Bezelye (Pisum sativum L.) Genotiplerinin Bazı Fizikokimyasal Özellikleri Arasındaki İlişkiler
Öz
Bu çalışmanın amacı, bezelyenin bazı fizikokimyasal özellikleri ve
aralarındaki ilişkileri belirleyerek, bunların çeşit geliştirmeye yönelik
çalışmalarda kullanılabilmesine katkı sağlamaktır. Çalışmada 48 bezelye
genotipi kullanılmıştır. Aynı yıl yetiştirilerek elde edilen tohumlarda 20 adet
fizikokimyasal özellik tespit edilmiştir. Kuru tanesi yemeklik olarak
kullanılan baklagillerde tüketici açısından en önemli özellikler olan pişme
süresi ve protein oranları bağımlı özellik olarak seçilerek diğer özellikler
ile ilişkileri korelasyon ve path analizi ile belirlenmiştir. Pişme süresi ile
su alma ve şişme kapasitesi, pişme suyuna geçen kuru madde oranı, tane boyu,
tanedeki protein oranı, triptofan miktarı, kül oranı ve P miktarı ile çok
önemli (P<0.01); yüztane ağırlığı, tanedeki amiloz oranı ve Ca miktarı ile
önemli (P<0.05) ve pozitif, pişme sonrası parçalanma derecesi ve tanedeki
nişasta oranı arasında çok önemli (P<0.01) ve negatif ilişki olduğu tespit
edilmiştir. Path analizi sonucunda pişme süresine en yüksek doğrudan etkinin
pişme suyuna geçen kuru madde oranı (%48.26) ve su alma kapasitesi (%39.94)
olduğu tespit edilmiştir. Bezelye önemli bir protein bitkisi olup protein oranı
ile pişme süresi, tanedeki triptofan, fosfor, magnezyum içeriği çok önemli
(P<0.01), çinko miktarı ile önemli (P<0.05) ve pozitif; tanedeki nişasta
oranı, pişme sonrası tanede parçalanma derecesi ile çok önemli (P<0.01),
amlioz oranı ile önemli (P<0.05) ve negatif ilişkili olduğu tespit
edilmiştir. Path analizi sonucunda protein oranına en yüksek doğrudan etkinin
triptofan miktarı (%46.53) olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aggarwal V., Singh N., Kamboj S.S., and Brar P.S., 2004. Some Properties of Seeds and Starches Separated from Different Indian Pea Cultivars.
- Food Chemistry, 85, 585-590. doi: 10.1016/j. foodchem.2003.07.036 Anonim, 1999. Determination of starch, polarimetric method, Official Journal of the European Communities, 1999/79/EC. L 209/25-27
- Anonim, 2000. Determination of tryptophan. Official Journal of the European Communities, 2000/45/EC. L 174/45-50
- Anonim, 2001. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü, Tarımsal Denemeleri Ölçme Denemeleri Teknik Talimatı
- Bishnoi S., and Khetarpaul N., 1993. Variability in Physico-chemical Properties and Nutrient Composition of Different Pea Cultivars. Food Chemistry, 47, 371-373
- Black R.G., Singh U., and Meares C., 1998a. Effect of Genotype and Pretreatment of Field Peas (Pisum sativum) on Their Dehulling and Cooking Quality. J Sci Food Agric, 77, 251-258. doi: 10.1002/ (SICI)1097-0010(199806)77:2<251::AID-JSFA31>3.0.CO;2-S
- Black R.G., Brouwer J.B., Meares C., and Iyer L., 1998b. Variation in Physico-chemical Properties of Field Peas (Pisum sativum). Food Research International, 31(2), 81-86. doi: 10.1016/S0963-9969(98)00057-X
- Chau C., Cheung P.C., and Wong Y., 1997. Effects of Cooking on Content of Amino Acids and Antinutrients in Three Chinese Indigenous Legume Seeds. J. Sci. Food Agric., 75, 447-452. doi: 10.1002/ (SICI)1097-0010(199712)75:4<447::AID-JSFA896>3.0.CO;2-5
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Reyhan Karayel
*
Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Samsun, Türkiye
Hatice Bozoğlu
Bu kişi benim
ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ
Yayımlanma Tarihi
30 Kasım 2017
Gönderilme Tarihi
22 Ekim 2017
Kabul Tarihi
30 Kasım 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 26