Halk Eğitiminin Başarısı ve Başarısızlığı

Öz

Devrimin toplumsallaşması sürecinde yeni cumhuriyetin önemli bir aracı olan eğitim halk eğitimi tarafı güçlenerek devam edecek, daha önce başarısız olunan köylü eğitimi ise giderek daha fazla önem kazanacaktı. Bu tarihî eksende ortaya çıkan konular başarı ve başarısızlık ekseninde hâlâ tartışılıyor ve kuvvetli kanılarla analitik düşünce eksikliği atbaşı gidiyor. Bu çalışma, hakkında pek az çalışma bulunan Millet Mektepleri, biraz daha fazla çalışılmış ve tek parti dönemiyle özdeşleştirilmiş olsa da bu dönemin değerlendirilmesi konusundaki literatür eksikliğini paylaşan Halkevleri ve anılarla sık sık ifade edilmiş olmasına karşın topluca değerlendirilmesi ertelenmiş Köy Enstitüleri ile ilgili literatürü değerlendirirken sınıfsal gerilimin o dönem için en belirleyici eksenlerinden birini oluşturan kent ve köy ayrılıkları, kadın-erkek ilişkileri ve kadınların halk eğitimi ve halk eğitimi literatürü içindeki yerinin değerlendirilmesi için küçük bir başlangıç niteliği taşıyor. Bu minvalde, zaten sadece erkeklerle ilişkileri üzerinden değerlendirilen ve neredeyse sadece önemli veya konunun merkezi sayılan erkeklerle ilişkileri olduğunda kadından sayılan kadınların yokluğunun halk eğitimi alanında iyice hissedilmesi sorununa değinerek, Kız enstitülü ve Köy enstitülü kadınlar üzerinden bu eksikliğin nasıl giderilebileceğini tartışıyor.

Anahtar Kelimeler

• Millet Mektepleri, Halkevleri, Köy Enstitüleri, Kent-Köy Gerilimi, Kadınların Eğitimi

Success and Failure of Public Education

Öz

Education was an important tool for the socialization of the Turkish revolution. In the early years of the republic, public education and villagers education became a more central part of this tool. The success or failure of these schools is still a hot topic in the public sphere. Unfortunately, analytical knowledge and opinion are negatively correlated as usual. This article evaluates the few works on the Nation Schools, the more developed literature on the People's Houses and the numerous yet scattered works on the Village Institutes along the axis of rural-urban, male-female tensions. It further evaluates the place of women in public education and the literature on public education. Although women are evaluated in terms of their relations to important men in many areas, the comparatively strong absence of women from this subject requires further attention. I suggest a co-evaluation of women from Girls Institutes and Village Institutes to fight with this oblivion.

Anahtar Kelimeler

• Nation Schools, People’s Houses, Village Institutes, Rural-Urban Tensions, Gender