Tokat Şartlarında Farklı Çerezlik Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) Genotiplerinin Performanslarının Belirlenmesi

Güngör Yılmaz; Ahmet Kınay; Turan Er; Şaziye Dökülen

doi:10.21566/tarbitderg.366375

Tokat Şartlarında Farklı Çerezlik Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) Genotiplerinin Performanslarının Belirlenmesi

Öz

Bu çalışma Tokat-Kazova şartlarında bazı çerezlik ayçiçeği genotiplerinin verim ve kalite özelliklerinin

belirlenmesi amacıyla 2014–2015 yıllarında yürütülmüştür. Araştırmada 20 farklı genotip (11-TRÇ-022, 10-

TRÇ-027, 09-TRÇ-004, Palancı-1, TTAE-ÇRZ-13-9, TTAE-ÇRZ-13-12, TTAE-ÇRZ-13-15, TTAE-ÇRZ-13-6,

TTAE-ÇRZ-13-14, Aybak-2013-13-DAÇ130100, Aybak-2013-12-DAÇ13099, Aybak-2013-17-DAÇ130104,

Aybak-2013-6-DAÇ13093, Aybak-2013-20-DAÇ130107, Aybak-2013-32-DAÇ130119, 703, 412, Baklan/

Denizli, Karakeçili/Kırıkkale ve İnegöl Alası) karşılaştırılmıştır. Çalışmada bitki boyu, yaprak sayısı, sap

çapı, tabla çapı, tablada tohum sayısı, bin tane ağırlığı, tohum verimi, tane eni, tane boyu, kabuk oranı,

iç oranı, hektolitre ağırlığı ve yağ oranı belirlenmiştir. İncelenen özelliklerden sap çapı ve yağ oranı hariç

diğer parametreler genotiplere göre istatistiki olarak önemli bulunmuştur. Çalışmanın iki yıllık sonucuna

göre Aybak-2013-13-DAÇ130100 (529 kg/da), Baklan/Denizli (573 kg/da), Karakeçili/Kırıkkale (538 kg/da)

ve İnegöl Alası (545 kg/da) genotipleri tohum verimi bakımından istatistiki olarak ilk grupta yer almışlardır.

Baklan/Denizli popülasyonunun tüm özellikleri bakımından elverişli olması ve en yüksek tohum verimine

sahip olmasından dolayı Tokat-Kazova şartlarında yetiştiriciliğinin yapılabileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Adaptasyon,Çerezlik ayçiçeği,Popülasyon

Kaynakça

Akkaya İ., 2006. Çerezlik Ayçiçeği Çeşitlerinde (Helianthus annuus L.) Ekim Zamanı ve Bitki Sıklığının Verim ve Kalite Özellikleri Üzerine Etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bursa
Anonim, 2014a. http://www.tuik.org (Erişim tarihi: 25.05.2017)
Anonim, 2014b. Tarımsal Değerleri Ölçme Denemeleri (TDÖ) Teknik Talimatı, Tohum Tescil ve Sertifikasyon Genel Müdürlüğü
Çil A., Çil A.N., Evci G., Kıllı F., 2011. Bazı yağlı ayçiçeği (Helianthus annuus L.) Hibridlerinin çukurova koşullarında bitkisel ve tarımsal özelliklerinin belirlenmesi. IX. Tarla Bitkileri Kongresi, Cilt: 2, s. 996-999. Bursa
Day S., 2011. Ankara Koşullarında Yerli ve Hibrit Çerezlik Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) Genotiplerinde Farklı Sıra Üzeri Aralıkları ve Azot Dozlarının Verim ve Verim Ögelerine Etkisi. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara
Düzgüneş O., Kesici T., Kavuncu O. ve Gürbüz F., 1987. Araştırma ve Deneme Metotları (İstatistik Metotları II ). Ankara Üni. Ziraat Fak. Yayınları. 1021, 295s. Ankara
Ekin Z., 2005. Van’da Yağlık Ayçiçeği (Helianthus annus L.) Çeşitlerinde Farklı Ekim Zamanı ve Bitki Sıklıklarının Tarımsal, Fizyolojik, Verim ve Kalite Özellikleri Üzerine Etkileri. Doktora Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Van
Fick G.H., Zımmer D.E., Dominquez-Gimenez J. ve Rehder R.A., 1974. Fertility restoration and variability for plant and seed characteristics in wild sunflowers. In: Proceedings of the 6th International Sunflower Conference, Bucharest, Romania, pp. 333-338

Fick G.N., 1978. Sunflower Science and Technology: Breeding and Genetics. In: Carter JF (ed) Sunflower science and technology. ASA, CSSA and SSSA, Madison, pp 279–327
Gundaev A.I., 1971. Basic Principles of Sunflower Selection. In Genetic Principles of Plant Selection. Department of the Secretary of State, pp.417-465, Ottawa, Canada
Karaman M. R. ve Brohi A., 2004. Toprakta Bulunan Bitki Besinlerinin Yöntemlere Göre Sınır Değerleri. Tarım Sanayi Çevre Bildiri Kitabı, Ek Tablolar Bölümü, Nobel Yayıncılık, s. 1415-1426. Ankara
Karadoğan T. ve Özgödek Z., 1994. Çerezlik karakterdeki bazı ayçiçeği ekotiplerinin verim ve verim unsurları üzerine bir araştırma. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Erzurum 25(2), 188-201
Karakaş M., 2012. Kıraç ve Taban Arazi Koşullarında Yağlık Ayçiçeği (Helanthus annuus L.) Çeşitlerinin Verim Ve Kalite Kriterlerinin Belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Samsun
Kaya Y. 2004. Confectionery Sunflower Production in Turkey. Proceeding of 16 th International Sunflower Conference. August 29- September 2. pp. 817-822, Fargo, USA
Kaya Y., Evci G., Sezgin D., Veli P. ve Gücer T., 2006. Farklı çevre koşullarında ayçiçeğinde (Helianthus annus L.) tane verimi ve diğer verim öğeleri arasında ilişkilerin belirlenmesi. Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 7(1): s. 37-44
Katar D., Bayramin S., Kayaçetin F. ve Arslan Y., 2012. Ankara ekolojik koşullarında farklı ayçiçeği (Helianthus annuus L.) çeşitlerinin verim performanslarının belirlenmesi. Ankara Tarım Bilimleri Dergisi, 27(3), s.140-143
Knowles P. F. 1978. Morphology and Anatomy. Sunflower Science and Technology. J.F. Carter (Ed.), Sunflower Science and Technology, Agronomy Monograph No: 19 Madison WI. Am. Soc. Agron, pp. 55-87
Lofgren J. R., 1978. Sunflower for confectionery food, birdfood and pet food. In J. F. Carter Sunflower Technology and Production ASA, SCA and SSSA Monograph, No: 19 Madison WI. pp. 441-456
Majid H.R. ve Schnettier A.A., 1988. Yield and quality of semi dwarf and standart height sunflower hybrids grown and five plant populations. Agronomy Journal, v. 79, pp. 681-684
Özgödek Z., 1993. Erzurum Ekolojik Şartlarında Yetiştirilen Bazı Çerezlik Ayçiçeği Ekotiplerinin Adaptasyonu ve Bazı Önemli Tarımsal Özelliklerinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Isparta
Pathak R. S.,1974. Yield Components in Sunflower. In: Proceedings of the 6th International Sunflower Conference, Bucharest, Romania, pp. 271-281
Polatlı O., 2013. Çerezlik Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) Populasyonlarında Dane Özellikleri ve Özellikler Arası İlişkiler. Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Aydın
Öztürk Ö., Akınerdem F., Bayraktar N. ve Ada R., 2008. Konya sulu koşullarında bazı hibrit ayçiçeği çeşitlerinin verim ve önemli tarımsal özelliklerini belirlenmesi. Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 22 (45), s.11-20
Shabana R., 1974. Genetic variability of sunflower varieties and inbred lines. In: Proceedings of the 6th International Sunflower Conference, Bucharest, Romania, pp. 263-269
Turan Z. M. ve Göksoy A. T., 1998. Yağ Bitkileri. Uludağ Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Ders Notları No: 80. s. 225, Bursa
Tursun A.Ö., 2011. Kahramanmaraş Kuru Koşullarında Farklı Ekim Düzenlemeleri Ve Azot Uygulamalarının Yağlık Ayçiçeğinde Verim, Verim Unsurları ve Bazı Fizyolojik Özelliklere Etkisi. Doktora Tezi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kahramanmaraş
Zubillaga M.M., Aristi J.P. ve Lavado R.S., 2002. Effect of phosphorus and nitrogen fertilization on sunflower (Helianthus annus L.) nitrogen uptake and yield. Journal Agronomy & Crop Science sayı.188, s. 267-274

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Güngör Yılmaz Bu kişi benim
GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ

Ahmet Kınay ^*
GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ

Turan Er Bu kişi benim
Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tokat, Türkiye

Şaziye Dökülen Bu kişi benim
GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2017

Gönderilme Tarihi

6 Haziran 2017

Kabul Tarihi

21 Aralık 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 26 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.21566/tarbitderg.366375

IZ

https://izlik.org/JA94CM49ZU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yılmaz, G., Kınay, A., Er, T., & Dökülen, Ş. (2017). Tokat Şartlarında Farklı Çerezlik Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) Genotiplerinin Performanslarının Belirlenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 26(2), 161-169. https://doi.org/10.21566/tarbitderg.366375

AMA

1.Yılmaz G, Kınay A, Er T, Dökülen Ş. Tokat Şartlarında Farklı Çerezlik Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) Genotiplerinin Performanslarının Belirlenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi. 2017;26(2):161-169. doi:10.21566/tarbitderg.366375

Chicago

Yılmaz, Güngör, Ahmet Kınay, Turan Er, ve Şaziye Dökülen. 2017. “Tokat Şartlarında Farklı Çerezlik Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) Genotiplerinin Performanslarının Belirlenmesi”. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi 26 (2): 161-69. https://doi.org/10.21566/tarbitderg.366375.

EndNote

Yılmaz G, Kınay A, Er T, Dökülen Ş (01 Aralık 2017) Tokat Şartlarında Farklı Çerezlik Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) Genotiplerinin Performanslarının Belirlenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi 26 2 161–169.

IEEE

[1]G. Yılmaz, A. Kınay, T. Er, ve Ş. Dökülen, “Tokat Şartlarında Farklı Çerezlik Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) Genotiplerinin Performanslarının Belirlenmesi”, Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, c. 26, sy 2, ss. 161–169, Ara. 2017, doi: 10.21566/tarbitderg.366375.

ISNAD

Yılmaz, Güngör - Kınay, Ahmet - Er, Turan - Dökülen, Şaziye. “Tokat Şartlarında Farklı Çerezlik Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) Genotiplerinin Performanslarının Belirlenmesi”. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi 26/2 (01 Aralık 2017): 161-169. https://doi.org/10.21566/tarbitderg.366375.

JAMA

1.Yılmaz G, Kınay A, Er T, Dökülen Ş. Tokat Şartlarında Farklı Çerezlik Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) Genotiplerinin Performanslarının Belirlenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi. 2017;26:161–169.

MLA

Yılmaz, Güngör, vd. “Tokat Şartlarında Farklı Çerezlik Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) Genotiplerinin Performanslarının Belirlenmesi”. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, c. 26, sy 2, Aralık 2017, ss. 161-9, doi:10.21566/tarbitderg.366375.

Vancouver

1.Güngör Yılmaz, Ahmet Kınay, Turan Er, Şaziye Dökülen. Tokat Şartlarında Farklı Çerezlik Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) Genotiplerinin Performanslarının Belirlenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi. 01 Aralık 2017;26(2):161-9. doi:10.21566/tarbitderg.366375

Cited By

Çerezlik Ayçiçeği Bitkisinin Su-Verim İlişkileri

Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.20479/bursauludagziraat.1601003

Organomineral Gübrelerin Çerezlik Ayçiçeğinde (Helianthus annuus L.) Agronomik Özelliklere Etkileri

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi

https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1734982

Determination of The Effects of Chemical, Organic and Organomineral Fertilizer Applications on Important Quality Characteristics in Confectionery Sunflower

Turkish Journal Of Field Crops

https://doi.org/10.17557/tjfc.1724103