The Determination of Some Physiological and Morphological Properties, Oil and Morphine Content in Poppy (Papaver somniferum L.)

Öz

This research has been carried out in Denizli province in 2012-2013 production year with the aim of determination of poppy’s (Papaver somniferum L.) significant agricultural properties and ratio of oil and morphine in it. In this study seven poppy varieties (Ofis 3, Ofis 8, TMO 1, Ofis 96, Afyon 95, TMO 3 and Landrace) have been used as material. The experiment was performed in compliance with randomize complete block design with four replications. In this research among the varieties, the important varieties have been found in terms of number of days for ripening physiological, the ratio of morphine, seed yield  and capsule yield, while it has been detected that differences are not important has not been detected in terms of height of plants, the number of capsules, ratio of raw oil amount among the varieties. According to result of experiment physiological ripening days have changed between 225 to 235 days. The plant height was 93.23-107.55 cm, number of capsule per plant was 1.93-2.90, raw oil was 49.05-51.32%, morphine ratio was 0.56-0.92%, yield of seeds was 30.39-48.67 kg/da, yield of capsule was 30.92-56.22 kg/da with respect to the experiment. The research has been concluded by the fact that Afyon 95, TMO 3, Ofis 3 and Landrace varieties are suitable for Denizli province.

Anahtar Kelimeler

• Poppy,physiological and morphological properties

Haşhaşta (Papaver somniferum L.) Bazı Fizyolojik ve Morfolojik Özellikler ile Yağ ve Morfin Miktarının Belirlenmesi

Öz

Bu çalışma, haşhaşta (Papaver somniferum L.) önemli tarımsal özellikler ile yağ ve morfin miktarının belirlenmesi amacıyla, 2012–2013 üretim yılında Denizli ilinde yürütülmüştür. Çalışmada, yedi haşhaş çeşidi (Ofis 3, Ofis 8, TMO 1, Ofis 96, Afyon 95, TMO 3 ve Yerel Çeşit) materyal olarak kullanılmıştır. Deneme, tesadüf blokları deneme desenine göre, dört tekerrürlü olarak kurulmuştur. Çalışmada, çeşitler arasında fizyolojik olgunlaşma gün sayısı, morfin oranı, tohum verimi ve kapsül verimi özellikleri yönünden önemli oranda farklılık olduğu, bitki boyu, bitkideki kapsül sayısı ve ham yağ oranı özellikleri yönünden ise farklılıkların önemli olmadığı belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre fizyolojik olgunlaşma süresi 225-235 gün arasında değişmiştir. Araştırmamızda bitki boyu 93.23-107.55 cm, bitkideki kapsül sayısı 1.93-2.90 adet, ham yağ oranı %49.05-51.32, morfin oranı %0.56-0.92, tohum verimi 30.39-48.67 kg/da ve kapsül verimi 30.92-56.22 kg/da arasında değişmiştir. Çalışmada, yerel çeşide ilaveten Afyon 95, TMO 3 ve Ofis 3 çeşitlerinin Denizli iline uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Haşhaş,fizyolojik ve morfolojik özellikler,yağ

Kaynakça

1. Müdürlüğü, [http://www.tmo.gov. tr/ Upload/Document/raporlar/hashassektor.pdf], Erişim Tarihi: 17.05.2011
2. Anonim 2013a. Toprak Mahsülleri Ofisi Genel Müdürlüğü, . Erişim Tarihi: 12.07.2013
3. Anonim 2013b. Türkiye İstatistik Kurumu Verileri, Erişim Tarihi: 13.07.2013
4. Atakişi K.İ., 1999. Yağ Bitkileri Yetiştirme ve Islahı Ders Kitabı Notları. Trakya Üniversitesi, Tekirdağ Ziraat Fakültesi, Yayın No: 148, S: 118, Tekirdağ
5. Aygün H., 1985. Bornova ekolojik koşullarında bazı haşhaş çeşitlerinin verim ve kaliteleri üzerinde araştırmalar. Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Bornova, İzmir
6. Büyükgöçmen R., 1993. Farklı yörelerden temin edilen yerli yabancı haşhaş (Papaver somniferum L.) popülasyonlarının bazı bitkisel özellikleri. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara
7. Camcı H., 1983. Başlıca haşhaş çeşitlerinin afyon yöresindeki adaptasyonu ile uygulanan bazı yetiştirme tekniklerinin verim ve kalite üzerine etkilerinin araştırılması. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İhtisas Tezi (Basılmamış), Ankara
8. Çarkçı K., 1999. Isparta yöresine uygun haşhaş hatlarının belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Isparta

9. Erdurmuş A., 1989. Haşhaş (Papaver somniferum L.) hatlarında fenolojik ve morfolojik karakterlerin morfin ve tohum verimleriyle ilişkileri. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara
10. Erdurmuş A., Öneş Y., 1990. Haşhaş. T.M.O. Alkasan Yayınları Mesleki Kitaplar, Ankara.
11. Gümüşçü A., 1996. Seçilmiş bazı haşhaş (Papaver somniferum L.) çeşit ve hatlarının verim öğelerinin karşılaştırılması. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara
12. Gürkan E., Öndersev D.V., Ulusoylu M., Göztaş Z. ve Dinçşahin N., 2003. Bitkisel Tedavi. Marmara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi, Yayın No: 19, İstanbul
13. İncekara F., 1972. Endüstri Bitkileri ve Islahı. Yağ Bitkileri ve Islahı. Cilt 2, Ege Üniversitesi Matbaası, S. 198, İzmir
14. İpek G., 2011. Seçilmiş yüksek morfinli haşhaş (Papaver somniferum L.) hatlarının bazı bitkisel ve tarımsal özellikleri üzerine araştırmalar. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara
15. Karadavut U. ve Arslan N., 2006. Yabancı kökenli haşhaş (Papaver somniferum L.) çeşit ve populasyonlarının bazı bitkisel özellikleri. Bitkisel Araştırma Dergisi, 1: 1-5
16. Malinia V.M. and Ivanova R.M., 1975. Cultivars of oilseed poppy with high contents of alkaloids. Field Crop Abstracts (1976), No: 7461. Moscow, Russian
17. Musalevski A. and Teodosievski A., 1970. A contribution to the question of morphine content in the opium and capsules of local varieties of poppy grown in Macedonia. Zemjodelstvo, 23: 9-23
18. Soyalp C., 1996. Morfin oranı yüksek Haşhaş (Papaver somniferum L.) hatlarının kapsül ve tohum verimleri üzerine bir araştırma. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi (Basılmamış), Ankara