The Certificate of Origin and the Crimes of Document Forgery under Customs Law

Öz

The certificate of origin does not appear merely a commercial document, but also it reflects economic identity of a county and the sovereign authority of the state. This study first put forth the meaning and function of the certificate of origin from the custom law-related provisions. Then, it analyzes the provisions of the Turkish Penal Code (TPC) regarding document forgery are addressed, specifically in the context of certificates of origin, and the legal consequences of issuing such documents falsely or inaccurately. However, the approach of Turkish criminal law toward such falsifications of foreign documents remains ambiguous. Considering the legal loopholes, the study concludes that the forgery provisions of TPC should be revisited in a way to encompassing the international circulation of documents. As such, it concludes that in order for the certificate of origin to effectively fulfill its function in cross-border commerce without undermining public security, the current legal loophole must be resolved.

Anahtar Kelimeler

• Certificate of origin
• forgery
• forgery of official documents
• customs
• taxation
• public confidence
• international trade law

GÜMRÜK HUKUKUNDA MENŞE ŞAHADETNAMESİ VE BELGEDE SAHTECİLİK SUÇLARI

Öz

Menşe şahadetnamesi, yalnızca bir ticaret belgesi değil; aynı zamanda ekonomik kimliğin ve devletin egemenlik yetkisinin bir yansımasıdır. Çalışmada ilk olarak, menşe şahadetnamesinin anlamı ve işlevi, gümrük mevzuatına dayanarak net bir şekilde açıklığa kavuşturulmuştur. Ardından, bu belge özelinde TCK’nın belgede sahtecilik suçlarına dair hükümleri ele alınmış ve menşe şahadetnamesinin sahte veya gerçeğe aykırı şekilde düzenlenmesinin hukuki sonuçları detaylı bir şekilde incelenmiştir. Ancak bu belgelerin sahte veya gerçeğe aykırı düzenlenmesi hâlinde, Türk ceza hukukunun söz konusu davranışları nasıl değerlendireceği konusunun halen belirsizliğini koruduğu görülmüştür. Uygulamada ve teoride var olan kanuni boşluklar dikkate alınarak, Türk ceza hukukunun sahtecilik hükümlerinin uluslararası belge sirkülasyonunu da kapsayacak şekilde güncellenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, menşe şahadetnamesinin uluslararası düzeyde de kamu güvenliğini zedelemeden etkin bir şekilde işlevini yerine getirebilmesi için mevcut mevzuattaki boşlukların giderilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Menşe şahadetnamesi
• belgede sahtecilik
• resmi belgede sahtecilik
• gümrük
• vergi
• kamu güveni
• uluslararası ticaret hukuku

Kaynakça

1. Akbulut M, ‘Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması (CISG) Kapsamında Esaslı İhlal ve Sözleşmeden Dönme’ (2016) 14-15 erişim tarihi: 05.05.2025.
2. Artuk ME, Gökcen A, Alşahin ME ve Çakır K, Ceza Hukuku Özel Hükümler (21.bs Adalet 2024).
3. Ateş Sarıdağ H, ‘Elektronik Ortamda Düzenlenen Gerçeğe Aykırı İşe Giriş Bildirgesinin Ceza Hukuku Açısından Değerlendirilmesi’ (2021) 1(2) Konya Barosu Dergisi 119.
4. Aytekin İ ve Uçan O, ‘Ticaret Savaşları ve Korumacı Politikalar: Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye İlişkileri Bakımından Bir İnceleme’ (2018) 7(2) Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 851.
5. Çinko MS, Türk Hukukunda Resmi Belgede Sahtecilik Suçu (Yeditepe Üniversitesi 2022)
6. Doğan K, ‘Ceza Hukukunda Belge Kavramı’ (2010) 14 Ceza Hukuku Dergisi 51.
7. Erbaş R, ‘Kamu Görevlisi Olmayan Sağlık Mesleği Mensuplarının Gerçeğe Aykırı Belge Düzenlemesi’ (2013) 71(1) İÜHFM 331.
8. Erem F, Türk Ceza Kanunu Şerhi Özel Hükümler, C: II (Seçkin 1993).

9. Erman S ve Özek Ç, Kamu Güvenine Karşı İşlenen Suçlar (Dünya Yayıncılık 1996).
10. Frank-Fahle C, ‘Made in Germany – Herkunftsbezeichnung und Ursprungszeugnis im Lichte des Auslandsgeschäfts’ (2020) 66 (1-2) RIW 12.
11. Gökcan HT, Görevi Kötüye Kullanma (Zimmet – İrtikap – Rüşvet) ve Denetim Görevini İhmal Suçları (Adalet 2022).
12. Gökcan HT, ‘Resmi Belgede Sahtecilik Suçu (TCK m. 204)’ (2009) 3 Ankara Barosu Dergisi 93.
13. Gökcan HT ve Artuç M, Yorumlu- Uygulamalı Türk Ceza Kanunu Şerhi, 5. Cilt (M.197-254) (Adalet 2021).
14. Gökcen A, Belgede Sahtecilik Suçları (5.bs Adalet 2018).
15. Güler K, WPS NO/ 162/ 2018-05, Ticaretin Kolaylaştırılmasında Bir Engel Menşe Kuralları (Ticaret Üniversitesi Dış Ticaret Enstitüsü) 3, erişim tarihi: 04.04. 2025.
16. Jescheck HH, Lehrbuch des Strafrechts- Allgemeiner Teil ( Duncker & Humblot 1988).
17. Kelep Pekmez T, Belge Suçları (TCK M. 204-212) (On İki Levha Yayıncılık 2025).
18. Koca M ve Üzülmez İ, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler (10.bs Adalet 2024).
19. Özbek VÖ, Doğan K ve Bacaksız P, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler (19.bs Seçkin 2024).
20. Sevük HY, ‘Özel Belgede Sahtecilik Suçu (TCK m.207)’ (2019) 24(41) Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 229.
21. Tekin N, ‘Resmi Belgede Sahtecilik Suçunda Bazı Özel Durumlar’ (Ekim 2014) 5 (19) TAAD 903.
22. Tekin ÜE, ‘Tercihli Ticaret Anlaşmalarında Menşe Kuralının Önemi’(2019) 5 (1) International Journal of Academic Value Studies 12.
23. Tekinalp Ü, Fikri Mülkiyet Hukuku (Güncelleştirilmiş ve Genişletilmiş 5. bs., Arıkan, 2012).
24. Tezcan D, Erdem MR ve Önok RM, Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku (22.bs., Seçkin, 2024).
25. Yumuk H, Gümrük Müşavirinin Mali Hukuk Bakımından Sorumluluğu (On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2021) 257.
26. Clarke J, ‘What are tariffs and why is Trump using them?’, BBC News (Londra, 7 April 2025) erişim tarihi: 7 Nisan 2025.
27. erişim tarihi: 04.04. 2025.
28. erişim tarihi:13.07.2025.
29. erişim tarihi: 04.04.2025.
30. erişim tarihi:13.07.2025.
31. erişim tarihi: 04.04. 2025.
32. Oregon Tech, ‘Menşe Belgesi Nedir?|Oregon Tech’, 00:36, erişim tarihi: 23.04.2025.
33. TDK Sözlük, ‘Menşe’, erişim tarihi: 12.07.2025.
34. Ticaret Bakanlığı, ‘Ticari İşlemler’, erişim tarihi: 24 Nisan 2025.
35. Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı, ‘Elektronik Menşe ve Dolaşım Belgesi Düzenleyen Ülkeler Listesi’, erişim tarihi:13.07.2025.
36. Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı, “Menşe”, erişim tarihi: 03. 04. 2025.
37. Anayasa Mahkemesi, E. 2019/4, K. 2021/78, T. 04.11.2021. erişim tarihi:05.05.2025.
38. BGH (3. Strafsenat), Beschluss vom 25.11.2024 – 3 StR 373/21 (BGH Beschl. v. 25.11.2024 – 3 StR 373/21, BeckRS 2024, 39356), erişim tarihi: 13. 07. 2025.
39. Yargıtay 7. CD., E. 2013/7696 K. 2014/7129 T. 25.3.2014.
40. Yargıtay 11. CD., E. 2009/14902, K. 2012/1493, T. 14.02.2012.
41. Yargıtay, 11.CD., E. 2201/2797, T. 14.4.2008.
42. Yargıtay, 11. CD. E. 7204/11740, T. 12.11.2008.
43. 765 Sayılı Türk Ceza Kanunu
44. 4458 Sayılı Gümrük Kanunu
45. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu
46. 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu
47. 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
48. Avrupa Birliği Konsey Tüzüğü (AB) No 401/2013.
49. Council Regulation (EU) No 401/2013 of 2 May 2013 concerning restrictive measures in respect of Myanmar/Burma and repealing Regulation (EC) No 194/2008 [2013] OJ L121/1 erişim tarihi: 13 Temmuz 2025.
50. Council of the European Union, ‘Timeline – EU Sanctions against Myanmar’ (Council of the EU) erişim tarihi: 13 Temmuz 2025.
51. 08.05.1986 Tarih ve 3285 Sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu’na dayanan Yönetmelik erişim tarihi: 04.04. 2025.
52. Gümrük Genel Tebliği (Uluslararası Anlaşmalar- Seri No:10), RG (11.04.2023/32160) erişim tarihi: 06.04.2024.
53. Merchandise Marks Act 1887, erişim tarihi: 13.07.2025.
54. Merchandise Marks Act 1887; erişim tarihi: 13.07.2025.