Araştırma Makalesi

Ekmeklik Buğday Genotiplerinin Verim ve Fenolojik Özelliklerinin Tane Doldurma Dönemindeki Kuraklık Stresine Tepkileri

Cilt: 26 30 Kasım 2017
Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi Kapak
Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi
PDF İndir

Ekmeklik Buğday Genotiplerinin Verim ve Fenolojik Özelliklerinin Tane Doldurma Dönemindeki Kuraklık Stresine Tepkileri

Öz

Bu çalışmanın amacı Orta Anadolu Bölgesi’nde tane doldurma döneminde görülebilen kuraklık tipinin
modellendiği kontrollü tarla şartlarında, ekmeklik buğday genotiplerinin verim ve bazı fenolojik özelliklerinin
tepkilerinin belirlenmesidir. Çalışma, Konya’da 2009–2010 yetiştirme yıllarında yağmur korunakları altında,
tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme deseninde, dört tekerrürlü; ana parsellerde uygulamalar
(S1: Tane doldurma dönemi kuraklığı, S2: Tam sulu koşullar) ve alt parsellerde 10 ekmeklik buğday genotipi
kullanılarak yürütülmüştür. Çalışmada, genotiplerin verim ve fenolojik özelliklerinin tane doldurma dönemindeki
kuraklığa tepkileri değerlendirilmiştir. Çalışmada tane verimi, uygulama ortalamaları olarak 579 kg da-1 (S1)
ile 760 kg da-1 (S2) arasında ve stres uygulamaları üzerinden genotiplerde 595 kg da-1 (Göksu 99) ile 725
kg da-1 (BDME 09/1K) arasında değişmiştir. Stres uygulaması, sulu uygulama ile karşılaştırıldığında, tane
dolum dönemi kuraklık uygulamasında tane verimi %23.9 oranında azalmıştır. KHİ değerleri 0.58 (Bayraktar
2000) ile 1.73 (Göksu 99) arasında değişmiştir. Bayraktar 2000 çeşidi tane dolum kuraklığına en toleranslı
çeşit olarak belirlenmiştir. Fenolojik özelliklerin uygulama ortalamaları olarak, başaklanma süresi 168.6 gün
ile 171.9 gün, çiçeklenme süresi 174.2 gün ile 178.1 gün, fizyolojik olum süresi 208.9 gün ile 218.1 gün
ve tane dolum süresi 34.7 gün ile 39.9 gün arasında değişim göstermiştir. Stres uygulaması sulu koşullara
göre, başaklanma süresinde %1.9; çiçeklenme süresinde %2.2; fizyolojik olum süresinde %4.2; tane dolum
süresinde %13 kısalmaya sebep olmuştur. Tane dolum süresi uzun olan çeşitlerin verim değerlerinin yüksek
olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmada tane doldurma dönemi kurak stresi altında ekmeklik buğday genotiplerinde
kuraklığa adaptasyonu desteklediği belirlenen tane doldurma süresi parametresi, geç dönemde etkili olan
kuraklık için, toleranslı genotip geliştirmek amacıyla, seleksiyon parametresi olarak kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aliyev J.A., and Huseynova I.M., 2014. Genotypic Variation for Drought Tolerance in Wheat Plants. (Improvement of Crops in The Era of Climatic Changes, Ed. P. Ahmad et al.) Volume 2: 151-169. doi: 10.1007/978-1-4614-8824-8_6
  2. Czeuz L., Pauk J., Fonad P., Kovacs E., and Matuz J., 2008. Field selection of winter wheat genotypes tolerant to water shortage with a mobile automatic rain shelter (MARS) and chemical desiccation. Cereal Research Non- Profit Co., Szeged, Hungary, p: 1-3
  3. Fischer R.A., and Maurer R., 1978. Drought resistance in spring wheat cultivars. I. Grain yield response. Australian Journal of Agricultural Research, 29: 897-912. doi: 10.1071/AR9780897
  4. Frederick J.R., and Bauer P.J., 1999. Physiological and Numerical Components of Wheat Yield. In: Satorre, E.H., Slafer, G.A. (Ed.). Wheat: Ecology and Physiology of Yield Determination, USA: CRC Press.) p. 54
  5. Gupta N.K., Gupta S., and Kumar A., 2001. Effect of water stress on physiological attributes and their relationship with growth and yield of wheat cultivars at different stages. Journal of Agronomy & Crop Science, 186: 55-62
  6. Jamal M, Nazir M.S., Shah S.H., and Ahmed N., 1996. Varietal response of wheat to water stress at different growth stages. III. Effect on grain yield, straw yield, harvest index and protein content in grain. Rachis, 15 (1/2): 38-45
  7. Kınacı E. ve Dayıoğlu R., 1998. Determination of Drought Resistant Wheat Genotypes and Related Morphological and Physiological Parameters Under Central Anatolian Conditions, TÜBİTAK Projesi Sonuç Raporu, 62 Kimurto P.K.
  8. Kinyua M.G., and Njoroge J.M., 2003. Response of bread wheat genotypes to drought simulation under a mobile rain shelter in Kenya. African Crop Science Journal, 11: 225-234

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ramazan Ayrancı *
AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ

Bayram Sade Bu kişi benim
SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ

Süleyman Soylu Bu kişi benim
SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ

Yayımlanma Tarihi

30 Kasım 2017

Gönderilme Tarihi

22 Ekim 2017

Kabul Tarihi

30 Kasım 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 26

DOI

https://doi.org/10.21566/tarbitderg.359401

IZ

https://izlik.org/JA28TE39DB

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Ayrancı, R., Sade, B., & Soylu, S. (2017). Ekmeklik Buğday Genotiplerinin Verim ve Fenolojik Özelliklerinin Tane Doldurma Dönemindeki Kuraklık Stresine Tepkileri. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 26, 112-118. https://doi.org/10.21566/tarbitderg.359401
AMA
1.Ayrancı R, Sade B, Soylu S. Ekmeklik Buğday Genotiplerinin Verim ve Fenolojik Özelliklerinin Tane Doldurma Dönemindeki Kuraklık Stresine Tepkileri. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi. 2017;26:112-118. doi:10.21566/tarbitderg.359401
Chicago
Ayrancı, Ramazan, Bayram Sade, ve Süleyman Soylu. 2017. “Ekmeklik Buğday Genotiplerinin Verim ve Fenolojik Özelliklerinin Tane Doldurma Dönemindeki Kuraklık Stresine Tepkileri”. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi 26 (Kasım): 112-18. https://doi.org/10.21566/tarbitderg.359401.
EndNote
Ayrancı R, Sade B, Soylu S (01 Kasım 2017) Ekmeklik Buğday Genotiplerinin Verim ve Fenolojik Özelliklerinin Tane Doldurma Dönemindeki Kuraklık Stresine Tepkileri. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi 26 112–118.
IEEE
[1]R. Ayrancı, B. Sade, ve S. Soylu, “Ekmeklik Buğday Genotiplerinin Verim ve Fenolojik Özelliklerinin Tane Doldurma Dönemindeki Kuraklık Stresine Tepkileri”, Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, c. 26, ss. 112–118, Kas. 2017, doi: 10.21566/tarbitderg.359401.
ISNAD
Ayrancı, Ramazan - Sade, Bayram - Soylu, Süleyman. “Ekmeklik Buğday Genotiplerinin Verim ve Fenolojik Özelliklerinin Tane Doldurma Dönemindeki Kuraklık Stresine Tepkileri”. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi 26 (01 Kasım 2017): 112-118. https://doi.org/10.21566/tarbitderg.359401.
JAMA
1.Ayrancı R, Sade B, Soylu S. Ekmeklik Buğday Genotiplerinin Verim ve Fenolojik Özelliklerinin Tane Doldurma Dönemindeki Kuraklık Stresine Tepkileri. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi. 2017;26:112–118.
MLA
Ayrancı, Ramazan, vd. “Ekmeklik Buğday Genotiplerinin Verim ve Fenolojik Özelliklerinin Tane Doldurma Dönemindeki Kuraklık Stresine Tepkileri”. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, c. 26, Kasım 2017, ss. 112-8, doi:10.21566/tarbitderg.359401.
Vancouver
1.Ramazan Ayrancı, Bayram Sade, Süleyman Soylu. Ekmeklik Buğday Genotiplerinin Verim ve Fenolojik Özelliklerinin Tane Doldurma Dönemindeki Kuraklık Stresine Tepkileri. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi. 01 Kasım 2017;26:112-8. doi:10.21566/tarbitderg.359401

Cited By

F4 Döl kuşağı Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L.) popülasyonlarının Tane Verimi Yönünden Heterotik Etkiler ve Kuraklığa Toleranslılık Parametreleri ile Değerlendirilmesi

Ziraat Mühendisliği

https://doi.org/10.33724/zm.706722

The Effect of Plant Growth Promoting Rhizobacteria on Root Growth in Bread Wheat (Triticum aestivum L.)

Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.24180/ijaws.857195

Combined Application of Microbial Inoculation and Biochar to Mitigate Drought Stress in Wheat

Journal of the Institute of Science and Technology

https://doi.org/10.21597/jist.991486

Quantification of The Expression Level of Some Drought Stress-Related Genes in Wheat (Triticum aestivum L.) Treated With Plant Growth Promoting Rhizobacteria

Journal of the Institute of Science and Technology

https://doi.org/10.21597/jist.890272

Farklı fosfor dozlarının tritikalede verim ve kalite üzerindeki etkileri

Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.20289/zfdergi.1162309