Türkiye'de Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Üretimi ve Pazarlamasındaki Gelişmelerin Değerlendirilmesi
Öz
Tıbbi ve aromatik bitkiler, eski çağlardan beri alternatif tıp, sanayi, kozmetik gibi birçok alanda insanlar tarafından kullanılmaktadır. Günümüzde sentetik ve kimyasal ilaçların insan sağlığı üzerindeki yan etkileri nedeniyle, şifalı bitkilere olan talep artmıştır. Türkiye, coğrafi yapısı nedeniyle hem genetik çeşitlilik ve endemizm bakımından ve hem de birçok bitkinin gen merkezi konumunda olan bir ülkedir. Ayrıca, Türkiye, şifalı bitkiler ticaretinde dünyadaki en önemli ülkeler arasındadır. Ancak, tıbbi ve aromatik bitkilerin ihracatı konusunda Türkiye'nin yüksek potansiyeline rağmen istenilen seviyeye henüz ulaşılmamıştır. Tıbbi bitki ihracatı, 2012 yılından 2016'ya kadar %46 artışla 33.6 tondan 49.1 tona yükselmiştir. Aynı zamanda, tıbbi bitki ihracatının değeri, 2012-2016 yılları arasında %58 artarak 100 milyon ABD dolarından 158 milyon ABD dolarına yükselmiştir. Türkiye'de tıbbi bitki ithalatı ise 2012 yılında 16.9 ton iken 2016 yılında %50 artarak 25.5 tona ulaşmış durumdadır. 2012 yılında 25 milyon ABD doları olan tıbbi bitki ithalatının değeri, 2016 yılında %61 oranında artarak 41 milyon ABD dolarına ulaşmıştır. 2016 yılında Türkiye'de en çok ihraç edilen şifalı bitkiler kekik, defne yaprağı, kimyon ve anasondur. 2016 yılında ithal edilen Türkiye'nin şifalı bitkileri incelendiğinde çörekotu, karabiber ve zencefil ilk üç sırada yer almaktadır. Bu çalışmada, seçilen yıllara göre Türkiye'nin ithalat ve ihracatında önemli olan bazı tıbbi ve aromatik bitkilerin ihracat, ithalat değer ve miktarları incelenmiş ve bu tıbbi ve aromatik bitkilerin ihracatının artırılması için bazı öneriler getirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arslan, N., Baydar, H., Süleyman, K., Karık, Ü., Şekeroğlu, N., Gümüşçü, A., 2015, Tıbbi Aromatik Bitkiler Üretiminde Değişimler ve Yeni Arayışlar, Türkiye Ziraat Mühendisliği VIII. Teknik Kongresi, 12-16 Ocak 2015, Ankara, s: 483-507
- Aydın, E., Yurum, Ç., Kevseroğlu, K., Seyis, F. 2014, Doğadan Yoğun Olarak Toplanan Pazar Payı Yüksek Olan Önemli Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Risk Durumları, 23–25 Eylül 2014, Yalova, Bildiriler Kitabı, s: 281-286
- BAKA, 2012, Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Sektör Raporu, Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı, Aralık, 2012
- Başer, H.C., Sustainable Wild Harvesting of Medicinal and Aromatic Plants: An Educational Aprroach, Harvesting On Non-Wood Forest Products, Seminar Proceedings, Menemen-İzmir, Turkey, 2000
- Başer, K. H. C. (2001). Her Derde Deva Bir Bitki Kekik. Bilim ve Teknik Dergisi, 402, 74-77.
- Başer, K. H. C., 2014. “Türkiye’nin Önemli Tıbbi ve Aromatik Odun Dışı Orman Ürünleri”, Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Eczacılık ve Ormancılıktaki Önemi Çalıştayı, İnönü Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Elâzığ Orman Bölge Müdürlüğü, Malatya
- Bayramoğlu M.M., Toksoy D., Şen G., "Türkiye’de Tıbbi Bitki Ticareti", II. Ormancılıkta Sosyo- Ekonomik Sorunlar Kongresi, ISPARTA, TÜRKIYE, 19-21 Şubat 2009, ss.89-98
- Binici, A. (2002). Baharat Değerlendirme Raporu. Orta Anadolu İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği, 1-37.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
29 Aralık 2017
Gönderilme Tarihi
29 Eylül 2017
Kabul Tarihi
17 Kasım 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 26 Sayı: 2
Cited By
Türkiye’de Yetişen Kekik Türleri, Ekonomik Önemi ve Kullanım Alanları
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.29133/yyutbd.511777Propagation of Some Medicinal and Aromatic Plants in Turkey by Biotechnological Methods
Commagene Journal of Biology
https://doi.org/10.31594/commagene.630518FORECASTING WITH REGRESSION ANALYSIS METHOD IN TIME SERIES: BAY LAUREL AND THYME EXPORTS IN TURKEY
TURKISH JOURNAL OF FOREST SCIENCE
https://doi.org/10.32328/turkjforsci.702961Determination of Some Yield and Quality Properties of Origanum dubium Boiss Grown in Different Ecological Conditions
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi
https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.910746Determination of Heavy Metal and Mineral Substance Levels of Some Plant Species From Harvest to Kitchen in Giresun
Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.31466/kfbd.999728Aseptic Seedling Production by In Vitro Seed Culture in Salvia fruticosa Mill.
Ordu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi
https://doi.org/10.54370/ordubtd.1028243Türkiye’de Adaçayı Yetiştiriciliği ve Ticari Önemi
Uluslararası Doğu Anadolu Fen Mühendislik ve Tasarım Dergisi
https://doi.org/10.47898/ijeased.880596Denizli ve Manisa İlleri Kekik (Origanum onites) Fideliklerinde Bulunan Yabancı Ot Türleri, Yoğunlukları ve Rastlanma Sıklıkları
Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.30910/turkjans.633605Antimicrobial Activity of Essential Oils of Foeniculum vulgare Mill and Pimpinella anisum L (Apiaceae) Species
International Journal of Innovative Engineering Applications
https://doi.org/10.46460/ijiea.1179593Çörek otu Yetiştiriciliğinde Üretici Memnuniyetinin Belirlenmesi: Burdur İli Örneği
Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.33462/jotaf.1739735