Araştırma Makalesi

II. SELİM DÖNEMİNDE KIBRIS’IN FETHİ: RUHA (URFA) SANCAĞI'NIN STRATEJİK KATKILARI VE ASKERÎ ORGANİZASYON ROLÜ

Cilt: 14 Sayı: 2 19 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

II. SELİM DÖNEMİNDE KIBRIS’IN FETHİ: RUHA (URFA) SANCAĞI'NIN STRATEJİK KATKILARI VE ASKERÎ ORGANİZASYON ROLÜ

Öz

Osmanlı Devleti sefer hazırlıkları için ihtiyaç duyduğu iaşe, silah ve insan gücünü sancak bey ve kadılarına hükümler göndererek talep ederdi. İlgili sancak bey ve kadısı da sefer için talep edilen gereksinimleri sefere gönderirdi. Sefer organizasyonu için taşradan talep edilenlerin gönderilmemesi durumunda sancak idarelerinden bu durumun sebebi sorulur ve sefer için gerekli görülen silah, iaşe ve insan gücünün gönderilmesi tekraren ve tekiden emredilirdi. Kıbrıs Adası Doğu Akdeniz’de bulunan önemli bir adaydı. Kıbrıs Adası’nın stratejik konumunun Osmanlı Devleti açısından önemine değinilmiş ve adanın fetih sırasında Venedik Devleti’nin hakimiyetinde olduğu açıklanmıştır. Kıbrıs Adası’nın Osmanlılara teslim edilmesi konusunda Osmanlı Devleti’nin girişimleri açıklanmış ancak bu girişimlerin reddedilmesi sebebiyle sefer başlatılmıştır. Seferin başlamasıyla birlikte Osmanlı Devleti birçok sancağına sefer için askerî mühimmat, insan gücü ve aletler temin ederek göndermesini emretmiştir. Özellikle 8-14 numaralı defterlerde Kıbrıs'ın fethi ile ilgili birçok belge vardır. Bu belgelerden Kıbrıs-Ruha bağlamını ortaya koyan belgeler transkribe edilmiş ve incelenmiştir. Bu incelemeler sonucu Kıbrıs Adası'nın fethedilmesinde Ruha sancağının etkisini anlatan vesikalar açıklanmaya çalışılmıştır. Osmanlı Devleti Kıbrıs seferinde Ruha sancağından lağımcı ve nakkap istemiştir. Osmanlı Devleti’nin Ruha sancağından Kıbrıs seferi için istediği savaş malzemeleriile ilgili bilgi ve ipuçları Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı’nda bulunan Mühimme Defterlerindeki bazı hükümler içerisinde yer almaktadır. Bu çalışmada Kıbrıs Adası’nın fethine gerekçe olan sebepler ortaya konulduktan sonra bir sancak olan Ruha’dan Kıbrıs seferi için istenilen silahlar ve lağımcılar ortaya konulacaktır. Ruha’da bulunan nakkap tımarları ve seferde yer alan Ruha tımarlı sipahilerine verilen terakkiler açıklanarak mevcut literatüre katkı sağlanmış olacaktır. Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Kıbrıs, Kıbrıs kuşatması, Ruha sancağı, Lağımcı

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi Başkanlığı (BOA)
  2. BOA. A. DVNS. MHM. d. 1.117.
  3. BOA. A. DVNS. MHM. d. 3. 991
  4. BOA. A. DVNS. MHM. d. 8. 21.
  5. BOA. A. DVNS. MHM. d. 8. 64.
  6. BOA. A. DVNS. MHM. d. 11. 20.
  7. BOA. A. DVNS. MHM. d. 11. 248.
  8. BOA. A. DVNS. MHM. d. 11. 410.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Osmanlı Merkez Teşkilatı , Osmanlı Taşra Teşkilatı , Yeniçağ Kent Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

19 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

17 Ekim 2025

Kabul Tarihi

19 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 14 Sayı: 2

Kaynak Göster

ISNAD
Polat, Murat. “II. SELİM DÖNEMİNDE KIBRIS’IN FETHİ: RUHA (URFA) SANCAĞI’NIN STRATEJİK KATKILARI VE ASKERÎ ORGANİZASYON ROLÜ”. Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi 14/2 (01 Aralık 2025): 233-250. https://izlik.org/JA46NS56FW.

Karabük Üniversitesi Tarih, Kültür, Sanat Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi
https://tarihkultur.karabuk.edu.tr/index.aspx