ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI

1. Genel Yayın Etiği İlkeleri

Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi (TAKSAD), bilimsel araştırma ve yayıncılık faaliyetlerinde akademik dürüstlük, tarafsızlık, şeffaflık, özgünlük ve bilimsel sorumluluk ilkelerini benimseyen hakemli bir akademik dergidir.

Dergimiz, yayımladığı çalışmaların bilimsel güvenilirliğini korumayı, araştırma ve yayın etiğine uygunluğu sağlamayı ve akademik bilgi birikimine nitelikli katkılar sunmayı temel sorumlulukları arasında kabul etmektedir.

TAKSAD'ın etik ilkeleri ve yayın politikaları, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan rehberler ve bilimsel yayıncılıkta kabul gören uluslararası etik standartlar dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Bu ilkeler, makale gönderiminden yayımlanmasına kadar geçen bütün süreçleri kapsamakta olup yazarlar, hakemler, editörler ve yayın sürecinde görev alan diğer paydaşlar için geçerlidir.

Dergiye gönderilen çalışmaların bilimsel araştırma ve yayın etiğine uygun olması zorunludur. İntihal, veri uydurma, veri tahrifatı, mükerrer yayın, haksız yazarlık ve bilimsel dürüstlüğe aykırı diğer uygulamalar kabul edilmez.

Etik ihlal iddiaları, gizlilik, tarafsızlık ve hakkaniyet ilkeleri doğrultusunda değerlendirilir. Gerekli durumlarda COPE rehberleri çerçevesinde ilgili kişi ve kurumlardan açıklama veya belge talep edilebilir.

2. Yazarlık ve Yazarların Etik Sorumlulukları

TAKSAD'a makale gönderen yazarların aşağıdaki etik ilkelere uymaları gerekmektedir.

1. Yazarlar, gönderdikleri çalışmaların özgün olduğunu, daha önce başka bir yerde yayımlanmadığını ve eş zamanlı olarak başka bir dergide değerlendirme sürecinde bulunmadığını beyan etmelidir.

2. Araştırmada kullanılan bilgi, belge, veri, görsel ve diğer kaynaklar bilimsel etik ilkelerine uygun biçimde elde edilmeli ve kullanılmalıdır. Başka araştırmacılara ait düşünce, bulgu ve ifadeler uygun atıf yöntemleriyle kaynaklandırılmalıdır.

3. Çalışmaya yazar olarak dâhil edilen kişilerin araştırmanın tasarlanmasına, yürütülmesine, verilerin değerlendirilmesine veya makalenin bilimsel içeriğinin oluşturulmasına anlamlı katkı sağlamış olmaları gerekmektedir.

4. Yazarlık sıralaması ve yazar katkıları, makale gönderiminden önce bütün yazarların bilgisi ve onayıyla belirlenmelidir. Çalışmaya bilimsel katkısı bulunmayan kişilerin yazar olarak gösterilmesi veya katkısı bulunan kişilerin yazarlık hakkının ihlal edilmesi kabul edilmez.

5. Bütün yazarlar, makalenin gönderilen son biçimini onaylamalı ve çalışmanın bilimsel içeriğine ilişkin sorumluluklarını kabul etmelidir.

6. Makale gönderimi sonrasında yazar ekleme, çıkarma veya sıralama değişikliği talepleri, gerekçeleriyle birlikte editörlüğe iletilmelidir. Bu tür değişiklikler, ilgili bütün yazarların onayı ve editörlüğün değerlendirmesi doğrultusunda ele alınır.

7. Lisansüstü tezlerden, bilimsel toplantılarda sunulan bildirilerden veya daha önce yürütülmüş araştırma projelerinden üretilen çalışmaların bu durumu açıkça belirtilmelidir.

8. Yazarlar, araştırmalarının sonuçlarını doğru, eksiksiz ve yanıltıcı olmayan bir biçimde sunmakla yükümlüdür. Veri uydurma, veri tahrifatı ve araştırma sonuçlarının kasıtlı biçimde çarpıtılması kabul edilmez.

9. Yazarlar, çalışmalarında kullandıkları materyallerin telif haklarına ve ilgili yasal düzenlemelere uymalıdır. Gerekli izinlerin alınmasından ve belgelendirilmesinden yazarlar sorumludur.

10. Makalenin değerlendirilmesi sırasında ortaya çıkan etik sorunların açıklığa kavuşturulması amacıyla editörlük tarafından talep edilen bilgi ve belgeler sunulmalıdır.

11. Yazarlar, çalışmalarında önemli bir hata veya etik sorun tespit etmeleri hâlinde editörlüğü gecikmeksizin bilgilendirmeli ve gerekli düzeltme veya geri çekme süreçlerinde iş birliği yapmalıdır.

12. Çok yazarlı çalışmalarda yazar katkı beyanı ve çıkar çatışması bildirimleri, derginin belirlediği formlar aracılığıyla sunulmalıdır.

3. Hakemlerin Etik Sorumlulukları

TAKSAD, bilimsel değerlendirme süreçlerinde çift taraflı kör hakemlik sistemini benimsemektedir. Hakemlerin değerlendirme sürecinde bilimsel tarafsızlık, gizlilik ve akademik dürüstlük ilkelerine uygun hareket etmeleri esastır.

Hakemler aşağıdaki sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.

1. Hakemler, değerlendirmelerini makalenin bilimsel niteliği, özgünlüğü, yöntemi, akademik tutarlılığı ve ilgili alana katkısı üzerinden gerçekleştirmelidir.

2. Değerlendirmeler nesnel, yapıcı ve bilimsel gerekçelere dayalı olmalıdır. Yazarların kişisel özellikleri, kurumları veya bilimsel görüşlerine ilişkin önyargılar değerlendirme sürecini etkilememelidir.

3. Hakemler, değerlendirmek üzere kendilerine gönderilen makalelerin gizliliğini korumalıdır. Makale içeriği, editörlüğün izni olmaksızın üçüncü kişilerle paylaşılmamalıdır.

4. Hakemler, değerlendirme sürecinde eriştikleri yayımlanmamış bilgi, belge ve araştırma sonuçlarını kendi çalışmaları veya üçüncü kişilerin yararı için kullanamaz.

5. Makalenin konusu veya yazarlarıyla ilgili çıkar çatışması bulunduğunu düşünen hakemler, durumu editörlüğe bildirmeli ve gerektiğinde değerlendirme görevinden çekilmelidir.

6. Hakemler, uzmanlık alanlarının dışında kalan veya belirlenen süre içerisinde değerlendiremeyecekleri çalışmalar için editörlüğü bilgilendirmelidir.

7. Hakemler, makalede tespit ettikleri önemli bilimsel hataları, kaynak gösterme eksikliklerini veya olası etik ihlalleri editörlüğe bildirmelidir.

8. Hakemler, bilimsel değerlendirme için gerekli gördükleri kaynakları ve yayımlanmış araştırmaları yazarlara önerebilir. Ancak kişisel atıf sayılarını artırmak amacıyla gereksiz kaynak önerilerinde bulunamaz.

9. Hakem raporlarında aşağılayıcı, kişiselleştirilmiş veya bilimsel değerlendirme sınırlarını aşan ifadelere yer verilmemelidir.

10. Hakemlerin değerlendirme sürecinde üretken yapay zekâ araçlarından yararlanması, makale gizliliğini, veri güvenliğini veya kişisel bilgilerin korunmasını ihlal etmemelidir. Gizli makale içeriği, editörlükten izin alınmadan üçüncü taraf yapay zekâ sistemlerine yüklenmemelidir.

Hakemler, bilimsel değerlendirmelerini bağımsız biçimde gerçekleştirmeli ve raporlarının içeriğinden sorumlu olmalıdır.

4. Editörlerin Etik Sorumlulukları

TAKSAD editörleri, bilimsel yayıncılık süreçlerinin tarafsız, şeffaf ve akademik etik ilkelerine uygun biçimde yürütülmesinden sorumludur.

Editörlerin başlıca sorumlulukları şunlardır:

1. Editörler, makaleleri derginin amaç ve kapsamına uygunluk, bilimsel özgünlük, akademik nitelik ve yayın etiği ilkeleri doğrultusunda değerlendirmelidir.

2. Makalelerin kabul veya ret kararlarında yazarların kişisel özellikleri, kurumları, akademik unvanları veya bilimsel görüşleri üzerinden ayrımcılık yapılmamalıdır.

3. Editörler, değerlendirme sürecinde çift taraflı kör hakemlik ilkesine uygun hareket etmeli ve yazarlar ile hakemlerin kimlik bilgilerinin gizliliğini korumalıdır.

4. Hakem atamaları, ilgili çalışma alanında uzmanlık, bilimsel yeterlilik ve olası çıkar çatışmaları dikkate alınarak gerçekleştirilmelidir.

5. Editörler, kendileriyle veya görev yaptıkları kurumlarla doğrudan çıkar çatışması oluşturabilecek çalışmaların değerlendirilmesinde gerekli önlemleri almalıdır. Gerekli görülen durumlarda değerlendirme süreci çıkar çatışması bulunmayan başka bir editöre devredilmelidir.

6. Makalelerin yayımlanmasına ilişkin nihai karar, hakem raporları, derginin yayın politikaları ve bilimsel değerlendirme ölçütleri doğrultusunda editörlük tarafından verilmelidir.

7. Editörler, makalelerin değerlendirme süreçlerinde mümkün olduğunca zamanında ve şeffaf biçimde işlem yapılmasını sağlamalıdır.

8. Editörler, yayımlanmamış makalelerde bulunan bilgi ve araştırma sonuçlarını yazarların izni olmaksızın kendi bilimsel çalışmalarında kullanamaz.

9. Editörler, bilimsel yayın etiği ihlallerine ilişkin şikâyet ve bildirimleri tarafsızlıkla incelemeli; gerekli durumlarda ilgili kişilerden açıklama ve belge talep etmelidir.

10. Yayımlanmış makalelerde önemli hata veya etik ihlal tespit edilmesi hâlinde düzeltme, geri çekme veya endişe ifadesi yayımlanmasına ilişkin süreçler yürütülmelidir.

11. Editörler, derginin bilimsel güvenilirliğini ve yayın kayıtlarının bütünlüğünü korumakla yükümlüdür.

5. İntihal ve Benzerlik Politikası

TAKSAD, bilimsel araştırma ve yayıncılıkta özgünlüğü temel ilkelerinden biri olarak kabul etmektedir.

Başka araştırmacılara ait düşünce, ifade, veri, bulgu veya çalışmaların uygun kaynak gösterilmeden kullanılması intihal kapsamında değerlendirilir.

Dergiye gönderilen makalelerin özgün olması ve bilimsel atıf kurallarına uygun biçimde hazırlanması zorunludur.

5.1. Benzerlik Raporu

Dergiye gönderilen çalışmalar için makale başvurusu öncesinde intihal.net sistemi üzerinden benzerlik raporu alınmalıdır.

Benzerlik raporu, makale gönderimi sırasında DergiPark sistemindeki ilgili alana yüklenmelidir.

Dipnotlar ve kaynakça hariç olmak üzere toplam benzerlik oranının %25'i aşmaması beklenmektedir.

Bununla birlikte benzerlik oranı, tek başına intihalin varlığını veya yokluğunu belirleyen kesin bir ölçüt değildir. Benzerlik raporlarında tespit edilen eşleşmelerin niteliği, kaynak gösterme biçimi ve çalışmanın bilimsel özgünlüğü editörlük tarafından ayrıca değerlendirilir.

Belirlenen benzerlik eşiğini aşan çalışmalar, gerekli düzeltmelerin yapılması amacıyla yazarlara iade edilebilir veya ön inceleme aşamasında reddedilebilir.

Benzerlik oranı belirlenen sınırın altında olsa dahi etik ihlal şüphesi bulunan çalışmalar hakkında ayrıca inceleme yapılabilir.

5.2. İntihal Şüphesinin İncelenmesi

Gönderilen veya yayımlanmış bir makalede intihal şüphesi oluşması hâlinde editörlük tarafından inceleme başlatılır.

İnceleme sırasında ilgili makalenin benzerlik raporu, kaynak kullanımı ve diğer bilimsel belgeler değerlendirilir.

Gerekli görülen durumlarda yazarlardan açıklama veya ek belge talep edilir.

Etik ihlalin niteliğine ve ağırlığına bağlı olarak aşağıdaki işlemler uygulanabilir:

• Değerlendirme sürecindeki makalenin yazara iade edilmesi veya reddedilmesi.
• Yayımlanmış makale hakkında düzeltme veya geri çekme işlemi başlatılması.
• Gerekli durumlarda yazarın bağlı bulunduğu kurumun bilgilendirilmesi.
• İlgili etik kurullar veya yetkili kurumlarla iletişime geçilmesi.

Etik ihlal iddialarına ilişkin işlemlerde COPE rehberleri dikkate alınır. Yazarların açıklama sunma hakkı gözetilir ve kararlar somut bulgulara dayandırılır.

6. Etik Kurul Onayı ve Araştırma Etiği

TAKSAD'a gönderilen çalışmaların bilimsel araştırma etiği ilkelerine uygun olarak yürütülmesi zorunludur.

Etik kurul onayı gerektiren araştırmalarda, ilgili kuruldan alınmış izin belgesinin makale başvurusu sırasında sunulması gerekmektedir.

Etik kurul izni gerektiren çalışmaların başlıca örnekleri şunlardır:

1. Anket, görüşme, mülakat, odak grup çalışması ve katılımcı gözlemi gibi yöntemlerle insanlardan doğrudan veri toplanan araştırmalar.
2. İnsan katılımcıların yer aldığı deneysel veya diğer bilimsel araştırmalar.
3. İnsanlara ait kişisel veya hassas verilerin kullanılmasını gerektiren ve ilgili düzenlemeler kapsamında etik kurul iznine tabi olan araştırmalar.
4. İlgili mevzuat ve araştırma etiği ilkeleri gereğince etik kurul onayı alınması zorunlu olan diğer çalışmalar.

Etik kurul onayı gerektiren araştırmalarda kurulun adı, karar tarihi ve karar numarası makalenin yöntem bölümünde belirtilmelidir. İlgili bilgiler, kör hakemlik ilkesi gözetilerek makalenin uygun bölümünde de sunulmalıdır.

Araştırma kapsamında katılımcılardan bilgilendirilmiş gönüllü onamı alınması gereken durumlarda bu yükümlülüğün yerine getirilmesi zorunludur.

Katılımcılara ait kişisel bilgiler ve araştırma verileri, gizlilik ilkelerine ve ilgili yasal düzenlemelere uygun biçimde korunmalıdır.

Etik kurul onayı gerektirmeyen çalışmalarda ise gerekli görüldüğünde bu duruma ilişkin açıklama talep edilebilir.

Tarihî belgeler, yayımlanmış eserler veya mevcut literatür üzerinden yürütülen her araştırmanın etik kurul onayı gerektirdiği varsayılmaz. Etik kurul izni gerekliliği, araştırmanın yöntemi, kullanılan verilerin niteliği ve ilgili düzenlemeler dikkate alınarak değerlendirilir.

7. Çıkar Çatışması Politikası

TAKSAD, yayın süreçlerinde çıkar çatışmalarının açıklanmasını ve uygun biçimde yönetilmesini temel etik sorumluluklardan biri olarak kabul etmektedir.

Çıkar çatışması; araştırmanın gerçekleştirilmesini, değerlendirilmesini veya yayımlanmasına ilişkin kararları etkileyebilecek mali, akademik, kurumsal, kişisel ya da diğer ilişkileri kapsayabilir.

Yazarlar, çalışmalarının hazırlanmasını veya sonuçlarının yorumlanmasını etkileyebilecek çıkar çatışmalarını beyan etmekle yükümlüdür.

Çok yazarlı çalışmalarda çıkar çatışması ve yazar katkı beyan formu, derginin belirlediği esaslara uygun biçimde hazırlanarak sisteme yüklenmelidir.

Hakemler, tarafsız değerlendirme yapmalarını engelleyebilecek herhangi bir çıkar çatışması bulunduğunda editörlüğü bilgilendirmeli ve gerektiğinde değerlendirme görevinden çekilmelidir.

Editörler, çıkar çatışması içerisinde bulundukları makalelerin değerlendirme ve karar süreçlerine katılmamalıdır. Böyle durumlarda çalışma, çıkar çatışması bulunmayan başka bir editör tarafından değerlendirilmelidir.

Çıkar çatışması bulunmadığı durumlarda da gerekli beyanların yapılması esastır.

8. Mükerrer Yayın ve Eş Zamanlı Başvuru Politikası

TAKSAD'a gönderilen makalelerin daha önce başka bir dergide yayımlanmamış ve eş zamanlı olarak başka bir dergide değerlendirme sürecine alınmamış olması gerekmektedir.

Aynı araştırma sonuçlarının, özgün ve yeni bir bilimsel katkı sunulmaksızın birden fazla yayında tekrar kullanılması mükerrer yayın kapsamında değerlendirilebilir.

Daha önce yayımlanmış bir çalışmanın esaslı bir değişiklik yapılmadan yeniden sunulması kabul edilmez.

Lisansüstü tezlerden ve bilimsel toplantılarda sunulan bildirilerden türetilen çalışmalar, kaynaklarının açıkça belirtilmesi ve derginin yayın politikalarına uygun olması koşuluyla değerlendirmeye alınabilir.

Bu çalışmaların hangi tezden veya bildiriden üretildiği, makalede uygun biçimde belirtilmelidir.

Farklı yayınlarla ortak veri veya içerik kullanılan çalışmalarda, önceki yayınlarla ilişkinin açıklanması ve gerekli atıfların yapılması zorunludur.

Mükerrer yayın veya eş zamanlı başvuru şüphesi oluşması hâlinde editörlük tarafından inceleme başlatılır ve gerekli görülen durumlarda ilgili dergiler veya kurumlarla iletişime geçilebilir.

9. Üretken Yapay Zekâ Kullanım Politikası

TAKSAD, üretken yapay zekâ teknolojilerinin bilimsel araştırma ve akademik yazım süreçlerinde kullanılabileceğini kabul etmekle birlikte bu araçların kullanımında bilimsel dürüstlük, şeffaflık ve yazar sorumluluğu ilkelerinin korunmasını esas almaktadır.

Yazarlar, üretken yapay zekâ araçlarını kullanmaları hâlinde aşağıdaki ilkelere uymalıdır.

1. Makalenin bilimsel içeriği, doğruluğu, özgünlüğü ve etik uygunluğundan yazarlar sorumludur.

2. Üretken yapay zekâ araçları yazar olarak gösterilemez. Bu araçlar, bilimsel çalışmalardan doğan yazarlık sorumluluklarını üstlenemez.

3. Araştırmanın içeriğini, veri analizini, yorumlarını veya bilimsel sonuçlarını etkileyen üretken yapay zekâ kullanımları uygun bir açıklamayla beyan edilmelidir.

4. Yapay zekâ tarafından üretilen bilgi, kaynak, alıntı ve bibliyografik kayıtların doğruluğu yazarlar tarafından kontrol edilmelidir.

5. Yapay zekâ aracılığıyla gerçekte var olmayan kaynakların oluşturulması, araştırma verilerinin uydurulması veya bilimsel sonuçların yanıltıcı biçimde sunulması kabul edilmez.

6. Yapay zekâ kullanımının kişisel verilerin gizliliğini, telif haklarını veya üçüncü kişilerin haklarını ihlal etmemesi gerekmektedir.

7. Editörlük, gerekli gördüğü durumlarda yapay zekâ kullanımına ilişkin yazarlardan ek açıklama talep edebilir.

Yapay zekâ araçlarından yalnızca yazım, dil bilgisi veya anlatımın iyileştirilmesi amacıyla yararlanılması ile araştırmanın bilimsel içeriğini etkileyen kullanımlar arasında ayrım yapılır. İçeriği etkileyen kullanımların şeffaf biçimde bildirilmesi esastır.

10. Düzeltme, Geri Çekme ve Endişe İfadesi Politikası

TAKSAD, yayımlanmış bilimsel çalışmaların doğruluğunu ve yayın kayıtlarının güvenilirliğini korumak amacıyla yayın sonrası düzeltme, geri çekme ve endişe ifadesi süreçlerini yürütür.

Bu süreçlerde COPE tarafından yayımlanan rehberler dikkate alınır.

10.1. Düzeltme (Correction)

Yayımlanmış bir makalede, çalışmanın temel bulgularını veya sonuçlarının geçerliliğini ortadan kaldırmayan ancak bilimsel kaydın doğruluğu açısından düzeltilmesi gereken hatalar tespit edildiğinde düzeltme yayımlanabilir.

Düzeltme gerektiren durumlar arasında önemli yazım hataları, tablo veya görsel yanlışlıkları, kaynak gösterme eksiklikleri ve bilimsel içeriğin doğru anlaşılmasını etkileyen diğer hatalar yer alabilir.

Düzeltmeler, ilgili makaleyle ilişkilendirilerek okuyucuların erişimine sunulur.

10.2. Geri Çekme (Retraction)

Yayımlanmış bir makalenin bilimsel bulgularını güvenilmez hâle getiren ciddi hatalar veya etik ihlaller tespit edilmesi durumunda geri çekme işlemi uygulanabilir.

Geri çekme gerekçeleri arasında veri uydurma, veri tahrifatı, ciddi intihal, mükerrer yayın ve araştırma sonuçlarının güvenilirliğini ortadan kaldıran diğer durumlar bulunabilir.

Geri çekme kararı, ilgili kanıtlar ve tarafların açıklamaları dikkate alınarak editörlük tarafından değerlendirilir.

Geri çekilen makalelerin yayın kayıtları korunur. Makalenin geri çekildiği, ilgili çalışma ile ilişkilendirilmiş ve kamuoyuna açık bir bildirim aracılığıyla duyurulur.

Geri çekme bildiriminde işlemin gerekçesi ve ilgili bibliyografik bilgiler açıkça belirtilir.

Hukuki zorunluluklar, kişisel verilerin korunması veya ciddi hak ihlalleri gibi istisnai durumlar dışında yayımlanmış çalışmaların yayın arşivinden tamamen kaldırılması tercih edilmez.

10.3. Endişe İfadesi (Expression of Concern)

Yayımlanmış bir makalenin bilimsel güvenilirliği veya etik uygunluğu hakkında ciddi şüpheler bulunmasına rağmen incelemenin henüz sonuçlandırılamadığı durumlarda editörlük tarafından endişe ifadesi yayımlanabilir.

Endişe ifadesi, ilgili makaleye ilişkin bilimsel veya etik belirsizlikler hakkında okuyucuları bilgilendirmeyi amaçlar.

İnceleme sürecinin tamamlanmasının ardından endişe ifadesi güncellenebilir veya gerekli görülmesi hâlinde düzeltme ya da geri çekme işlemi uygulanabilir.

Düzeltme, geri çekme ve endişe ifadesi süreçlerinin amacı, bilimsel literatürün doğruluğunu ve güvenilirliğini korumaktır.

11. Ön İnceleme ve Kör Hakemlik Politikası

TAKSAD'a gönderilen çalışmalar, bilimsel değerlendirme sürecine alınmadan önce editoryal ön incelemeden geçirilir.

Ön inceleme sırasında makalenin derginin amaç ve kapsamına uygunluğu, özgünlüğü, yazım kurallarına uygunluğu ve gerekli belgelerinin tamamlanmış olması kontrol edilir.

Bu aşamada benzerlik raporu da değerlendirilir.

Ön incelemeyi başarıyla tamamlayan araştırma makaleleri, çift taraflı kör hakemlik ilkesi doğrultusunda alanında uzman en az iki hakeme gönderilir.

Çift taraflı kör hakemlik sisteminde yazarların ve hakemlerin kimlik bilgileri değerlendirme süresince karşılıklı olarak gizli tutulur.

Hakem değerlendirmeleri sonucunda kabul, ret, minor revizyon veya major revizyon kararları verilebilir.

Hakem görüşlerinin farklılık göstermesi hâlinde derginin hakem değerlendirme esasları doğrultusunda üçüncü bir hakemin görüşüne başvurulabilir.

Kitap incelemesi ve diğer yayın türleri, derginin ilgili yayın türü için belirlediği editoryal ve bilimsel değerlendirme süreçlerine tabi tutulur.

Makalelerin yayımlanmasına ilişkin nihai karar, hakem raporları, derginin yayın politikaları ve bilimsel değerlendirme ölçütleri dikkate alınarak editörlük tarafından verilir.

Hakemlerin olumlu görüş bildirmesi, makalenin koşulsuz biçimde yayımlanacağı anlamına gelmez.

Hakem değerlendirme sürecine ilişkin ayrıntılı hükümler, dergimizin Makale Gönderim ve Yazım Kuralları bölümünde açıklanmaktadır.

12. Şikâyet, İhbar ve İtiraz Süreci

TAKSAD, bilimsel yayıncılık süreçlerinde ortaya çıkabilecek etik ihlal iddialarının, şikâyetlerin ve editoryal kararlara yönelik itirazların değerlendirilmesine önem vermektedir.

Yayımlanmış veya değerlendirme sürecinde bulunan çalışmalarla ilgili intihal, mükerrer yayın, haksız yazarlık, veri tahrifatı, çıkar çatışması ve diğer etik ihlal iddiaları editörlüğe bildirilebilir.

Ayrıca yazarlar, hakem değerlendirme veya editoryal karar süreçlerinde usule ilişkin bir hata bulunduğunu düşündüklerinde gerekçeli itirazlarını editörlüğe iletebilir.

Şikâyet ve itirazların değerlendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

1. Başvurular, gizlilik ve tarafsızlık ilkeleri doğrultusunda incelenir.

2. Şikâyet veya itirazın niteliğine göre ilgili taraflardan açıklama ve destekleyici belgeler talep edilebilir.

3. Etik ihlal iddiaları, somut bilgi ve belgeler üzerinden değerlendirilir. İddialar, gerekli inceleme yapılmadan kesinleşmiş bir etik ihlal olarak kabul edilmez.

4. Gerekli durumlarda ilgili akademik kurumların veya yetkili etik kurulların görüşüne başvurulabilir.

5. Şikâyetin doğrudan bir editörle ilgili olması veya editörün çıkar çatışması içinde bulunması durumunda inceleme, çıkar çatışması bulunmayan başka bir yetkili editör veya yayın kurulu üyesi tarafından yürütülür.

6. İnceleme sonucunda alınan kararlar, gizlilik yükümlülükleri gözetilerek ilgili taraflara bildirilir.

7. Başvuruların değerlendirilmesinde COPE'nin ilgili rehberleri dikkate alınır.

Şikâyet ve itiraz süreçlerinin amacı, bilimsel yayıncılıkta adil değerlendirme koşullarını sağlamak ve derginin akademik güvenilirliğini korumaktır.

13. Yayın Sonrası Etik Sorumluluklar

TAKSAD'ın bilimsel yayın etiğine ilişkin sorumlulukları, makalenin yayımlanmasıyla sona ermez.

Yayımlanmış çalışmalarda sonradan ortaya çıkan bilimsel hatalar, etik ihlal iddiaları veya yayın kaydının doğruluğunu etkileyebilecek diğer durumlar editörlük tarafından değerlendirilir.

Yazarlar, yayımlanan çalışmalarının bilimsel güvenilirliğini etkileyebilecek önemli bir hata veya sorun tespit etmeleri hâlinde editörlüğü bilgilendirmekle yükümlüdür.

Okuyucular ve diğer araştırmacılar da yayımlanmış çalışmalara ilişkin bilimsel hata veya etik sorunları dergiye bildirebilir.

Editörlük, gerekli incelemelerin ardından düzeltme, geri çekme veya endişe ifadesi yayımlanmasına karar verebilir.

Yayın sonrası gerçekleştirilen işlemlerde bilimsel kaydın bütünlüğünün korunması, gerekli bilgilendirmelerin yapılması ve okuyucuların doğru bilgiye erişiminin sürdürülmesi esastır.

14. Son Hükümler

Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi (TAKSAD), bilimsel yayıncılık süreçlerinin bütün aşamalarında akademik dürüstlük, bilimsel özgünlük, tarafsızlık ve şeffaflık ilkelerine bağlı kalmayı taahhüt etmektedir.

Dergimize makale gönderen yazarlar, hakemlik görevini kabul eden araştırmacılar ve yayın süreçlerinde görev alan editörler, ilgili etik ilkelere ve yayın politikalarına uygun hareket etmekle yükümlüdür.

Bu politikada açıkça düzenlenmeyen etik sorunların değerlendirilmesinde COPE rehberleri, ilgili ulusal ve uluslararası bilimsel yayıncılık standartları ve yürürlükteki mevzuat dikkate alınır.

TAKSAD, bilimsel bilginin güvenilirliğini korumayı, akademik araştırmaların etik ilkelere uygun biçimde yayımlanmasını sağlamayı ve tarih, kültür, sanat ve edebiyat alanlarındaki nitelikli bilimsel üretimi desteklemeyi sürdürmektedir.

TAKSAD Editörlüğü