BM GÜVENLİK KONSEYİ REZOLÜSYONLARI NEDİR, NASIL OKUNUR?

Öz

Rezolüsyonlar BM Güvenlik Konseyi tarafından alınan resmi kararlardır. Bu kararlar Türkçe literatürde çoğunlukla “Konsey kararı” şeklinde telaffuz edilir. Rezolüsyon ifadesi sınırlı bir kullanım alanına sahip olmakla birlikte, Konseyin diğer resmi kararları ile karıştırılmaması adına bu kullanım yerindedir. Konseyin kuruluşundan bu yana çıkartılan rezolüsyonlar, belirli dönemlerde nicelik ve nitelik itibariyle farklılık gösterebilirler. Buna karşın, her rezolüsyon için ortak olan bazı hususlar vardır. Rezolüsyonların hazırlık ve oylama evreleri, yapıları, hangi bölümlerden oluştukları ve kullanılan ifadeler ortak özellikler olarak sayılabilir. Uluslararası toplum için bağlayıcı sonuçlar doğurabilen rezolüsyonlara dair bu ortak özelliklerin bilinmesi, bunların doğru anlaşılıp yorumlanabilmesi için elzemdir. Bir rezolüsyonun nasıl hazırlanabileceği, kaç bölümden oluştuğu, kullanılan kelimeler ve kelime grupları, bu kelimeler üzerinden rezolüsyonun ne derece bağlayıcı olduğu ve dönemlere göre rezolüsyon çıkarma oranları Batı literatüründe üzerinde çokça durulan konulardır. Lakin Türkçe literatürdeki rezolüsyonlara dair çalışmaların büyük bir kısmı bu kararların bağlayıcılıkları üzerinedir. Rezolüsyonların anlaşılabilmesi amacına özgü çalışmalar bulunmamaktadır. Bu çalışma, rezolüsyonlara dair araştırma yapan kimselere yardımcı olmak maksadıyla, rezolüsyonların yukarıda geçen özellikleri üzerinden didaktik bir şekilde incelenmesini amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• BM
• BM Şartı
• Güvenlik Konseyi
• Güvenlik Konseyi kararları,
• Güvenlik Konseyi rezolüsyonları.

What are the UN Security Council Resolutions, How to Read?

Öz

Resolutions are official decisions of the UN Security Council. These decisions are often called as “Council decision” in the Turkish literature. Although the concept of resolution has a limited area of use in Turkish literature, this use is preferred in order not to be confused with other official decisions of the Council. Resolutions adopted since the establishment of the Council may differ in quantity and quality in certain periods. However, there are some issues common to every resolution. The preparation and voting phases, structures, sections and the expressions used in them can be counted as common features. It is essential to know these common features of resolutions in order for understanding and interpreting them correctly. These issues accepted common to each resolution have been frequently studied in the Western literature. However, most researches in the Turkish literature are about the bindingness of the resolutions. There are no specific studies to understand resolutions in that way. This study aims to analyse the resolutions in a didactic way through the above mentioned features in order to help researchers in the field.

Anahtar Kelimeler

• UN
• UN Charter
• Security Council
• Security Council decisions,
• Security Council resolutions

Kaynakça

1. ‘Eip Explainer: How to Read UN Security Council Resolutions’(EIP, 30 Ekim 2015) erişim tarihi 30 Kasım 2020
2. ‘France, Tunisia Urge UN Security Council To Adopt Covid-19 Resolution’ (France24, 6 Mayıs 2020) erişim tarihi 25 Kasım2020
3. ‘General Assembly Resolutions’ (UNGA) erişim tarihi 1 Aralık 2020
4. ‘Germany, Estonia Submit New Resolution For Global Ceasefire To UNSC’ (Europost, 13 Mayıs 2020) erişim tarihi 25 Kasım 2020
5. ‘Guide to Draft Resolutions Writing CILA 2018’ (Global Muners, Ağustos 2018) erişim tarihi 25 Kasım 2020
6. ‘Guide to Resolution Writing’ (EUROMUN) erişim tarihi 25 Kasım 2020 ‘Model United Nations’ (UN) erişim tarihi 30 Kasım 2020
7. ‘Preambulatory and Operative Clauses’ (Wisemee) erişim tarihi 30 Kasım 2020
8. ‘Procedural Vote’ (Security Council Report) erişim tarihi 1 Aralık 2020

9. ‘Provisional Rules of Procedure of the Security Council’ (UNSC, 1982) erişim tarihi 28 Kasım 2020
10. ‘Repertory of Practice of United Nations Organs’ (Codification Division Publications, 23 Ağustos 2016) < https://legal.un.org/repertory/art42/english/rep_supp10_vol3_art42.pdf> erişim tarihi 6 Aralık 2020
11. ‘Resolutions adopted by the Security Council in 2020’ (UNSC) erişim tarihi 6 Aralık 2020 ‘Resolutions’ (ECOSOC) erişim tarihi 1 Aralık 2020
12. ‘Resolutions’ (UNSC) erişim tarihi 30 Kasım 2020
13. ‘Special Research Report’ (Security Council Report, 23 Haziran 2008) erişim tarihi 27 Kasım 2020
14. ‘Thematic and General Issues’ (Security Council Report, 2020) erişim tarihi 28 Kasım 2020
15. ‘Veto List’ (Dag Library) erişim tarihi 1 Aralık 2020
16. ‘Writing Resolutions’ (Carthage College) erişim tarihi 30 Kasım 2020 A/Res/267(III) (1949)
17. Ade-Ibijola AO, ‘The United Nations Security Council Reforms and The Permanent Five Challenge: A Historical Perspective’ (2015) 11 Journal of International Studies 131
18. Aktaş HE, ‘Birleşmiş Milletler İçin Daha Demokratik, Adil ve Etkin Bir Yapı Önerisi’ (2016) 20 (2) Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 767
19. Arsava AF, ‘BM Güvenlik Konseyi Rezolüsyonlarının Yorumu’ (2018) 136 TBB Dergisi 359
20. Carlo GSC, ‘The Language of the UN: Vagueness in Security Council Resolutions Relating to the Second Gulf War’ (2013) 26 (3) Int J Semiot Law 693
21. Dan Joyner ‘Legal Bindingness of Security Council Resolutions Generally, and Resolution 2334 on the Israeli Demirel N, BM Güvenlik Konseyi ve Uluslararası Barışın Korunması (2. Basım, Derin Yayınları 2015)
22. Denk E, Uluslararası Örgütler Hukuku: Birleşmiş Milletler Sistemi (Siyasal Kitabevi 2015)
23. Feldstein AR, ‘The Double Veto in the Security Council: A New Approach’ (1969) 18 Buff. L. Rev. 550
24. Franck TM, Recourse to Force: State Action against Threats and Armed Attacks” (2nd Eds, Cambridge University Press 2004)
25. Gölçek ŞG, ‘Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin Reform Sorunsalı’ (2019) 12 (4) Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 466
26. Gruenberg JS, ‘An Analysis of United Nations Security Council Resolutions: Are All Countries Treated Equally?’ (2019) 41 (2) Case W. Res. J. Int’l L. 469
27. KFC, ‘Model UN Made Easy: How to Write a Resolution’ (Bestdelegate, 26 Ekim 2011) erişim tarihi 30 Kasım 2020
28. Legal Consequences for States of the Continued Presence of South Africa in Namibia (South West Africa) Notwithstanding Security Council Resolution 276 (1970), Advisory Opinion ,1971 I.C.J. 16 (June 21)
29. Malik Qasim Mustafa, ‘United Nations Security Council: Current Challenges and Implications’ (2003) 23 (3) Strategic Studies 125
30. Malone DM, ‘Security Council in the Post-Cold War Era: A Study in the Creative Interpretation of the U.N. Charter’ (2003) 35 NYU J Int’l L & Pol 487
31. Mellinkoff D, The Language of the Law (Resource Publications 2004)
32. Oshupeng MJ, ‘Integrating Africa and the Politics of Inclusion and Exclusion in the Process of UNSC Reform’ (2013) 4 Conflict Trends 19
33. Papalia G, ‘A Critique of the Unqualified Veto Power’ (2017) 2 Perth ILJ 55