Konya Ekolojisi'nde Tarımı Yapılan Yerel Nohut Popülasyonları ve Çeşitlerinin (Cicer arietinum L.) Tarımsal, Teknolojik ve Besinsel Karakterlerinin Belirlenmesi

Hakan Bayrak; Mustafa Önder

doi:10.21566/tarbitderg.359119

Konya Ekolojisi'nde Tarımı Yapılan Yerel Nohut Popülasyonları ve Çeşitlerinin (Cicer arietinum L.) Tarımsal, Teknolojik ve Besinsel Karakterlerinin Belirlenmesi

Öz

Bu araştırma, Konya ekolojisinden toplanan yerel nohut popülasyonları ve çeşitlerinin tarımsal, teknolojik ve besinsel karakterlerinin belirlenmesi amacıyla, 2006 ve 2007 yılları ilkbahar yetiştirme mevsiminde, Konya ili Sarayönü ilçesi merkez İçyer mevkiinde iki farklı araştırma alanında yürütülmüştür. Çalışmada, Konya ekolojisinden toplanan nohut hatlarından seçilen 21 nohut popülasyonu ve beş tescilli nohut çeşidi kullanılmıştır. Materyalde vejetasyon süresi 90.33–105.33 gün, bitki boyu 30.45–40.05 cm, bakla sayısı 20.12–30.42 adet/bitki, tane verimi 78.14–154.12 kg/da, bin tane ağırlığı ise 363.0–512.17 g olarak tespit edilmiştir. Çiçek rengi ise beyaz, beyaz-pembe ve beyaz-mavi olarak gözlemlenmiştir. Ayrıca çalışmada tanede mineral madde içerikleri mg/kg olarak; fosfor (P) 2257.01–3590.37, potasyum (K) 4698.16–7423.69, magnezyum (Mg) 799.92–1004.43, kalsiyum (Ca) 878.23–1635.85, demir (Fe) 24.44–44.52, bor (B) 223.02– 494.73, bakır (Cu) 4.69–8.20, çinko (Zn) 18.58–34.33 şeklinde belirlenmiştir. Çalışmada popülasyon karakterindeki yerel çeşitlerin verim unsurları bakımından önemli farklılıkların bulunduğu ve çeşitler arasındaki genetik varyasyonun oldukça geniş olduğu belirlenmiştir. Bu nedenlerden dolayı bu hatların bölge için yapılacak ıslah çalışmalarında materyal olarak kullanılmasının yararlı olacağı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Nohut (Cicer arietinum L.),çeşit,yerel popülasyon,verim unsurları

Kaynakça

Ağsakallı A., 1995. Farklı ekim sıklığı ve fosfor dozlarının bazı nohut genotiplerinde verim, verim unsurları ve kalite üzerine etkileri. (Basılmamış) Doktora tezi, Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Erzurum
Ahmad M., Hussain M., Shafique M., 2002. Important Macro and Microelements in Chickpea and Lentil Nuclear Institute for Agriculture and Biology (Niab). The Nucleus, 39 (1-2) 101-105
Akman B., 1993. Bursa Ekolojik Koşullarına Uyan Nohut (Cicer arietinum L) Hatlarının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniv. Fen Bilimleri Enst., Bursa
Altınbaş M., Sepetoğlu H., 2001. Yeni geliştirilen nohut hatlarının Bornova koşullarında verim ve bazı tarımsal özellikleri üzerinde araştırmalar. Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg. 38 (2-3):39-46
Anonymous, 2016. TÜİK, Bitkisel Üretim İstatistikleri 2016 http://www.tuik.gov.tr
Arshad M., Bakhsh A., Bashir M., Haqqani A.M., 2002. Determining The Heritability and Relationship Between Yield and Yield omponents in Chickpea (Cicer arietinum L.) Pakistan Journal of Bot., 34 (3), 237-245
Azkan N., Kaçar O, Doğangüzel, E., Sincik M., Çöplü N., 1999. Bursa ekolojik koşullarında farklı ekim zamanlarının nohut hat ve çeşitlerinde verim ve verim öğeleri üzerine etkisi. Türkiye 3. Tarla Bitkileri Kongresi, Çayır Mera Yem Bitkileri ve Yemeklik Tane Baklagiller, 15-18 Kasım 1999. Cilt 3, s.318-323
Bakaoğlu A., Ayçiçeği M., 2002. Bingöl ekolojik koşullarında bazı nohut (Cicer arietinum l.) çeşitlerinin verim ve verim öğeleri üzerine bir araştırma. F. Ü. Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 17 (1), 107-113

Biçer B.T., Anlarsal A.E., 2004. Bazı nohut (Cicer arietinum L.) köy çeşitlerinde bitkisel ve tarımsal özelliklerin belirlenmesi. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 10 (4), 389-396
Cinsoy A.S., Açıkgöz N., Yaman M., Kıtıkı A., 1997. Ege bölgesinden toplanan nohut (Cicer arietinum L.) genetik kaynakları materyalinin karakterizasyonu kantitatif karakterler. Anadolu, J of AARI, 7 (1), 1-14
Dumbre A. D., Deshmuch R. B., 1984. Genetic Divergence in Chickpea, International Chickpea Newsletter, 10, 6-7
Düzgüneş O., Kesici T., Kavuncu O., Gürbüz F., 1987. Araştırma ve deneme metotları (İstatistik Metotları 2). Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Yayınları, No: 1021, Ders Kitabı N. 295, Ankara, 381s
Eser D., Geçit H. H., Emeklier H. Y., Kavuncu O., 1989. Nohut gen materyalinin zenginleştirilmesi ve değerlendirilmesi. TUBİTAK Tarım ve Ormancılık Dergisi. Cilt 13(2):246-254, Ankara
Gençkan S., 1958. Türkiye’nin önemli nohut çeşitlerinin başlıca vasıfları üzerine araştırmalar. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No :1. Ege Üniversitesi Matbaası, İzmir
Gültekin A.H., Örgün Y., 1994. Tarım Toprağında Bitki Besleyici Elementlerin Rolü, Ekoloji Çevre Dergisi, 13, 27–32
Gunes A., Cicek N., Inal A., Alpaslan M., Eraslan F., Guneri E., Guzelordu T., 2006. Genotypic response of chickpea (Cicer arietinum L) cultivars to drought stress implemented at pre- and post-anthesis stages and its relations with nutrient uptake and efficiency. Department of Soil Science and Plant Nutrition, Faculty of Agriculture, Ankara University, Ankara, Turkey. Plant Soil Environ., 52, 2006 (8): 368–376
Hegarty,T.W., 1973. Temperature relations of germination of field. In: Heydecker, W., (Ed.) Seed Ecology, London: Butterworths, 411-31
Haq M.Z.U., Iqbal S., Shakeel A., İmran M., Niaz A., Bhanger M., 2007. Nutritional and compositional study of Desi Chickpea (Cicer arietinum L) Cultivars grown in Punjab. Pakistan Food Chemistry, Volume 105, Issue 4, pp.1357- 1363. doi: 10.1016/j.foodchem.2007.05.004
Henneman A., 2008. Singing Praises of Beans. University of Nebraska Lincoln, Ne 6828/(401)441-7180. http://lancaster.unl.edu/food
Ibanez M.V., Rincon F., Amaro M., Martínez B., 1997. Intrinsic Variability of Mineral Composition of Chickpea (Cicer arietinum L). Food Chemistry, Vol 63 (1): 55-60. doi: 10.1016/ S0308-8146(97)00221-5
Iqbal A., Khalil N., Ateeq N., Sayyar Khan M., 2006. Nutritional quality of important food legumes. Food Chem. 97(2): 331-335
Jana S., Singh K.B., 1993. Evidence of Geographical Divergence in Kabuli Chickpea From Germplasm Evaluation Data. Crop Sci. 33: 626-632
Jeena A.S, Arora P.P. 1999. Selection indicate in chickpea. Agricultural and Biological Research. 15 (1-2), 55-58
Kaçar,O., Çakmak F., Çöplü N., Azkan N., 2004. Bursa koşullarında bazı kuru fasulye çeşitlerinde (Phaseolus vulgaris L.) bakteri aşılama ve değişik azot dozlarının verim ve verim unsurları üzerine etkisinin belirlenmesi. Uludağ Üniv. Zir. Fak. Derg., 18(1): 207-218
Kayıtmazbatır N., 1978. Konya Ovası’nda yetiştirilecek nohut çeşitleri. T.C. Köy İşleri ve Koop. Bak. Topraksu Genel Müd. Konya Bölge Topraksu Araştırma Enstitüsü Müd. Yay. Genel Yayın No: 66, Rapor Seri no:52, Konya
Kumar J., Bahı P. N., Mehra R. B., Raju D. B., 1981. Variability in chickpea. ICRISAT International Chickpea Newsletter. No.5: 3-4
Marschner, H., 2011. Marschner’s Mineral Nutrition of Higher Plants, 3. ed. Academic Press, New York. pp.379-396
Maurya B.R., Sanoria C.L., Ram P.C., 1989. Combined Culture Treatment Enhances Nodulation, Yield an Quality of Chickpea. Soil and Fertilizers. Vol.52. No:1
Mccarthy M.A., Murphy E.W., Ritchey S.J., Washburn P.C., 1977. Mineral Content of Legumes as Related to Nutrition Labeling. Food Technol. 31 (2) :86-91
Meiners C.R., Derise N.L., Lau H.C., Ritchey S.J., Murphy E.W., 1976. Proximate Composition and Yield of Raw and Cooked Mature Dry Legumes. J. Agric. Food Chem. 24:1122-1126
Mut Z., Gülümser A., 2005. Bakteri Aşılaması ile Birlikte Çinko ve Molibden Uygulamasının Damla-89 Nohut Çeşidinin Bazı Kalite Özellikleri Üzerine Etkileri OMÜ Zir. Fak. Dergisi, 20(2) s: 1–10
Müderriszade H.Ö. 1996. İri ve orta taneli nohutlarda büyüme verim ve verim öğeleri ile bunlar arasındaki ilişkiler. Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi s.35
Önder M., Üçer F.B., 1999. Konya ekolojik şartlarında bazı nohut çeşitlerinin ikinci ürün olarak yetiştirilmesi. Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Sayı 13 (18) :1-8
Özdemir S., Mart D. ve Anlarsal A.E., 1996. Değişik Ekim Sıklığı Uygulamasının Üç Nohut Çeşidinde Verim ve Verim Unsurları Üzerine Etkileri. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi.11 (1):175-184
Öztaş E., Bucak B., AL V., Kahraman A. 2004. Farklı nohut (Cicer arietinum L.) çeşitlerinin Harran ovası koşullarında kışa dayanıklılık, verim ve diğer özelliklerinin belirlenmesi HR. Ü. Z. F. Dergisi, 2007, 11 (3/4):81- 85
Patane C., 2005. Variation and Relationships Among Some Nutritional Traits in Sicilian Genotypes of Chickpea (Cicer Arietinum L.) CNR Istituto per i Sistemi Agricoli e Forestali del Mediterraneo (Isafom), Sezione di Catania Via Valdisavoia, 5-95123 Catania, Italy
Poniedziaek M., Jedryszczyk E., Sekara A., Dziamba S., Bobrowska B., Skowera B., 2002. The Effect of Locality and Sowing Terms on the Content of Some Elements in Chickpea Seeds (Cicer arietinum L.). Folia Horticulturae V. 14(2) p. 113-118
Pundir R.P.S., Rajagophan C.K., 1988. Collection of chickpea germplasm in Tamil Nadu, India. Plant Breeding Abstracts, 58 (5): 391
Sandhu J.S., Mangat N.S., 1999. Correlation Path Analysis in Late Sown Chickpea. Plant Breeding Abstracts, 6 (10): 1435
Saxena N.P., Kapoor S.N., Bisht, D.S., 1983. Emergence of chickpea seedlings of suboptimal moisture. International Chickpea Newsletter, 9 : 12-14
Scripture P.N., Mchargue J.S., 1943. Effect of Boron Deficiency on the Soluble Nitrogen and Carbohydrate Content of Alfalfa. J. Amer. Soc. Argon. 35: 988-992
Sharma A., Jood S., Sehgal S., 1996. Antinutrients (Phytic Acid, Polyphenols) and Minerals (Ca, Fe) Availability (In Vitro) of Chickpea and Lentil Cultivars. Nahrung 40 Nr. 4, 182-184. D-69451
Singh K.B., Bejiga G, Malhotra R.S., 1990. Associations of some characters with seed yield in chickpea collection. Euphytica, 49, 83-88
Singh S., Singh H.D., Sikka K.C. 1968. Distribution of Nutrients in Anatomical Parts of Common Indian Pulses. Creal Chem. 45, 13-18
Summerfield R.J., Minchin F.R., Roberts E.H., Hadley, P., 1980. The efects of photoperiod and air temperature on growth and yield of chickpea (Cicer arientinum L.) in procedings of International Workshop of Chickpea Improvement. ICRISAT, Patancheru, India, 121-149
Türk Z., Çiftçi V., Atikyılmaz N., 1999. Güneydoğu Anadolu Koşullarında Verimli Nohut Çeşitlerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma, 1. GAP Kongresi 26-28 Mayıs, 1999, 2. Cilt 783-788, Şanlıurfa
Thacker P.A., Qiao S., Racz V.J., 2002. Comparison of the Nutrient Digestibility of Desi and Kabuli Chickpeas Fed to Swine. J Sci Food Agric 82:1312–1318. doi: 10.1002/Jsfa.1174
Wang N., Daun J.K., 2004. The Chemical Composition and Nutritive Value of Canadian Pulses. Canadian Grain Commission (Cgc), pp.19-29
Yürür N., Karasu A., 1997. Ekim zamanının nohut (Cicer arietinum L.)’un bazı agronomik özelliklerine etkisi. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi (1995). 11: 95-107, Bursa

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hakan Bayrak ^*
Bahri Dağdaş, Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Konya, Türkiye

Mustafa Önder Bu kişi benim
SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ

Yayımlanma Tarihi

30 Kasım 2017

Gönderilme Tarihi

22 Ekim 2017

Kabul Tarihi

30 Kasım 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 26

DOI

https://doi.org/10.21566/tarbitderg.359119

IZ

https://izlik.org/JA94GX82RL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Bayrak, H., & Önder, M. (2017). Konya Ekolojisi’nde Tarımı Yapılan Yerel Nohut Popülasyonları ve Çeşitlerinin (Cicer arietinum L.) Tarımsal, Teknolojik ve Besinsel Karakterlerinin Belirlenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 26, 52-61. https://doi.org/10.21566/tarbitderg.359119

AMA

1.Bayrak H, Önder M. Konya Ekolojisi’nde Tarımı Yapılan Yerel Nohut Popülasyonları ve Çeşitlerinin (Cicer arietinum L.) Tarımsal, Teknolojik ve Besinsel Karakterlerinin Belirlenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi. 2017;26:52-61. doi:10.21566/tarbitderg.359119

Chicago

Bayrak, Hakan, ve Mustafa Önder. 2017. “Konya Ekolojisi’nde Tarımı Yapılan Yerel Nohut Popülasyonları ve Çeşitlerinin (Cicer arietinum L.) Tarımsal, Teknolojik ve Besinsel Karakterlerinin Belirlenmesi”. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi 26 (Kasım): 52-61. https://doi.org/10.21566/tarbitderg.359119.

EndNote

Bayrak H, Önder M (01 Kasım 2017) Konya Ekolojisi’nde Tarımı Yapılan Yerel Nohut Popülasyonları ve Çeşitlerinin (Cicer arietinum L.) Tarımsal, Teknolojik ve Besinsel Karakterlerinin Belirlenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi 26 52–61.

IEEE

[1]H. Bayrak ve M. Önder, “Konya Ekolojisi’nde Tarımı Yapılan Yerel Nohut Popülasyonları ve Çeşitlerinin (Cicer arietinum L.) Tarımsal, Teknolojik ve Besinsel Karakterlerinin Belirlenmesi”, Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, c. 26, ss. 52–61, Kas. 2017, doi: 10.21566/tarbitderg.359119.

ISNAD

Bayrak, Hakan - Önder, Mustafa. “Konya Ekolojisi’nde Tarımı Yapılan Yerel Nohut Popülasyonları ve Çeşitlerinin (Cicer arietinum L.) Tarımsal, Teknolojik ve Besinsel Karakterlerinin Belirlenmesi”. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi 26 (01 Kasım 2017): 52-61. https://doi.org/10.21566/tarbitderg.359119.

JAMA

1.Bayrak H, Önder M. Konya Ekolojisi’nde Tarımı Yapılan Yerel Nohut Popülasyonları ve Çeşitlerinin (Cicer arietinum L.) Tarımsal, Teknolojik ve Besinsel Karakterlerinin Belirlenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi. 2017;26:52–61.

MLA

Bayrak, Hakan, ve Mustafa Önder. “Konya Ekolojisi’nde Tarımı Yapılan Yerel Nohut Popülasyonları ve Çeşitlerinin (Cicer arietinum L.) Tarımsal, Teknolojik ve Besinsel Karakterlerinin Belirlenmesi”. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, c. 26, Kasım 2017, ss. 52-61, doi:10.21566/tarbitderg.359119.

Vancouver

1.Hakan Bayrak, Mustafa Önder. Konya Ekolojisi’nde Tarımı Yapılan Yerel Nohut Popülasyonları ve Çeşitlerinin (Cicer arietinum L.) Tarımsal, Teknolojik ve Besinsel Karakterlerinin Belirlenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi. 01 Kasım 2017;26:52-61. doi:10.21566/tarbitderg.359119

Cited By

Türkiye’de yetiştirilen nohut çeşit ve hatlarının mineral madde içeriklerinin belirlenmesi

Derim

https://doi.org/10.16882/derim.2019.516765

Modern Nohut (Cicer arietinum L.) Çeşitlerinin Muş İli Koşullarında Bazı Tarımsal Özellikler Bakımından Değerlendirilmesi

Dicle Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.55007/dufed.1463300

Farklı Bakteri Yapıştırıcılarının Nohut (Cicer arietinum L.) Bitkisinde Nodülasyon ile Verim Performansına Etkileri

Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1530978

Muş Ekolojik Koşullarında Bazı Nohut (Cicer arietinum L.) Genotiplerinin Fizyolojik ve Agronomik Özelliklerinin İncelenmesi

Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.47495/okufbed.1645217

Effects of Vermicompost and Microbial Fertilizers on Yield and Quality Traits of Chickpea (<i>Cicer arietinum</i> L.)

Polish Journal of Environmental Studies

https://doi.org/10.15244/pjoes/218833