PLATON'UN PHAİDROS DİYALOĞU ÇOCUKLAR İÇİN FELSEFE'YE (P4C) KATKI SAĞLAR MI?

Öz

Platon’un Phaidros eserini, diğer eserlerinden bariz bir şekilde ayıran özelliği birbirinden tamamen farklı olan konuları ihtiva etmesidir. Şöyle ki kitapta ilk olarak aşk hakkındaki açıklamaları okumamıza rağmen sonraki bölümde retorik ve diyalektik hakkında yapılan teknik bir tartışmayı okuruz. Elbette ki Phaidros, Platon’un diğer eserleriyle mukayese edilerek okunmalıdır; ancak burada bizim amacımız Phaidros’ta öğretimle ilgili bahsedilen hususun, P4C (Çocuklar için Felsefe) ile ilişkisini sağlamaktır. Söz konusu bu mesele tesis edilirken Platon’un kullandığı söylev ile canlı bir varlığın bedeni arasındaki analoji, P4C yöntemine tatbik edilecektir. Ayrıca metinde geçen organik birlik ve sağduyulu çiftçi benzetmeleri de bu meseleye dâhil edilecektir. Böylece ortak bir zemin tesis edilerek felsefi soruşturmaların ve bu soruşturmalardan ilham alınarak geliştirilen P4C yönteminin sağladığı faydalar ve bu faydaların dayanması gereken ilkeler belirlenecektir. Felsefenin sınırları içerisinde kalarak ve felsefede önemli bir yeri olan Phaidros eserine dayanarak P4C’nin felsefi temelini araştırmak iki açıdan önemlidir: Felsefe, P4C için araç haline gelmekten kurtulacak ve P4C’nin eğitim için neden gerekli olduğu yine felsefi bir zeminde tesis edilecektir. Böyle bir araştırma felsefe-P4C arasındaki bağı kurmak ve P4C’nin faydalarını ortaya çıkaracak ilkeleri belirlemek açısından önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Platon
• Phaidros
• felsefe
• Çocuklar için Felsefe

Kaynakça

1. Aristoteles, Metafizik, 2. Basım. Çeviren: Ahmet Arslan, İstanbul: Sosyal Yayınlar, 1996.
2. Boyacı, Nihan P. ve Karadağ, Filiz ve Gülenç, Kurtul, “Çocuklar İçin Felsefe / Çocuklarla Felsefe.” Kaygı 31, (2018): 145-173.
3. Cam, Philip, 20 Düşünme Aracı: Sınıfta Nasıl İş Birliği Sağlanır, Sorup Soruşturalım, 1. Baskı. Çeviren: Büşra Balcan, İstanbul: Say Yayınları, 2023.
4. Dirican, Rabia, “Çocuklarla Felsefenin Eleştirisi,” Temaşa Felsefe Dergisi 17, (2022): 48-62.
5. Direk, Nuran, Küçük Prens Üzerine Düşünmek, 7. Baskı. İstanbul: Pan Yayıncılık, 2019.
6. Günay, Durmuş, “İlk ve Ortaöğretimde Felsefe Eğitimi Çalıştayı.” İçinde Çocuklar İçin Felsefe Eğitimi, 3. Basım. Yayıma Hazırlayanlar: Betül Çotuksöken ve Harun Tepe, 23-28. Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu, 2023.
7. Haşlakoğlu, Oğuz, Politeia Şerhi: Mimesis Ekseninde Bir İnceleme, 1. Baskı. İstanbul: Vakıfbank Kültür Yayınları, 2025.
8. Kahn, Charles H., Platon ve Sokratik Diyalog, 1. Baskı. Çeviren: Halid Metin Yolcu, İstanbul: Vakıfbank Kültür Yayınları, 2023.

9. Kuçuradi, İonna. “Türkiye’de Felsefe Eğitimi.” İçinde Çocuklar İçin Felsefe Eğitimi, 3. Basım. Yayıma Hazırlayanlar: Betül Çotuksöken ve Harun Tepe, 17-21. Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu, 2023.
10. Lipman, Matthew, Thinking in Education, Second Edition. Cambridge: Cambridge University Press, 2003.
11. Lipman, Matthew ve Sharp, Ann Margaret ve Oscanyan, Frederick, S. Felsefe Sınıfta, 1. Baskı. Çeviren: Mehmet Kerem, İstanbul: Usturlab, 2023.
12. Lone, Jana Mohr ve Burroughs, Michael D., Eğitimde Felsefe: Okullarda Sorgulama ve Diyalog, 1. Baskı. Çeviren: Ulaş Ersezen, İstanbul: Say Yayınları, 2023.
13. Lone, Jana Mohr, Filozof Çocuk, 8. Baskı. Çeviren: Gülsün Arıkan, İstanbul: Solo Unitas, 2024.
14. McCall, Catherine C., Düşünmeyi Dönüştürmek: İlk ve Orta Sınıflarda Felsefi Sorgulama, 1. Baskı. Çeviri Editörleri: Kurtul Gülenç & Nihal Petek Boyacı, Ankara: Nobel Yayıncılık, 2023.
15. Matthews, Gareth B., Çocukluk Felsefesi: Küçük Zihinler İçin Büyük Sorular, 1. Baskı. Çeviren: Gülcan Ergün, İstanbul: Say Yayınları, 2023.
16. Onur, Ferhat. Çocuklar İçin Hangi Felsefe? P4C (Çocuklar İçin Felsefe)’ye Metafelsefi Bir Bakış, Kaygı, 22 (3), (2023): 92-112.
17. Platon, Phaidros, 7. Basım. Çeviren: Ari Çokona, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2025.
18. Platon, Sokrates’in Savunması, 1. Basım. Çeviren: Erman Gören, İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2006.
19. Platon, Phaidon. Çeviren: Hamdi Ragıp Atademir & Kemal Yetkin, İstanbul: Sosyal Yayınlar, 2001.
20. Peters, Francis E. Antik Yunan Felsefesi Terimleri Sözlüğü. Çeviren. Hakkı Hünler. İstanbul: Paradigma Yayınları, 2004.
21. Şahin, Güliz, “Düşünsel Bir Yolculuk: Çocuklar İçin Felsefe”, RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (36), 2023, 368-388.
22. Taşdelen, Vefa, “Felsefenin Gülümseyen Yüzü: Çocuklarla Felsefe” Türk Dili, 14 (4), 2014, 562-568.
23. Taylor, Alfred Edward, Platon: Bilgi, Ruh ve Devlet, 3. Baskı. Çeviren: Cengiz İskender Özkan, Ankara: Fol Kitap, 2024.
24. Tepe, Harun, “UNESCO Verileri Işığında Dünyada Çocuklar İçin Felsefe.” İçinde Çocuklar İçin Felsefe Eğitimi, 3. Basım. Yayıma Hazırlayanlar: Betül Çotuksöken ve Harun Tepe, 77-94. Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu, 2023.
25. Wartenberg, Thomas E., Küçük Çocuklar için Büyük Fikirler: Çocuk Edebiyatıyla Felsefe Öğretimi, 2. Baskı. Çeviren: Senem Kurtar ve A. Kadir Gülen, Bursa: Sentez Yayıncılık, 2020.