المراكز التعليمية على مذهب المالكي في غرب افريقيا ” القرن السابع الهجري“

Genel olarak Afrika ve özel olarak Batı Afrika'daki İslam kültür ve medeniyetinin eski tarihi kökleri olduğu bilinmektedir. Gana İmparatorluğu (300-1100), Mali İmparatorluğu (1235) ve Songay İmparatorluğu ve (1464-1591) döneminden bu yana sosyal ve kültürel hareketler geniş bir eğitim ve öğretim faaliyetleriyle doluydu. Özellikle eğitim alanında Maliki fıkıh alanındaki gelişimi ve bölgedeki altın ve tuz ticareti Sosyal ve kültürel faaliyetlerin gelişmesiyle birlikte Tinbüktü, Ceney ve Gao bölgelerinde eğitim ve ticaret merkezleri ve kurumları, camiler, medreseler ve diğer eğitim kurumları kurulmuştur. Bu çalışma sırasında, bu eğitim faaliyetlerinin sonuçlarından, genel olarak din eğitiminin ve özel olarak Maliki fıkhının, kıdemli ve büyük alimlerin, kralların ve reformcuların çabaları sayesinde Batı Afrika'nın her bölgesine yayıldığı sonucuna varmıştır. Bu, Fas, Mısır, Tunus gibi Kuzey Afrika'da ve Batı Afrika arasında alimler ve padişahlar arasındaki bilimsel ve siyasi ilişkilerin gelişmesinin bir sonucu olarak ortaya konulmuştur. Mağrip'teki Maliki okulları ve diğer kurumlar tarafından verilen eğitim, Batı Afrika'nın tüm bölgelerinde ön plana çıkan ana faaliyetler haline gelmiştir. Maliki mezhebinin bu bölgede yayılmasının bir başka sebebinin de, âlimler tarafından tercih edilen ve seçilmiş bir mezhep olması olduğu bu çalışma ile ortaya çıkmıştır. Krallar ve toplum hatta aralarındaki sıradan insanlar bile gururlu ve gururlandırılmışlardı. Onların bu mezheple olan bağları Memlûklerden Gana Krallığı ve ötesindeki bazı kral ve hükümdarlar, okullarda, camilerde ve medreselerde Maliki kitaplarının öğretilmesinde âlimlere destek vererek doktrinin (mezhebin) yayılmasında önemli bir rol oynamışlardır ve büyük katkılarda bulunmuşlardır. Fetvada kabul edilmiş ve bu mezhebin sabit hale getirmek için devletin resmi mezhebi haline getirerek kabul edilmiştir. Alimler, kralların ve halkın onlara saygı duyduğu ve onlardan hediyeler, hürmet ve takdir aldığı toplumlarında büyük bir konuma sahip olmuşlar. Eğitim ve öğretim faaliyetleri ile Fas ve Batı Afrika arasında kurulan dış ilişkiler sayesinde Batı Afrika'daki eğitim merkezleri tanınmaya, büyük ve ünlü hale gelmiş ve etkileri günümüze kadar devam etmiştir.