.swp-berlin.org/fileadmin/.../2013A54_slr. pdf (26.05.2016)
20. Stein/ von Buttler. Völkerrecht, München, 2009.
21. Toluner, Sevim, Milletlerarası Hukuk Dersleri, İstanbul, 1989 .
22. Tobias, Nord, s. 11; Rosenwick, Die Organisation der Vereinten Nationen, in: JuS 1994, s. 1000.